Rách khớp khuỷu tay

Một số bệnh khớp gây đau khuỷu tay

Bệnh khớp khuỷu: Tổn thương từ trong khớp khuỷu thường có biểu hiện bắt đầu đột ngột, vận động gấp khuỷu và ngửa bàn tay bị hạn chế. Viêm khớp dù có nguồn gốc nhiễm khuẩn hay viêm đều có các triệu chứng Xquang tương tự như nhau. Đó là các dấu hiệu hẹp khe khớp, tràn dịch khớp và mất khoáng dưới sụn, kết hợp với khuyết xương quanh sụn và hốc xương dưới sụn. Bệnh khớp chuyển hóa (gút hay vôi hóa sụn khớp) tương đối hiếm gặp ở khuỷu. Thoái hóa khớp khuỷu thường là thứ phát sau chấn thương hay sau các vi sang chấn lặp lại (do kết quả của hoạt động nghề nghiệp hay luyện tập thể thao. Dị vật khớp thường xảy ra và có thể là dấu hiệu phát hiện bệnh. Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Nếu viêm khớp nhiễm khuẩn thì cần điều trị bằng các thuốc kháng sính thích hợp trong 2 tháng. Trường hợp thoái hóa khớp thì có thể điều trị bằng các thuốc chống viêm giảm đau, tiêm khớp bằng chế phẩm chứa cortioid trong các đợt đau cấp.

Viêm lồi cầu xương cánh tay: Viêm lồi cầu xương cánh tay thường xảy ra ở người sau 30 tuổi, có thể gặp sớm hơn ở những vận động viên thể thao. Thể hiện bằng đau ở mặt ngoài khuỷu tay, ở vị trí bám tận gân lồi cầu. Đaulan dọc theo cẳng tay, tăng lên khi làm các động tác gấp duỗi khuỷu tay hay sấp ngửa bàn tay, khi ấn vào lồi cầu khuỷu tay. Hoàn cảnh xuất hiện là chơi thể thao như tennis, golf, lao động nghề nghiệp, giải trí (dọn dẹp nhà cửa, làm vườn) hay bị chấn thương trực tiếp vào khuỷu tay.

Về mặt điều trị, khớp cần được nghỉ ngơi, đặc biệt là không chơi thể thao trong ít nhất 2 tuần. Sử dụng thuốc giảm đau đơn thuần, thuốc chống viêm không steroid (celebrex) trong 10-15 ngày. Kết hợp chườm đá, xoa bóp trong 10-12 buổi, kéo dãn thụ động hay dùng siêu âm. Trong trường hợp không đáp ứng thì có thể tiêm tại chỗ bằng corticoid, nhắc lại sau 1-2 tuần nếu cần thiết. Tuy nhiên tiêm tại chỗ có thể gây đau tăng lên trong vòng 24 - 48 giờ. Có thể cần cố định khuỷu trong 2-3 tuần sau khi tiêm tại chỗ. Sau đó có thể tập thể thao lại dần dần, cần chú ý dùng trang thiết bị thể thao thích hợp và chấn chỉnh các động tác thể thao cho đúng. Một số trường hợp thất bại sau nhiều tháng điều trị thì có thể phẫu thuật. Đó là biện pháp giải phóng bao gân hay chuyển vị trí gân bám tận để gân cơ được nghỉ ngơi, cắt gân vòng của khuỷu và cắt bỏ phần diềm bao hoạt dịch kẹt giữa lồi cầu và mấu xương quay. Kết quả nhìn chung thuận lợi.

Viêm mỏm khuỷu: Viêm mỏm khuỷu hiếm gặp, nguyên nhân do tổn thương gân bám tận mỏm khuỷu. Bệnh gặp ở người lao động chân tay nặng nhọc, vân động viên thể thao, thậm chí sau tuổi 40 mà không có nguyên nhân rõ ràng. Đau ở mỏm khuỷu, lan xuống mặt trong cẳng tay, tăng lên khi ấn trực tiếp hay gấp và úp sấp bàn tay có đối kháng. Điều trị nội khoa tương tự như viêm lồi cầu. Rất ít khi phải cần đến phẫu thuật chuyển vị gân chung cơ bám khuỷu.

Nang dịch mỏm khuỷu: Thường gặp, đặc biệt ở nam giới, có thể gặp ở hai bên. Nguyên nhân có thể là do vi chấn thương, trong bệnh gút hay bệnh khớp viêm, hay do nhiễm khuẩn. Sưng bao thanh dịch khuỷu tay. Thể tích nang thường trung bình, ít gây hạn chế chức năng khuỷu. Bao hoạt dịch dày lên. Tuy nhiên nang có thể bị nhiễm khuẩn khida bị loét hay xây sát, trở nên viêm, đau và dò ra ngoài. Trong bệnh viêm khớp dạng thấp, nang thường hay kết hợp với hạt thấp dưới da ở thành túi thanh dịch. Chẩn đoán dựa chủ yếu vào lâm sàng. Xquang khuỷu nghiêng thường cho thấy hình ảnh gai xương hay chồi xương mỏm khuỷu. Chọc hút nang và xét nghiệm dịch cho thấy số lượng ít bạch cầu đa nhân trung tính (< 2.000/mm3) trong nang dịch chấn thương và số lượng bạch cầu đa nhân tăng lên trong nang dịch do gút, viêm hay nhiễm khuẩn. Trong nang dịch nhiễm khuẩn, có thể tìm thấy vi khuẩn gây bệnh, thường là tụ cầu vàng. Về mặt điều trị, nang dịch vi chấn thương hay viêm cần phải được chọc hút. Khi tái phát thì có thể tiêm corticoid tại chỗ. Nang bội nhiễm cần phải điều trị bằng kháng sinh đường toàn thân trong 2-3 tuần. Nang hay tái phát có thể được cắt bỏ bằng ngoại khoa.

Chấn thương khuỷu: Chấn thương khuỷu bao gồm các gãy xương cánh tay, xương trụ hay xương quay, có thể phát hiện nhanh chóng trên Xquang khớp khuỷu. Thường kèm theo tràn dịch trong khớp khuỷu và quanh khớp, dần dần dẫn đến thoái hóa khớp. Điều trị gãy xương cánh tay bằng các phương pháp ngoại khoa. Đối với từng trường hợp cụ thể thì có kế hoạch điều trị thích hợp.

Vật lạ trong khớp: Có 4 nguyên nhân chính gây vật lạ trong khớp. Đó là viêm sụn bóc tách, thoái hóa khớp, gãy xương bóc tách, vôi sụn hóa màng hoạt dịch khớp do loạn sản màng hoạt dịch. Chụp Xquang có thể giúp xác định được nguyên nhân của dị vật trong khớp, vị trí và số lượng của chúng. Về mặt điều trị, cần phải lấy dị vật ra khỏi khớp bằng phương pháp ngoại khoa. Khi xác định được nguyên nhân bệnh thì cần áp dụng các biện pháp điều trị thích hợp từngnguyên nhân gây bệnh.  

TS. BS. Nguyễn Vĩnh Ngọc (Khoa khớp Bệnh viện Bạch Mai) - suckhoedoisong.vn