"Kim quỹ yếu lược”
- Tổ thành: Ba đậu sương 1 lạng
Đại hoàng 2 lạng
Can khương 2 lạng.
- Cách dùng: Nghiền thành bột mịn, thêm mật nấu 40 - 50% làm viên to như hạt đỗ xanh (nguyên phương là ba vị lượng bằng nhau, còn lượng kể trên là căn cứ vào “Thượng hải thị trung dược chế tễ quy phạm”). Mỗi lần uống trên dưới 5 phân, dùng nước sôi để âm ấm uống chiêu.
- Công dụng: Công trục, lãnh tích.
- Chủ trị: Ngực bụng trướng đau, tiện bế không thông, quá lắm thì khí cấp miệng ngậm bạo quyết, không sốt, không có hiện tượng hư.
- Giải nghĩa của phương: Phương này lấy Ba đậu cay nóng hạ cấp tốc, khai thông bế tắc, làm chủ dược. Can khương giúp tính chất cay nóng của Ba đậu để trục hàn. Đại hoàng giúp tính tả hạ của Ba đậu để công tích. Ba vật hợp dùng tác dụng tả hạ rất nhanh chóng. Cũng là phương tễ đại biểu của Ôn hạ pháp, dùng trị hàn khí và tích thực giúp nhau kết ở trường vị, bế tắc không thông, đã đến đột nhiên đau bụng, bụng thêm chướng tức, nổi cao lên, đại tiện không thông, không chuyển hơi phân, thậm chí mặt xanh, miệng mím, bế quyết. Sau khi uống thuốc, dần dần xuất hiện tiếng ruột kêu, tiếp theo là đại tiện được thông (giữa chừng có phản ứng nôn mửa), chứng trạng có thể hoãn giải ngay, có thể để sẵn dùng gấp cho nên gọi là Tam vật bị cấp hoàn. Trước mắt đã có phương này trị cấp tính đơn thuần tính tắc ruột mà hàn tính lỵ lâu ngày, thể chất thuộc thực, cũng thu được kết quả nhất định.
