| Mục lục bài viết: |
|---|
| Bệnh viêm cột sống dính khớp |
| Lâm sàng |
| Cận lâm sàng |
| Chẩn đoán |
| Điều trị |
| Toàn trang |
III. CẬN LÂM SÀNG.
1. Các xét nghiệm.
1.1. Các xét nghiệm phản ứng viêm.
- Tốc độ máu lắng tăng cao.
- Sợi huyết tăng.
- Điện di protein huyết thanh thấy albumin giảm, globulin a 1,2 tăng.
- Các xét nghiệm miễn dịch phần lớn đều âm tính: Waasler Rose, latex, kháng thể kháng nhân, định lượng bổ thể, tế bào Hargrave, ASLO, miễn dịch điện di.
1.2. Xét nghiệm dịch khớp.
Thường lấy dịch khớp gối thấy biểu hiện viêm không đặc hiệu: dịch lỏng màu vàng, lượng muxin giảm (muxin test (+), số lượng tế bào tăng nhất là bạch cầu N, không có tế bào hình nho, các xét nghiệm khác âm tính.
1.3. Kháng nguyên phù hợp tổ chức HLA B27.
HLA B27 (+) với tỷ lệ cao (chiếm 75-95% số ca bệnh, trong khi tỷ lệ này trong nhân nhân chỉ khoảng 4-12%) và là xét nghiệm có giá trị chẩn đoán cao. Người ta tiến hành xét nghiệm HLA B27 bằng phương pháp độc tế bào của Terasaki: ủ bạch cầu lympho của bệnh nhân với kháng huyết thanh kháng HLA B27 với sự có mặt của bổ thể, phản ứng (+) khi tỷ lệ tế bào lympho chết trên 30%.
2. X quang.
X quang là yếu tố quan trọng để chẩn đoán bệnh, có thể giúp chẩn đoán sớm.
2.1. Khớp cùng chậu.
Biểu hiện viêm khớp cùng chậu là yếu tố bắt buộc để chẩn đoán sớm, hình ảnh viêm khớp cùng chậu có thể chia thành 4 giai đoạn:
- Giai đoạn 1: khe khớp hẹp, diện khớp hơi mờ.
- Giai đoạn 2: khe hẹp, bờ nham nhở.
- Giai đoạn 3: diện khớp mờ, nham nhở, dính khe khớp ở phần trên.
- Giai đoạn 4: khe khớp dính hoàn toàn không còn ranh giới.
Viêm khớp cùng chậu ở giai đoạn 3 và 4 ở cả 2 bên mới có giá trị chẩn đoán.
2.2. Khớp háng, khớp gối.
Xuất hiện sớm nhưng không đặc hiệu nên ít có giá trị chẩn đoán. Hình ảnh X quang chúng tôi thấy khe khớp hẹp, giai đoạn muộn thấy hình ảnh của khe khớp mờ ranh giới không rõ, dính khớp với nhiều giải xơ chạy, hình ảnh loãng xương.
2.3. Hình ảnh cột sống.
Tổn thương có tính chất đặc hiệu có giá trị chẩn đoán cao, nhưng thấy muộn khi các triệu chứng lâm sàng đã rầm rộ.
- Trên phim chụp thẳng, thấy hình ảnh các cầu xương là hình ảnh cản quang mỏng như một nét bút chì nối liền bờ ngoài của thân đốt sống trên và dưới. Lúc đầu cầu cương thấy ở thắt lưng, sau tiến dần lên vùng lưng và sau cùng là đốt sống cổ. Khi toàn bộ cột sống có cầu xương ở cả hai bên sẽ tạo nên hình ảnh cột sống thân cây tre (Hình 6.19). Chú ý cần phân biệt hình cầu xương với hình mỏ xương trong bệnh thoái hóa cột sống (mỏ xương to và thô, không nối liền hai đốt sống).
- Ngoài hình ảnh cầu xương, ta có thể thấy những dải xơ chạy dọc cột sống trông như đường ray, hình ảnh viêm và hẹp đĩa đệm cột sống.
- Các dấu hiệu X quang khác: viêm ụ ngồi, xương gót, khớp mu, khớp cổ chân...
