“Đông viên thực nghiệm phương”
- Tổ thành:
|
Hoàng cầm |
2-4 đc |
Cương tàm |
1-3 đc |
|
Hoàng liên |
1-3 đc |
Thăng ma |
1-2 đc |
|
Liên kiều |
2-4 đc |
Sài hồ |
1-3 đc |
|
Huyền sâm |
2-4 đc |
Trần bì |
1,5-3 đc |
|
Bản lam căn |
3-5 đc |
Cát cánh |
1-1,5 đc |
|
Mã bột |
0,5-1 đc |
Cam thảo |
0,5-1,5 đc |
|
Ngưu bàng tử |
3-5 đc |
Bạc hà |
1-1,5 đc |
- Cách dùng: Nguyên phương là dùng tán tễ, đem dược vật giã thành bột khô mỗi lần dùng 5 đồng cân đến 1 lạng, sắc với nước. Hiện nay làm thang tễ sắc với nước chia làm 2 lần uống.
- Công dụng: Sơ tán phong nhiệt, thanh nhiệt giải độc.
- Chủ trị: Chứng thích ứng của nguyên phương là “Đại đầu ôn” (thường thuộc đơn độc ở khu vực đầu mặt). Hiện nay trên lâm sàng ngoài việc đã dùng ở đơn độc vùng đầu mặt, lại dùng ở viêm quai bị, viêm tai giữa cấp, sốt cao, răng lợi sưng đau mà có phát sốt, cũng như các loại thũng độc không tên ở vùng đầu mặt.
- Giải nghĩa của phương: Phương này là phương tễ đại biểu của sự cùng phối ngũ giữa thanh nhiệt giải độc và sơ tán phong tà. Trong phương có Hoàng cầm, Hoàng liên, Liên kiều, Huyền sâm Bản lam căn, Thang ma là bộ phận tổ thành thanh nhiệt giải độc. Bạc hà, Ngưu bàng tử, Cương tam, Sài hồ là bộ phận tổ thành sơ tán phong tà. Do đã thanh nhiệt độc ở vùng đầu mặt tốt, lại có Cát cánh, Cam thảo, Mã bột để thanh lợi hầu họng, do đó lại có thể trị được hầu họng sưng đau.
- Cách gia giảm thường dùng: Bí ỉa có thể gia Đại hoàng để tả hỏa tiết nhiệt. Không có mồ hôi, sốt cao, đau đầu là lúc biểu chứng rõ rệt, có thể gia Khương hoạt để tăng cường tác dụng tân tán thấu tà. Trẻ em bị bệnh khi kiêm có co giật điềm báo trước kinh quyết có thể gia Câu đằng, Thuyền y.
