“Thương hàn lục thư”
- Tổ thành:
|
Sài hồ |
1-3 đc |
Hoàng cầm |
2-4 đc |
|
Cát căn |
2-4 đc |
Cam thảo |
1-2 đc |
|
Khương hoạt |
2-4 đc |
Thạch cao |
0,5-1 lg |
|
Bạch chỉ |
1 đc |
Xích thược |
2-3 đc |
|
Cát cánh |
1-2 đc |
|
|
- Cách dùng: Ngày dùng 1 tễ sắc uống chia làm 2 lần.
- Công dụng: Giải cơ thanh nhiệt.
- Chủ trị: Ngoại cảm phát sốt, biểu chứng chưa giải mà lý nhiệt tích thịnh. Chứng sợ lạnh, sốt cao, không có mồ hôi, đau đầu, nhức xương, mũi khô, môi khan, miệng đắng, vật vã không yên, rêu lưỡi trắng mà xác như bột gạo, chất lưỡi hơi hồng, mạch hoạt sác.
- Giảng nghĩa của phương: Phương này lấy cái tân lương thanh nhiệt của Cát căn, Sài hồ và cái tân ôn phát biểu của Khương hoạt để thấu phát biểu tà mà trừ nhức xương khắp người, phối ngũ với cái cay thơm tấu tán của Bạch chỉ có thể trừ được đau đầu dữ dội và gáy lưng co cứng. Hoàng cầm, Thạch cao thanh nhiệt của phế vị, Thược dược lương huyết thanh nhiệt, Cam thảo, Cát cánh tuyên phế lợi họng. Do đó, phương này trên thực tế là thuộc loại phương tễ biểu lý song giải, dùng thích hợp với biểu chứng nghiêm trọng mà lý nhiệt lại tích thịnh.
- Cách gia giảm thường dùng: Khi nhiệt thịnh thương tân mà thấy rêu lưỡi khô khan, có thể thêm Thiên hoa phấn, Tri mẫu để thanh tân dưỡng vị. Hiệp với nhiệt đi ỉa dễ có thể bỏ Thạch cao thêm Hoàng liên. Sợ lạnh không rõ rệt mà lý nhiệt tích thịnh, chất lưỡi thiên về hồng, có thể bỏ Khương hoạt, Bạch chỉ, gia Ngân hoa, Liên kiều để thanh nhiệt giải độc.
