Phụ: - Lý trung hoàn thang - Liên lý thang
- Trị trung thang - Chỉ thực lý trung hoàn)
“Thương hàn luận”
- Tổ thành: Nhân sâm 2-4 đc
Bạch truật 2-4 đc
Bào khương 1-2 đc
Trích cam thảo 1-2 đc
- Cách dùng: Hoàn tễ: Thuốc trên nghiền nhỏ, viên với mật, mỗi lần uống 2-3 đồng cân, ngày uống 2 đến 3 lần. Hoặc làm thang tễ, sắc với nước, chia làm 2 lần uống.
- Công dụng: Ôn trung khử hàn, kiện tỳ bổ khí.
- Chủ trị: Tỳ vị hư hàn, bụng đau ỉa chảy, nôn mửa ăn ít, miệng không khát, lưỡi nhạt, rêu lưỡi trắng, mạch trầm tế, hoặc trì hoãn.
- Giải nghĩa của phương: Phương này dùng gừng nấu để khử hàn, Bạch truật kiện tỳ, Nhân sâm bổ khí, Cam thảo hòa trung, kiêm có thể giúp Sâm, Truật kiện tỳ bổ khí, là phương tễ đại biểu ôn trung kiện tỳ. Nó có đủ cả phấn chấn tỳ dương, giúp đỡ tiêu hóa, chuyên trị trung tiêu hư hàn mà đưa đến mửa, ỉa dễ, đau bụng, cho nên tên là Lý trung hoàn.
- Cách gia giảm thường dùng: Nếu đau bụng rất nặng, có thể gia Mộc hương để hành khí dứt đau. Nôn mửa dữ dội, có thể gia lượng dùng Bạch truật ít đi, thêm vào nước gừng, Bán hạ để dứt nôn.
- Phụ phương:
1. Phụ tử lý trung thang: Tức là phương này gia Phụ tử. Phụ tử và Bào khương cùng phối hợp sử dụng, làm vị thuốc chủ yếu của hồi dương cứu nghịch. Đi ỉa dễ mà không dứt, mạch vi, vhi lạnh, là chứng trạng hư hàn rất nặng, lực lượng lý trung thang đã rõ ràng không thể đủ, nên dùng phương này.
2. Liên lý thang: Tức phương này gia Hoàng liên, để trị trung tiêu lẫn lộn hàn nhiệt, ỉa chảy, nôn mửa ra nước chua, và lỵ mạn tính.
3. Trị trung thang: Tức là phương này gia Thanh bì, Trần bì trị trung tiêu hư hàn mà có khí trệ.
4. Chỉ thực lý trung hoàn: Tức là phương này gia Chỉ thực, Phục linh trị tủng tiêu bĩ tức, kiêm có đàm ẩm tích trệ
