1. Nguyên nhân:
Chứng phong nhiệt phạm phế là triệu chứng vì phong nhiệt ở ngoài xâm vào phế, vệ khí bị bệnh mà biểu hiện ra. Mỗi khi bị tà khí phong nhiệt, phế khí không tuyên thông, thì có thể xuất hiện chứng này (Cảm cúm, viêm họng cấp).
2. Chứng trạng:
Ho, đàm đặc, sắc vàng, phát sốt, hơi sợ gió lạnh, miệng khô, họng đau, mũi tắc, chảy nước mũi vàng đục, đầu lưỡi đỏ, rêu mỏng vàng, mạch phù sác.
3. Cơ chế bệnh sinh:
Tà khí phong nhiệt vào phế, phế mất thanh túc thì sinh ho, nhiệt là dương tà, đốt dịch thành đàm, cho nên đàm đặc sắc vàng. Phế vệ bị tà, tà chính tranh nhau thì sinh phát sốt, vệ khí uất át thì hơi sợ gió lạnh. Phong nhiệt nhiễu lên, nhiệt hại tân dịch thì miệng khô, hầu họng không thông thì đau. Mũi là khiếu của phế, phế khí không tuyên thông thì mũi tịt. Phong nhiệt đốt tân thì mũi chảy nước vàng đục. Đầu lưỡi đỏ, rêu mỏng vàng là thượng tiêu có nhiệt. Mạch phù sác là ngoại cảm phong nhiệt.
Điểm chính để chẩn đoán là: Ho và có cả biểu chứng phong nhiệt.
4. Luận trị:
- Phép trị: Tuyên phế thanh nhiệt.
- Phương dược:
* Tang cúc ẩm (Ôn bệnh điều biện):
|
Tang diệp |
8g |
Cúc hoa |
3g |
Hạnh nhân |
6g |
|
Liên kiều |
5g |
Bạc hà |
3g |
Cát cánh |
6g |
|
Sinh cam thảo |
3g |
Lô căn |
6g |
|
|
* Thang thuốc nam tuyên phế nhiệt (Thuốc nam châm cứu Viện đông y):
Tang diệp 12g Rễ chanh 8g Bạc hà 8g
Phân tích: Tang diệp, Cúc hoa, Bạc hà, Liên kiều (tân lương giải biểu) để sơ phong thanh nhiệt. Hạnh nhân, Cát cánh Rễ cây chanh để hoá đờm thanh nhiệt, chỉ khái. Cam thảo, Cát cánh để lợi họng chỉ ho. Lô căn để thanh nhiệt sinh tân chỉ khát.
