“Thế y đắc hiệu phương”
- Tổ thành: Nhâm sâm 2-4 đc
Phụ tử (bào) 2-3 đc
- Cách dùng: Sắc uống với nước, gục đầu xuống mà uống. Tình trạng của chứng nghiêm trọng, lượng dùng có thể tăng gấp, kiêm có thể ngày uống 2 tễ.
- Công dụng: Hồi dương, ích khí, cứu thoát.
- Chủ trị: Dương khí bạo thoát, khí lên xuyễn cấp, ra mồ hôi, chi lạnh, đầu choáng, ngắn hơi, sắc mặt trắng bợt, mạch vi muốn tuyệt.
- Giải nghĩa của phương: Phương này là phương tễ đại ôn, đại bổ, hồi dương cố thoát. Nhân sâm đại bổ nguyên khí, Phụ tử ôn tráng chân dương, hai thứ thuốc cùng phối ngũ, có thể phấn chấn dương khí, ích khí cos thoát cao nhất. Vị thuốc ít, lượng dùng nặng, làm cho hiệu lực của thuốc càng chiến thắng nhanh mà có sức.
Ngoài ra, sau khi đại phẫu thuật, chính khí hư hao, tâm lực không giữ được dùng cũng rất thích hợp. Phụ nữ sau khi đẻ, hoặc đến lúc hành kinh băng huyết ồ ạt, hoặc vỡ mủ ngoài ruột, đã đến huyết chứng vong dương, cũng thuộc chung một nguyên lý, đều có thể dùng phương này cứu trị, tiền nhân gọi là: “huyết thoát ích khí” tức là chỉ vào tình huống đó mà nói.
- Cách gia giảm thường dùng: Phương này bỏ Nhân sâm, gia Hoàng kỳ tức là Kỳ phụ thang công năng trợ dương cố biểu, trị dương hư tự ra mồ hôi không dứt. Nếu như mồ hôi ra rất nhiều, có thể gia Mộu lệ (đập nhỏ kỵ chày sắt), Ma hoàng căn, Phù tiểu mạch để tăng cường tác dụng dứt mồ hôi. Phương này bỏ Nhân sâm gia Bạch truật tức là Truật phụ thang có tác dụng ôn dương khử thấp, trị hàn thấp vướng ở trong, tỳ dương bị uất át, bụng trướng ỉa lỏng, hoặc hàn và thấp cùng gắn bó, mình mẩy đau đớn. Phương này gia Long cốt, Mộu lệ tức là Sâm phụ long mẫu thang có tác dụng liễm hãn tiềm dương, cố thoát, trị âm dương đều hư kiệt, ra mồ hôi chi lạnh, sắc mặt phù hồng (hồng ửng ở bên ngoài), mạch hư sác hoặc phù đại không có căn.
