FDA
hiện chưa thực hiện theo các
khuyến nghị của uỷ ban tư
vấn, nhưng thông thường việc này
sẽ sớm được thực hiện.
Nhìn
chung, ủy ban này đã đưa ra 10 cách
hạn chế sử dụng acetaminophen,
bao gồm việc giảm liều đơn dành
cho người lớn và giảm liều
tối đa acetaminophen hàng ngày.
Tuy
nhiên, hầu hết các căn cứ đưa
ra để loại bỏ một số sản
phẩm kê đơn có kết hợp
acetaminophen với một số loại
thuốc khác như các thuốc giảm
đau gây nghiện, điều này có nghĩa
là nếu sau này FDA nghe theo sự tư
vấn này thì Vicodin và Percocet
sẽ không còn được kê đơn
tại Hoa Kỳ.
Ủy
ban cũng đã đề xuất FDA yêu
cầu các công ty thuốc phải đặt
một khung cảnh báo màu đen, ở
vị trí cao nhất trên nhãn thuốc
theo toa có chứa các sản phẩm
kết hợp acetaminophen.
Trong
một khuyến nghị khác, ủy ban
chỉ cho phép một nồng độ
acetaminophen nhất định được bán
trong các thuốc dung dịch bán tự
do, vì như vậy sẽ làm giảm nguy
cơ mà cha mẹ sẽ cho con cái của
họ uống sai liều.
Ủy
ban đã họp đầu tuần này thảo
luận làm thế nào để nhắm
tới vấn đề y tế cộng đồng
của tổn thương gan có liên quan
đến việc sử dụng các thuốc
chứa acetaminophen bán tự do hoặc
theo đơn.
FDA
nói rằng không có ý định để
loại bỏ được thuốc hoàn toàn
khỏi thị trường, vì nó đóng
vai trò quan trọng trong việc điều
trị đau và sốt, và nguy cơ gây
tổn thương gan cho những người
sử dụng thuốc theo đúng hướng
dẫn là rất thấp.
Nhưng
sử dụng rộng rãi các sản
phẩm có chứa chất này có nghĩa
là số lượng người uống
thuốc với liều cao hơn liều hướng
dẫn tăng lên là vấn đề mà y
tế cộng đồng quan tâm. Uống
thuốc acetaminophen liều cao hơn hướng
dẫn có thể gây ra tổn thương
gan, thậm chí suy gan và tử vong.
Một
số trường hợp uống quá liều
là do những người này uống
nhiều hơn một sản phẩm (ví
dụ một thuốc bán tự do và
một thuốc qua đơn) có chứa
acetaminophen, làm họ tình cờ
uống một liều cao hơn liều
tối đa 4 gam một ngày.
Trong
số các chứng cứ được ủy ban
đưa ra, có một nghiên cứu dữ
liệu từ 22 trung tâm y tế trên
toàn nước Mỹ cho thấy
acetaminophen có liên quan đến
tổn thương gan là nguyên nhân hàng
đầu của suy gan cấp tính ở Hoa
Kỳ từ năm 1998 đến năm 2003.
Nghiên
cứu cho thấy, bệnh nhân đã
uống quá nhiều acetaminophen kể
cả thuốc bán tự do, thuốc theo
đơn hay kết hợp cả hai. Một
nửa số bệnh nhân là do vô tình.
FDA
nói không đủ thông tin về hành
vi tiêu dùng để rút ra kết
luận đáng tin cậy về lý do
tại sao xảy ra tình trạng quá
liều, trong số những yếu tố mà
ủy ban đưa ra là:
*
Các triệu chứng của tổn thương
gan có thể sẽ mất vài ngày phát
triển và có thể khó nhận biết
(chúng có thể không đặc hiệu và
gần giống như cảm cúm).
*
Trong khi hầu hết các nhà khoa
học nhất trí rằng uống số lượng
lớn acetaminophen qua một thời
gian ngắn nhất định sẽ gây
tổn thương gan, họ không nhất
trí về mức độ mà ở đó nó
sẽ trở thành độc hại.
*
Sau khi tổn thương gan tiến
triển khá rõ, các chất giải độc
acetaminophen như N-acetylcysteine,
sẽ ít hiệu quả.
*
Một số người có thể đặc
biệt nhạy cảm với tổn thương
gan từ acetaminophen, chẳng hạn như
người sử dụng rượu và những
người có bệnh gan, và liều
tối đa an toàn có thể không
giống nhau ở mỗi người.
*
Có thể có các lý do khác mà
một số người có nhạy cảm hơn
những người khác, và nhiều nghiên
cứu hơn nữa là cần thiết để
hiểu được những ảnh hưởng
của các gene, dinh dưỡng và các
yếu tố khác.
*
Sự lựa chọn thuốc bán tự do và
thuốc kê đơn của các sản
phẩm chứa acetaminophen dạng đơn
chất hay dạng kết hợp với
thuốc khác là rộng lớn, và có
những nồng độ và liều lượng
khác nhau cho những chỉ định khác
nhau. Điều này có thể trở thành
khó khăn cho một số người khi
quyết định sản phẩm nào để
sử dụng cho mục đích đó.
*
Ví dụ, nhiều sản phẩm bán tự
do dùng cho cảm lạnh, đau và
sốt có sử dụng acetaminophen đơn
độc, trong khi rất nhiều các
sản phẩm thuốc theo toa sử
dụng nó kết hợp với thuốc gây
nghiện.
*
Vì vậy, dễ hiểu rằng người
tiêu dùng có thể uống nhiều hơn
một sản phẩm có chứa
acetaminophen để chữa trị cho
những bệnh lý khác nhau mà không
biết rằng chúng có thành phần
chung với mức độ kết hợp mà
sẽ đưa họ quá ngưỡng độc tính.
*
Không phải luôn luôn dễ dàng để
xác định acetaminophen có trong thành
phần.
*
Ví dụ, các nhãn hiệu thuốc trên
các sản phẩm kê đơn có chứa
acetaminophen (thường là với
codein hoặc oxycodone) thường chỉ
hiển thị những từ viết tắt
"APAP". (Khi danh sách các
thành phần dài, dược sĩ thường
sử dụng các chữ viết tắt,
trong trường hợp này APAP viết
tắt của N-acetyl-p-aminophenol - tên
hóa học của acetaminophen).
*
Các sản phẩm nhi khoa khác cũng có
thể chứa những nồng độ
acetaminophen khác nhau và các bậc
phụ huynh có thể vô tình cho
trẻ uống sai liều, ví dụ như
nếu họ thay đổi từ một này
thành một thuốc khác.
*
Không nhiều người biết về
mối quan hệ giữa acetaminophen và
tổn thương gan, các chương trình
giáo dục thường nhỏ và không
thành công, sự tiếp thị có
thể tác động đến nhận thức
của họ, với sự nhấn mạnh
về hiệu quả hơn là nguy cơ (điều
này cho phép đối với các thuốc
bán tự do, trong khi các quảng cáo
cho thuốc theo toa có sự cân
bằng thông tin về hiệu quả so
với các thông tin về các rủi
ro).
*
Thực tế là các thuốc
acetaminophen bán tự do luỗn có
sẵn với số lượng lớn từ các
cửa hàng bán lẻ (ví dụ như
mỗi chai 500 viên) cũng có thể
cung cấp cho người dân những
ấn tượng rằng nó là vô hại.
Bs
Mai Trung Dũng dieutridau.com - theo
medicalnewstoday.com