Nhìn
anh Nguyễn Văn B., ngụ tại Bình
Dương, nằm trên giường bệnh
Bệnh viện (BV) Chấn thương
Chỉnh hình TPHCM, nhiều người
phải thương cảm, vì mới 54
tuổi nhưng trông anh như một ông
già, thân hình còm nhom, gương
mặt hốc hác, hai chân còn da
bọc xương. Các bác sĩ cho biết
anh bị viêm khớp dạng thấp
(VKDT). Cách đây 5 năm, mỗi sáng
anh thường thấy các khớp gối,
cổ chân, cổ tay, ngón tay cứng
lại, sau đó thì sưng, nóng, đỏ,
đau. Do thiếu hiểu biết, anh không
chữa trị đến nơi, đến chốn.
Chỉ tới lúc không thể đi lại
được, anh mới nhập viện.
VKDT
kháng trị: Cắt bao hoạt dịch
bằng phóng xạ
VKDT
gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng
nhiều nhất là tuổi 30-60, bệnh
tuy ít khi trực tiếp làm chết người,
nhưng khiến bệnh nhân gắn liền
với đau đớn, bất lực, tật
nguyền và mất việc làm. TS-BS Lê
Anh Thư, Trưởng Khoa Nội Cơ-Xương-Khớp
BV Chợ Rẫy, xếp VKDT là bệnh
khớp nặng nhất và khó điều
trị nhất. Đây là bệnh lý mãn
tính, gồm 2 giai đoạn. Giai đoạn
đầu, thường kéo dài 1-3 năm,
bệnh nhân bị sưng, nóng, đỏ,
đau khớp, hạn chế vận động
do viêm màng hoạt dịch khớp.
Giai đoạn sau, sụn khớp và đầu
xương bị tổn thương, gây biến
dạng khớp, dính khớp, mất khả
năng vận động. Lúc này, bệnh
nhân xanh xao, mệt mỏi, chán ăn,
gầy sút...
Điều
trị nội khoa hoặc dùng corticoid
chích vào khớp có thể thất
bại ở một số bệnh nhân VKDT
(kháng trị), vì thế cần có
những giải pháp khác. Để điều
trị những bệnh nhân này, năm
qua các bác sĩ BV Chợ Rẫy đã dùng
một dược chất phóng xạ chích
thẳng vào ổ khớp, để tiêu
hủy bao hoạt dịch, giải quyết
được nguồn gốc đau. TS Anh Thư
cho biết đây là kỹ thuật điều
trị VKDT hiện đại nhất, nhưng
bất tiện là thuốc không thể
mua ở thị trường, mà do Cơ quan
Năng lượng Nguyên tử Thế giới
cung cấp. Muốn áp dụng, đòi
hỏi BV phải phát triển được
ngành y học hạt nhân, chọn được
bệnh nhân đáp ứng đủ tiêu
chuẩn, có chuyên gia thành thạo
kỹ thuật (chích thuốc ra ngoài
khớp sẽ khiến cơ quan lân cận
bị tiêu hủy!). Trong 7 ca đầu tiên
được chữa trị bằng phương pháp
này, sau 6 tháng theo dõi, 4 ca đạt
kết quả rất tốt. Dự kiến BV
sẽ làm thêm một số ca, nhưng TS
Anh Thư nhấn mạnh, bệnh nhân
phải kháng trị những phương pháp
cũ mới được xếp vào điều
trị!
Thoái
hóa khớp gối: 63% đạt kết
quả tốt nhờ hyaluronate
Bác
sĩ Thái Thị Hồng Ánh, Trưởng
Khoa Nội Cơ-Xương-Khớp BV
Nguyễn Tri Phương, cho biết thoái
hóa khớp (THK) là bệnh lý thường
gặp trong các bệnh khớp, nữ
gặp nhiều hơn nam, trong đó THK
gối chiếm 27%-30%, với triệu
chứng đau khớp gối, cứng khớp
vào buổi sáng, có tiếng lạo
xạo trong khớp. Bình thường,
trong dịch khớp và mô khớp
chứa hyaluronate có tác dụng bôi
trơn, giảm xóc và bảo vệ
khớp. Trong THK, số lượng và
chất lượng hyaluronate giảm đi,
khiến dịch khớp kém lỏng và
giảm độ nhớt. Trước đây,
việc sử dụng dài ngày các
thuốc kháng viêm, giảm đau kéo dài
có thể dẫn đến nhiều tác
dụng phụ (loét, thủng, xuất
huyết tiêu hóa...). Khi tàn phế,
hoặc có nguy cơ tàn phế do THK,
bệnh nhân phải được thay
khớp.
Liệu
pháp tiêm hyaluronate (hyasyn) trực
tiếp vào khớp gối đã được
áp dụng trên thế giới vào
thập niên 90 thế kỷ qua, nhưng
mới du nhập vào nước ta mới đây.
Một nghiên cứu tại BV Nguyễn
Tri Phương, do bác sĩ Thái Thị
Hồng Ánh thực hiện, trên 30
bệnh nhân cho thấy 63% bệnh nhân
đạt kết quả tốt hoặc rất
tốt nhờ tiêm hyaluronate, 30% trung
bình, 7% yếu. So với cách tiêm
corticoid vào khớp gối trước đây,
tiêm hyaluronate không gây nhiều tác
dụng phụ (tổn thương sụn,
ảnh hưởng đường huyết, phản
ứng viêm tại chỗ...), nhưng
hiệu quả tác dụng dài hơn. Nhưng
bác sĩ Hồng Ánh cũng nhấn
mạnh: Điều trị THK đòi hỏi
một chiến lược toàn diện
(giảm cân, tập luyện, dùng
thuốc...), không thể chỉ dựa vào
một giải pháp duy nhất. Mặt khác,
tiêm hyaluronate chỉ áp dụng cho
bệnh nhân bị THK gối từ trung bình
đến nặng, không đáp ứng với
điều trị thông thường...
Ức
chế enzyme để THK không tiến
triển
Trên
tạp chí Nature số mới nhất, các
nhà khoa học Úc và Mỹ cho biết
hy vọng tìm được một cách để
ngăn không cho THK tiến triển
bằng cách ức chế enzyme
aggrecanase, thành phần đóng vai trò
chủ đạo trong tiến trình phá
hủy sụn khớp, khiến khớp không
còn tác dụng giảm xóc. TS Amanda
Fosang, thành viên nhóm nghiên cứu
Úc, nói: “Trước đây, người
ta không biết được chính xác
enzyme nào tham gia quá trình THK.
Giờ đây, khi nhận mặt được
chúng, việc điều trị sẽ dễ dàng
hơn”. Trên chuột thí nghiệm, các
nhà khoa học đã lấy đi ADN giúp
sản xuất aggrecanase, kết quả là
những con chuột này không bao
giờ bị THK! Như thế, nếu bằng
cách nào đó “triệt tiêu” được
aggrecanase, người ta hy vọng sẽ
khống chế được khớp thoái hóa.
Theo
NLD
-