(Phụ: Hạ khô thảo cao, Vu nại hoàn)
“Dương y đại toàn”
- Tổ thành:
|
Huyền sâm |
5 lg |
Cát cánh |
1 lg |
|
Thiên hoa phấn |
1 lg |
Tượng bối mẫu |
1 lg |
|
Cam thảo |
1 lg |
Đại hoàng chế |
1 lg |
|
Thanh diêm |
5 lg |
Bạc hà |
1 lg |
|
Bạch liễm |
1 lg |
Liên kiều |
1 lg |
|
Đương quy |
1 lg |
Hải phấn |
1 lg |
|
Hải tảo |
1 lg |
Sinh địa |
1 lg |
|
Chỉ xác |
1 lg |
|
|
(Hải phấn là động vật nhuyễn thể trong biển giống như đám đám trứng tơ của Hải thỏ)
Nghiền chung cho nhỏ mịn, dùng 8 lạng Hạ khô thảo sắc thang, một lạng Huyền minh phấn hòa nước ngoáy đều rảy vào làm viên to như hạt đậu xanh.
- Cách dùng: Mỗi lần uống 2-3 đồng cân, ngày uống 2 lần, dùng nước sôi để ấm uống đưa vào.
- Công dụng: Nhuyễn kiên tán kết, hóa đàm tiêu bướu, tràng nhạc, hạch đờm.
- Chủ trị: Bướu ở đầu cổ, tràng nhạc, hạch đờm, hoặc sưng hoặc đau.
- Giải nghĩa của phương: Đặc điểm của phương này là tập trung dược vật hóa đàm, nhuyễn kiên tán kết, để tiêu tán bướu cổ, tràng nhạc, hạch đờm; như Hải tảo, Chỉ xác, Cát cánh, Tượng bối, Liên kiều, Hải phấn, Huyền sâm, Thiên hoa phấn, Thanh diêm, Bạch liễm, Hạ khô thảo, Huyền minh phấn đều là dược vật thuộc loại này. Trong phương lại dùng Đương quy hoạt huyết, Sinh địa dưỡng âm, Đại hoàng tả hỏa, Bạc hà tân tán, để thêm mạnh công năng nhuyễn kiên tán kết. Cam thảo có tác dụng điều hòa mọi vị thuốc.
Phương này có các loại xử phương khác nhau, dùng thuốc cũng mỗi thứ trồi trụt (xuất nhập) nhưng nguyên tắc là đều là lấy nhuyễn kiên tiêu tán làm chủ.
- Phụ phương:
|
Đương quy |
5 đc |
Cam thảo |
3 đc |
|
Cát cánh |
3 đc |
Bạch thược |
5 đc |
|
Hồng hoa |
2 đc |
Trần bì |
5 đc |
|
Côn bố |
3 đc |
Xuyên khung |
3 đc |
|
Huyền sâm |
5 đc |
Hương phụ |
1 lạng |
|
Hạ khô thảo |
24 lạng |
Tượng bối mẫu |
5 đc |
|
Cương tàm |
5 đc |
Ô dược |
5 đc |
Sắc thành nước cao, ngày uống 3-5 đồng cân (ước chừng 1 thìa canh), ngày uống 2 lần, dùng với nước sôi hòa vào uống lúc đói. Một phương chỉ dùng một loại Hạ khô thảo, Mật ong nấu cao. Chủ trị bướu cổ, tràng nhạc, hạch đờm, phương nghĩa cơ bản cũng giống với Nội tiêu loa lịch hoàn.
2. Vu nại hoàn: Do Thanh vu nại khô (bỏ vỏ) (Vu nại là khoai sọ, thanh là xanh). Nghiền thành bột mịn, sấy nóng dùng 20%, Gừng sống gãi lấy nước tự nhiên hòa với nước, rẩy vào làm viên to như hạt đậu xanh. Một phương dùng: Vu nại 10 cân, Bột tề 1 cân, Hải tích 1 cân. Đem hải tích rửa cho nhạt đi cùng với Bột tề sắc lấy nước rẩy vào làm viên. Công năng tiêu đờm, làm mềm vật rắn, là phương giản tiện chữa tốt các loại bướu cổ, tràng nhạc, hạch đờm. Một phương sau hợp dùng với Tuyết cánh thang công hiệu càng đẹp.
Ngoài ra, gần đây người ta có nghiệm phương trị bệnh Hà kiệt kim thị (Hodgkin), gọi là hóa kiên hoàn, gồm:
|
Mẫu lệ |
2 lg |
Bạch chỉ |
5 đc |
Hải cáp xác |
2 lg |
|
Hải tảo |
2 lg |
Sơn từ cô |
5 đc |
Côn bố |
2 lg |
|
Tượng bối mẫu |
1 lg |
Xuyên khung |
5 đc |
Hạ khô thảo |
1 lg |
|
Đương quy |
1 lg |
Tế tân |
5 đc |
|
|
|
Quế chi |
5 đc |
Hoắc hương |
1 lg |
|
|
Nghiền nhỏ rảy nước làm viên to như hạt đậu xanh, mỗi lần uống 3 đồng cân, ngày uống 3 lần. Phương nghĩa cũng giống như các phương kể trên.
