Chẩn đoán hình ảnh Thoái hóa xương khớp

Danh từ thoái hóa khớp được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1886 bời bác sĩ J.K.Spender. Đây là bệnh thường gặp nhất trong các bệnh lý xương khớp, liên quan chặt chẽ với tuổi và là nguyên nhân chính gây đau, mất khả năng vận động, giảm chất lượng cuộc sống ở người cao tuổi, gây tổn hại đến kinh tế gia đình người bệnh và tạo gánh nặng cho chi phí ý tế.

I. Đại Cương

– Hư khớp hay thoái hóa khớp (Osteoarthritis) là những bệnh của khớp và cột sống mạn tính, đau và biến dạng, không có biểu hiện viêm.

– Danh từ thoái hóa khớp được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1886 bời bác sĩ J.K.Spender. Đây là bệnh thường gặp nhất trong các bệnh lý xương khớp, liên quan chặt chẽ với tuổi và là nguyên nhân chính gây đau, mất khả năng vận động, giảm chất lượng cuộc sống ở người cao tuổi, gây tổn hại đến kinh tế gia đình người bệnh và tạo gánh nặng cho chi phí ý tế.

– Tổn thưởng cơ bản đầu tiên là sụn khớp, sau đó tổn thương xương dưới sụn, dây chằng, các cơ cạnh khớp và màng hoạt dịch.Tổn thương kéo dài sẽ đưa đến biến đổi hình thái của toàn bộ ổ khớp và gây mất chức năng của khớp.

Chẩn đoán hình ảnh Thoái hóa xương khớp

– Nguyên nhân:

+ Nguyên phát: quá trình lão hóa và tình trạng chịu áp lực quá tải kéo dài của sụn khớp và đĩa đệm.

+ Thứ phát (chấn thương, viêm, dị tật…)

– Ý nghĩa xã hội đặc biệt quan trọng:

+ Bệnh phổ biến nhất trong các bệnh về khớp.

+ 25% bệnh nhân khám bệnh về khớp.

+ 80% có dấu hiệu thoái hóa khớp trên X-Quang ở độ tuổi > 65.

II. Chẩn Đoán X quang

* Hẹp khe khớp:

– Hẹp đồng đều, vị trí tì đè.

– Ở cột sống biểu hiện bằng chiều cao đĩa đệm giảm, không dính khớp.

* Đặc xương dưới sụn:

– Phần đầu xương, hõm khớp, mâm đốt sống có hình đậm đặc, cản quang nhiều, trong phần xương đặc thấy một số hốc nhỏ sáng hơn (khuyết xương dưới sụn).

* Mọc gai xương:

– Gai xương mọc ở phần tiếp giáp giữa xương, sụn và màng hoạt dịch, ở rìa ngoài của thân đốt sống.

– Gai xương có hình thô và đậm đặc, một số mảnh rơi ra nằm trong ổ khớp hay phần mềm quanh khớp.

* Tiêu chuẩn chẩn đoán (Kellgren & Lawrence)

– Giai đoạn 1: Gai xương nhỏ hoặc nghi ngờ có gai xương

– Giai đoạn 2: Mọc gai xương rõ, có thể có hẹp nhẹ khe khớp

– Giai đoạn 3: Hẹp khe khớp vừa

– Giai đoạn 4: Hẹp khe khớp nhiều kèm xơ xương dưới sụn

III. Thoái hóa cột sống

* Đốt sống

– Thân đốt sống giảm chiều cao, mặt thân sống không đều.

Chẩn đoán hình ảnh Thoái hóa xương khớp

– Gai xương bờ thân đốt sống.

Chẩn đoán hình ảnh Thoái hóa xương khớp

– Trượt đốt sống

Chẩn đoán hình ảnh Thoái hóa xương khớp

– Xơ xương dưới sụn

Chẩn đoán hình ảnh Thoái hóa xương khớp

– Vôi hóa dây chằng sau gáy.

* Đĩa đệm

– Giảm chiều cao (hẹp khe khớp).

– Khí trong đĩa đệm

Có thể bạn quan tâm

Bài viết của: Điều Trị Đau Clinic
Biên tập: BS Mai Trung Dũng | Bác sĩ chuyên khoa cấp II (Đại học y Hà hội - 2015) | Trưởng Khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Quân y 354 | Uỷ viên BCHTW Hội Phục hồi chức năng Việt Nam
2863 bài viết