Các triệu chứng thực thể trong trầm cảm

Hầu hết chúng ta đều biết về những triệu chứng chủ quan của trầm cảm. Nhưng một số người có thể không biết rằng trầm cảm cũng có thể gây ra các triệu chứng thực thể. Nhiều người bị trầm cảm không được điều trị vì họ không biết rằng các triệu chứng thực thể được gây ra bởi căn bệnh này. Rất nhiều bác sĩ cũng bỏ qua các triệu chứng đó. Trầm cảm có thể gây ra những thay đổi thực sự trong cơ thể của người người bệnh. Ví dụ, nó có thể làm chậm khả năng tiêu hóa gây nên các vấn đề về dạ dày. Trầm cảm có lẽ liên quan đến sự mất cân bằng của một số chất nào đó trong não. Một số trong số các chất này đóng một vai trò quan trọng trong qua trình nhận cảm đau. Vì vậy, nhiều chuyên gia cho rằng trầm cảm có thể làm cho bạn cảm thấy đau một cách tồi tệ hơn những người khác. Trong thực tế, nhiều người trầm cảm cảm thấy đau hay các triệu chứng thực thể khác, bao gồm:

• Nhức đầu: là triệu chứng khá phổ biến ở những người bệnh trầm cảm. Nếu bạn đã bị đau đầu migraine, thì bệnh có thể sẽ nặng hơn nếu kết hợp với trầm cảm.

• Đau lưng: Nếu bạn bị đau lưng, bệnh cũng sẽ nặng hơn nếu bạn mắc thêm bệnh trầm cảm.

• Đau cơ và đau khớp: Trầm cảm có thể làm cho bất kỳ loại đau mạn tính nặng hơn.

• Đau ngực: Rõ ràng là đau ngực cần được kiểm tra ngay lập tức bởi các chuyên gia vì nó có thể là dấu hiệu của bệnh tim nghiêm trọng. Nhưng đau ngực cũng có khi kết hợp với trầm cảm.

• Các vấn đề về tiêu hóa: Bạn có thể cảm thấy buồn nôn hay nôn, tiêu chảy hoặc táo bón mạn tính.

• Kiệt sức và mệt mỏi: Bất chấp việc bạn ngủ nhiều hay ít, bạn vẫn có thể cảm thấy mệt mỏi hay kiệt sức. Rời khỏi giường vào buổi sáng có vẻ rất khó khăn, thậm chí không thể dạy được.

• Các vấn đề về ngủ: Nhiều người bị trầm cảm có thể không ngủ ngon bình thường. Họ thức dậy quá sớm hoặc có thể ngủ được khi lên giường. Số khác lại có thể ngủ nhiều hơn bình thường.

• Thay đổi về ăn uống và trọng lượng: Một số người bị trầm cảm mất cảm giác ngon miệng và sút cân. Nhưng một số người khác lại thấy thèm ăn và tăng cân.

Đau mạn tính và trầm cảm: Một cặp đôi tồi tệ

Nếu một người có đau mạn tính và trầm cảm sẽ xuất hiện nhiều vấn đề đi cùng. Đó là vì đau mạn tính và trầm cảm thường đan xen nhau. Trầm cảm là một trong những vấn đề về tâm lý phổ biến nhất đối với những người bị đau mãn tính, nó làm phức tạp thêm tình trạng bệnh và biện pháp điều trị. Xem xét các số liệu thống kê sau:

• Theo Hội đau Mỹ, khoảng 32 triệu người ở Hoa Kỳ báo cáo đau kéo dài lâu hơn một năm.

• Từ 1/4 cho đến hơn một nửa số bệnh nhân than phiền đau với thầy thuốc đã bị trầm cảm.

• Trung bình, 65% người bị trầm cảm cũng có than phiền về đau.

• Số người mà đau làm hạn chế khả năng độc lập có nguy cơ mắc trầm cảm cao.
Bởi vì trầm cảm ở những bệnh nhân đau mạn tính thường không được chẩn đoán, nên nó cũng thường không được điều trị. Các triệu chứng đau và các than phiền của bệnh nhân thường ở giai đoạn muộn khi được bác sĩ thăm khám. Kết quả là trầm cảm, cùng rối loạn giấc ngủ, chán ăn, thiếu năng lượng, và giảm các hoạt động thể chất có thể làm cho cơn đau nặng hơn nhiều.

Theo bác sĩ Steven Feinberg, giáo sư cộng tác của Trường đại học Y khoa Stanford, đau mạn tính và trầm cảm đi liền với nhau như hình với bóng, "Bạn gần như phải thừa nhận rằng một người đau mạn tính sẽ bị trầm cảm và khởi đầu như vậy" Feinberg nói.

Đau mạn tính và trầm cảm: Một vòng luẩn quẩn.

Đau phát động một phản ứng cảm xúc ở tất cả mọi người bao gồm lo lắng, xúc động, và bối rối. Thông thường, khi đau giảm bớt, thì những phản ứng đó giảm bớt. Nhưng điều gì xảy ra nếu cơn đau không biến mất? Theo thời gian, những đáp ứng cảm xúc đã gây ra nhiều vấn đề liên quan đến bệnh trầm cảm. Những vấn đề có thể bao gồm:

• lo lắng mạn tính

• suy nghĩ lẫn lộn

• mệt mỏi

• cáu gắt

• rối loạn giấc ngủ

• tăng cân hay giảm cân

Một số đan xen giữa trầm cảm và đau mạn tính có thể được giải thích bởi lý thuyết về sinh học. Trong đó, trầm cảm và đau mạn tính cùng chung một số chất dẫn truyền thần kinh. Chúng cũng cùng chia sẻ một số đường dẫn truyền thần kinh giống nhau.

Tác động của những cơn đau mạn tính lên cuộc sống của mỗi người nhìn chung góp phần vào bệnh trầm cảm. Một khi trầm cảm đã xuất hiện, nó sẽ làm đau trầm trọng thêm. Nghiên cứu so sánh những người đau mạn tính và trầm cảm với  những người chỉ bị đau đơn thuần cho thấy, những người có cả đau mạn tính và trầm cảm:

• báo cáo đau với cường độ nặng hơn

• cảm thấy chưa kiểm soát được cuộc sống của họ

• sử dụng nhiều biện pháp điều trị hơn

Bởi vì đau mạn tính và trầm cảm quan hệ chặt chẽ với nhau, nên chúng thường được điều trị cùng nhau. Trong thực tế, một số phương pháp trị liệu có thể cải thiện cả đau mạn tính và trầm cảm.

Điều trị đau mạn tính và trầm cảm: Một sự tiếp cận toàn diện.

Đau mạn tính và trầm cảm có thể ảnh hưởng đến toàn bộ cuộc sống của một người. Do vậy, một phương pháp điều trị lý tưởng phải tác động đến tất cả các lĩnh vực cuộc sống bị ảnh hưởng bởi đau và trầm cảm. 

* Thuốc chống trầm cảm

Thực tế là đau mạn tính và trầm cảm có liên quan dây thần kinh và các chất dẫn truyền, có nghĩa là thuốc chống trầm cảm có thể được sử dụng để cải thiện cả đau mạn tính và trầm cảm.

Thuốc chống trầm cảm 3 vòng (Elavil, Doxepin), có nhiều bằng chứng về tính hiệu quả. Tuy nhiên, vì những tác dụng phụ của chúng, nên việc sử dụng còn hạn chế. Các thuốc chống trầm cảm mới hơn có tác dụng ức chế tái hấp thu serotonin và norepinephrine (Cymbalta, Effexor), dường như hiệu quả hơn và ít tác dụng phụ hơn.

* Hoạt động thể chất

Nhiều người bị đau mạn tính thường tránh tập thể dục, đó là một sai lầm. Nếu bạn càng ít tập luyện, bạn càng trở nên yếu đuối. Điều đó có nghĩa là bạn có nguy cơ cao bị đau tồi tệ hơn. Điểm mấu chốt là phải phá được vòng luẩn quẩn này. Những hoạt động bình thường và nhẹ nhàng là một phần chủ yếu của điều trị đau mãn tính. Với tất cả người đau mạn tính nên thực hiện một số bài tập thể dục thích hợp và cần tham khảo ý kiến bác sĩ để thiết kế một chương trình tập thể dục an toàn và hiệu quả cho bạn.

Tập thể dục cũng đã được chứng minh là có ích đối với trầm cảm. Theo Beverly E. Thorn, giáo sư về tâm lý tại Đại học Alabama và là tác giả của cuốn sách Cognitive Therapy for Chronic pain (Nhận thức trị liệu cho đau mạn tính), hoạt động thể chất làm giải phóng cùng một loại chất não mà các thuốc chống trầm cảm giải phóng ra - nó là một thuốc chống trầm cảm tự nhiên.

* Sức khỏe tâm thần và tinh thần

Đau mạn tính ảnh hưởng đến khả năng sống, làm việc, và vui chơi của bạn. Điều này có thể thay đổi cách nhìn của bạn về chính bản thân mình. Khi một người nào đó nhận định một người đau mạn tính như một người khuyết tật, thì sẽ làm họ lo lắng thực sự và có thể làm họ chìm vào cơn đau tồi tệ hơn và trở thành nạn nhân. Chống lại quan điểm này là một vấn đề quan trọng trong quá trình điều trị. Làm việc với một bác sĩ, người không xem bạn như là một nạn nhân không thể giúp đỡ là một phần của thành công. Theo Thorn mục đích là để thay thế việc nhận định thay vì là nạn nhân mà là một "người bình thường có đau".
"Những người bị đau mạn tính cần kết thúc việc ngồi lỳ, điều đó dẫn đến cảm giác tiêu cực," - Feinberg nói - "Điều tốt nhất là cho những người này làm việc thật bận rộn, và được kiểm soát."

* Nhận thức trị liệu cho đau mạn tính

Bạn có thể "suy nghĩ" theo cách của bạn để thoát khỏi cảm giác đau? Điều này có vẻ khó tin, nhưng nghiên cứu cho thấy rõ ràng rằng đối với người dân bình thường, một số loại hình tập luyện về tinh thần thật sự cải thiện được đau mãn tính.

Một trong những phương pháp tiếp cận là nhận thức trị liệu. Trong nhận thức trị liệu, một người được học cách để chú ý chống lại "những suy nghĩ tự động" bao quanh những trải nghiệm đau mãn tính. Những suy nghĩ này thường là những méo mó của hiện thực. Nhận thức trị liệu có thể dạy cho một người cách để thay đổi những mẫu suy nghĩ này và cải thiện những trải nghiệm đau.

Nhận thức trị liệu cũng là một minh chứng cho điều trị trầm cảm. Theo Thorn, nhận thức trị liệu "làm giảm các triệu chứng của bệnh trầm cảm và lo âu" ở bệnh nhân đau mạn tính. Trong một nghiên cứu mà Thorn tiến hành, ở phần cuối của một chương trình nhận thức trị liệu tiến hành trong 10 tuần, "95% bệnh nhân cảm thấy cuộc sống của họ đã được cải thiện, và 50% nói rằng họ thấy có ít đau hơn." Bà cũng nói, "Nhiều người tham gia đã giảm nhu cầu dùng thuốc."

Bs. Mai Trung Dũng dieutridau.com (Theo webmd.com)