Tổn thương hay
gặp ở khớp gối
Đau đầu gối: sau một chấn thương đầu gối bạn bị đau.
Có khi người bệnh mô tả là đau buốt "đến tận
tim", hay đau "điếng người". Dĩ nhiên là bạn
phải xoa dầu và uống thuốc mới mong khỏi được sớm.
Lỏng khớp gối: là một chấn thương hay gặp trong thể
thao, khi dây chằng chéo trước bị tổn thương, khớp gối
sẽ lỏng. Nhưng lúc mới chấn thương, do cơ đùi hỗ trợ nên
bạn chưa cảm nhận được bị lỏng gối. Thời gian sau cơ
đùi bị teo không còn đủ sức gồng gánh cho dây chằng chéo
trước, các dấu hiệu của lỏng gối mới xuất hiện. Bạn
sẽ cảm thấy chân bị yếu khi đi lại, khó khăn khi phải đứng
trụ bằng chân bị bệnh, đi nhanh trên đường không bằng
phẳng dễ bị trẹo gối, cảm giác bất thường khi lên
xuống cầu thang, khó điều khiển chân mình như ý muốn.
Trật khớp gối: nếu chấn thương mạnh bạn có thể bị
trật khớp gối với các biểu hiện đau, không cử động
được khớp gối, biến dạng khớp gối. Tổn thương có
thể làm gãy xương, vỡ sụn, rách bao hoạt dịch, đứt rách
dây chằng... Khi đó bạn phải điều trị tại bệnh viện
bằng cách nắn chỉnh, phẫu thuật phục hồi khớp và dùng
thuốc giảm đau, chống viêm.
Viêm khớp: có thể do các nguyên nhân chấn thương,
nhiễm khuẩn hoặc không nhiễm khuẩn, bệnh tự miễn gây ra.
Khớp gối bị sưng, nóng, đỏ đau, hạn chế vận động. Tùy
nguyên nhân mà bạn phải điều trị bằng thuốc chống viêm,
kháng sinh...
Thoái hóa khớp gối: là tình trạng lão hóa của
khớp. Ở người cao tuổi, sụn khớp bị lão hóa trở nên
sần sùi, mất độ trơn nhẵn, giảm đàn hồi, khô và nứt
nẻ, mòn, khuyết... Mức độ lão hóa từng người có khác
nhau, tùy thuộc điều kiện sống của mỗi người. Ba triệu
chứng thường gặp ở bệnh thoái hóa khớp gối là đau
khớp, sưng khớp và hạn chế cử động. Điều trị cần dùng
các loại thuốc: giảm đau, chống viêm; bổ sung chất nhày
cho khớp; thuốc tăng dinh dưỡng sụn khớp như glucosamin; các
thuốc bôi, xoa ngoài; các thuốc bổ gân, xương.
Tổn thương
khớp gối trên phim Xquang.
|
Chăm sóc đầu gối
Đầu gối quan trọng đối với sức khỏe và cả thẩm mĩ
nên chúng ta cần phải biết cách chăm sóc để bảo vệ
"sức khỏe" và vẻ đẹp cho đầu gối. Chúng tôi xin
chia sẻ với các bạn những "bí quyết" sau đây:
Do đầu gối chỉ được che phủ bằng một lớp da, thiếu
sự bảo vệ của bắp cơ và mỡ, nên không được cung cấp
đầy đủ nhiệt trong điều kiện thời tiết lạnh giá của
mùa đông. Vì vậy chúng ta cần giữ ấm cho đầu gối bằng
cách mặc quần dài với chất liệu vải thun hay cotton dày, đi
giầy tất để thường xuyên giữ ấm chân và đầu gối.
Để phòng tránh khớp gối bị xơ cứng, bạn cần thường
xuyên tập cử động bằng các động tác như đứng lên,
ngồi xuống, xoay tròn khớp gối theo chiều kim đồng hồ và
ngược lại để đầu gối được tưới máu nuôi dưỡng đầy
đủ, dịch khớp tiết đều đặn, giúp mọi hoạt động được
nhịp nhàng. Buổi tối trước khi ngủ bạn có thể tập động
tác duỗi gấp gối bằng cách ngồi tựa lưng ghế, kê một cái
gối mềm cao chừng 10 - 15cm dưới khoeo chân, tập duỗi
thẳng chân rồi lại hạ cẳng chân xuống ở tư thế vuông góc
với đùi từ 15 - 20 lần.
Trước khi luyện tập thể dục thể thao hay tập quân sự,
bạn nhất thiết phải tập khởi động toàn thân và khớp
gối để khi vận động cơ thể nói chung và khớp gối nói
riêng được trơn tru, thuận lợi. Bạn không nên đá chân cao
một cách đột ngột để tránh tổn thương khớp gối. Trong
tập luyện một số môn thể thao dễ gây chấn thương, bạn
nên bó khớp gối bằng băng thun để bảo vệ.
Bạn cũng nên tránh các tư thế gây hại cho khớp gối như:
tránh ngồi gác chéo chân; bỏ thói quen ngồi xổm vì gập
gối quá mức tạo lực ép rất lớn lên mặt sụn khớp và
sụn bánh chè, mặt sụn dễ mòn, dập, sẽ thoái hóa sớm. Động
tác quỳ gối hay tập cử tạ mà gánh tạ quá thấp cũng gây
hại khớp gối nặng hơn ngồi xổm. Khuân vật nặng hay đứng
lâu, khớp gối chịu lực không thẳng trục gây đau vùng trước
gối và làm cho khớp gối nhanh bị thoái hóa.
Bạn chỉ nên đi giầy dép có đế rộng, độ cao vừa
phải, khoảng 3cm. Nếu đi giầy dép cao gót sẽ tăng áp lực
lên khớp gối. Tránh thừa cân, vì thừa 1kg thì khớp gối
phải chịu đựng sức nặng tăng gấp 5 lần. Nếu bạn bị
dị dạng chi dưới như chân chữ O, chữ X cũng cần phẫu
thuật chỉnh hình cho trục đầu gối được thẳng.
Khớp gối được tạo thành bởi 3 xương: xương đùi, xương
chày và xương bánh chè. Giữa mặt khớp lồi cầu đùi - mâm
chày có cấu trúc sụn gọi là sụn chêm. Sụn chêm nằm chêm
giữa mặt sụn khớp lồi cầu đùi và mâm chày có tác dụng
giảm sóc khi sụn khớp lồi cầu đùi và mâm chày tiếp xúc
khi vận động và giữ cho khớp gối được vững vàng. Hệ
thống dây chằng bên trong, bên ngoài và hai dây chằng chéo trước
và chéo sau nhằm giữ cho khớp gối vững chắc. Dây chằng chéo
trước có tác dụng chính là giữ không cho mâm chày trượt
ra trước và dây chằng chéo sau giữ cho mâm chày không bị trượt
ra sau. Dây chằng bên ngoài giúp gối không bị vẹo trong, dây
chằng bên trong giúp cho gối không bị vẹo ra ngoài. Toàn bộ
khớp gối được bao bọc bởi một lớp màng hoạt dịch có
tác dụng tiết ra dịch khớp để bôi trơn trong quá trình
vận động.
ThS.
Nguyễn Hoàng Lan - suckhoedoisong.vn
- 
