Để điều trị các bệnh khớp
không phải do vi khuẩn thì hiện nay phổ biến nhất vẫn là
sử dụng các thuốc thuộc nhóm chống viêm, giảm đau không
steroid (NSAIDs: Nonsteroidal Antiinflammatory Drugs). Nhưng điều không
may mắn là các thuốc này hay gây ra các biến chứng ở đường
tiêu hóa. Theo một số nghiên cứu cho thấy, mỗi năm ở Hoa
Kỳ có khoảng 100.000 bệnh nhân phải nhập viện và 16.500
bệnh nhân bị tử vong do các biến chứng đường tiêu hóa vì
sử dụng các NSAIDs.
Hầu hết các NSAIDs có tác dụng ức chế cả cyclooxygenase
1 (COX-1) và cyclooxygenase 2 (COX-2). Đây là hai isoenzymes có vai
trò tổng hợp các prostaglandin. COX-1 có vai trò tổng hợp các
prostanoid có tác dụng sinh học như gây giãn mạch để điều
hòa dòng máu tới tổ chức, tác dụng lên ngưng kết tiểu
cầu ảnh hưởng đến quá trình cầm máu, làm tăng lớp
nhầy bảo vệ của dạ dày, ruột. Còn COX-2 xuất hiện ở các
vị trí viêm có tác dụng tổng hợp các prostaglandin là các
chất trung gian gây viêm và gây đau. Các NSAIDs thông thường có
tác dụng ức chế cả hai cyclooxygenase (COX-1 và COX-2), vì
vậy nó có tác dụng điều trị viêm và giảm đau do ức
chế COX-2, nhưng lại có thể gây ra các tác dụng không mong
muốn lên đường tiêu hóa như gây viêm dạ dày, chảy máu
đường tiêu hóa... do thuốc ức chế COX-1.
Những năm gần đây, các nhà khoa học đã nghiên cứu và
tổng hợp được một số NSAIDs có tác dụng ức chế chọn
lọc COX-2, nghĩa là ức chế chọn lọc quá trình tổng hợp các
prostaglandin gây viêm và đau, ít ảnh hưởng lên quá trình
tổng hợp các prostanoid sinh học do ít tác động lên COX-1. Do
đó, thuốc đạt được tác dụng điều trị chống viêm,
giảm đau nhưng hạn chế được tác dụng không mong muốn lên
đường tiêu hóa. Hiện nay đã có một số chế phẩm thuốc
ức chế chọn lọc COX-2 được bán trên thị trường như
mobic (mylocycalm), vioxx (rofecoxib). Các thuốc này đều là các
NSAIDs có tác dụng chọn lọc trên COX-2. Tuy nhiên, cho đến
nay chưa có thuốc nào có tác dụng chọn lọc hoàn toàn lên
COX-2 mà chỉ có tính chất chọn lọc tương đối, nghĩa là
thuốc vẫn có tác dụng một phần lên COX-1, do đó vẫn có
thể gây ra các biến chứng ở đường tiêu hóa tuy với tỷ
lệ thấp hơn.
Nếu bác đã có tiền sử đau dạ dày, bác nên đi khám để
được làm nội soi dạ dày xác định có viêm, loét dạ dày,
tá tràng hay không. Khi đó bác sĩ sẽ quyết định lựa chọn
thuốc điều trị cho bác, không nên tự ý mua thuốc điều
trị vì vẫn có thể gây biến chứng dù đó là thuốc có tác
dụng chọn lọc lên COX-2.