Chuyên mục: Phác đồ chẩn đoán và điều trị Bệnh Cơ Xương Khớp thường gặp

Hội Thấp khớp học Việt Nam, với tư cách là tổ chức đại diện cho các thầy thuốc chuyên ngành cơ xương khớp, là đầu mối chịu trách nhiệm cao nhất về chuyên môn, có trách nhiệm thống nhất quy trình chuẩn về chẩn đoán và điều trị bệnh lý cơ xương khớp trên toàn quốc. Xin trân trọng giới thiệu cùn bạn đọc 40 quy trình chẩn đoán và điều trị các bệnh lý cơ xương khớp thường gặp. Đây là tài liệu được các giáo sư, bác sĩ chuyên môn sâu về chuyên ngành viết ngắn gọn với mục đích hướng dẫn về thực hành cho các thầy thuốc chuyên ngành cơ xương khớp. Trong quá trình áp dụng vào thực tế có thể còn những điều chưa phù hợp, rất mong các đồng nghiệp sau khi một thời gian sử dụng cho ý kiến góp ý để chúng tôi sửa chữa, bổ sung, hoàn thiện hơn cho những lần tái bản tiếp theo.

Tháng 9 năm 2012
Chủ tịch Hội Thấp khớp học Việt Nam
GS.TS. Trần Ngọc Ân

Chẩn đoán và điều trị Viêm khớp thiếu niên tự phát thể hệ thống

1. Định nghĩa Viêm khớp thiếu niên tự phát thể hệ thống chiếm 5-15% bệnh viêm khớp thiếu niên tự phát. Đây là biểu hiện tổn thương nội tạng của bệnh với sốt cao đặc trưng, kèm các tổn thương lan toả ngoài khớp (da, mạch máu, tim, phổi, gan, lách, hạch…). Viêm khớp thường […]

Chẩn đoán và điều trị Viêm khớp vảy nến

1. Đại cương Viêm khớp vảy nến là tình trạng viêm khớp xuất hiện có liên quan với bệnh vảy nến. Tỷ lệ viêm khớp vảy nến chiếm 10-30% bệnh nhân bị vảy nến. 80% trường hợp có tình trạng viêm khớp xuất hiện sau khi bệnh nhân đã có tổn thương vảy nến (hồng […]

Chẩn đoán và điều trị Bệnh Still’s người lớn

1. Đại cương. Bệnh Still’s người lớn (Adult onset Still’s disease – AOSD) là một bệnh viêm hệ thống chưa rõ nguyên nhân. Bệnh được George Still đề cập vào năm 1897 trên các bệnh nhân trẻ em nên mang tên ông. Nay bệnh được công nhận là có thể khởi phát ở người lớn. […]

Chẩn đoán và điều trị Hoại tử vô mạch chỏm xương đùi

1. Định nghĩa Hoại tử vô mạch (Avascular Necrosis) chỏm xương đùi hay còn gọi là hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi là bệnh có tổn thương hoại tử tế bào xương và tủy xương do bị thiếu máu nuôi phần trên mỏm xương đùi. Vùng tổ chức hoại tử lúc đầu tạo ra […]

Chẩn đoán và điều trị Loãng xương

1. Định nghĩa Loãng xương (Osteoporosis) là một rối loạn chuyển hóa của bộ xương gây tổn thương sức mạnh của xương đưa đến tăng nguy cơ gẫy xương. Sức mạnh của xương bao gồm sự toàn vẹn cả về khối lượng và chất lượng của xương. 2. Nguyên nhân Thường gặp nhất là loãng […]

Chẩn đoán và điều trị Viêm lồi cầu ngoài xương cánh tay

1. Định nghĩa Bệnh viêm lồi cầu ngoài xương cánh tay (Iateral epicondylitis) còn được gọi bằng một số tên khác như khuỷu tay của người chơi tennis (tennis elbow), khuỷu tay của người chèo thuyền. Tổn thương cơ bản là viêm điểm nguyên ủy gân duỗi cổ tay quay hay viêm bao gân khuỷu […]

Chẩn đoán và điều trị Viêm gân gấp ngón tay (Ngón tay lò xo)

1. Định nghĩa Ngón tay lò xo là tình trạng viêm bao gân của các gân gấp các ngón tay gây chíp hẹp bao gân. Một số trường hợp gân gấp vị viêm xuất hiện cục viêm xơ, làm di động của gân gấp qua vùng ngón ta bị cản trở. Mỗi lần gấp hay […]

Chẩn đoán và điều trị Viêm gân vùng mỏm trâm quay cổ tay

1. Định nghĩa Viêm gân vùng mỏm trâm quay cổ tay (Hội chứng De quervain) là bệnh lý viêm bao gân cơ dạng dài và duỗi ngắn ngón tay cái do nhà phẫu thuật người Thụy Sĩ De Quervain phát hiện năm 1895. Bệnh thường gặp ở nữ giới từ 30 đến 50 tuổi. 2. […]

Chẩn đoán và điều trị Viêm quanh khớp vai

1. Định nghĩa Viêm quanh khớp vai (Periarthritis humeroscapularis) là thuật ngữ dùng chung cho các bệnh lý của các cấu trúc phần mềm cạnh khớp vai: gân, túi thanh dịch, bao khớp; không bao gồm các bệnh lý có tổn thương đầu xương, sụn khớp và màng hoạt dịch như viêm khớp nhiễm khuẩn, […]

Chẩn đoán và điều trị Hội chứng cổ vai cánh tay

1. Đại cương Hội chứng cổ vai cánh tay là một nhóm các triệu chứng lâm sàng liên quan đến các bệnh lý cột sống cổ, thường kèm theo các rối loạn chức năng rễ, dây thần kinh cổ và/hoặc tủy cổ. Biểu hiện lâm sàng thường gặp là đau vùng cổ, vai và một […]

Chẩn đoán và điều trị Đau thần kinh tọa

1. Định nghĩa Đau thần kinh tọa được biểu hiện bởi cảm giác đau dọc theo đường đi của thần kinh tọa: đau tại cột sống thắt lưng lan tới mặt ngoài đùi, mặt trước ngoài cẳng chân, mắt cá ngoài, và tận ở các ngón chân. Nguyên nhân thường gặp nhất do thoát vị […]

Chẩn đoán và điều trị Đau thắt lưng

1. Định nghĩa Đau vùng thắt lưng (Low back pain) là hội chứng do đau khu trú trong khoảng từ ngang mức L1 đến nếp lằn mông, đây là một hội chứng xương khớp hay gặp nhất trong thực hành lâm sàng. Khoảng 65-80% những người trưởng thành trong cộng đồng có đau cột sống […]

Chẩn đoán và điều trị Thoái hóa cột sống thắt lưng

1. Định nghĩa Thoái hóa cột sống thắt lưng (THCSTL) là bệnh mạn tính tiến triển từ từ tăng dần gây đau, hạn chế vận động, biến dạng cột sống thắt lưng mà không có biểu hiện viêm. Tổn thương cơ bản của bệnh là tình trạng thoái hóa sụn khớp và đĩa đệm cột […]

Chẩn đoán và điều trị Thoái hóa khớp gối

1. Định nghĩa Thoái hóa khớp là hậu quả của quá trình cơ học và sinh học làm mất cân bằng giữa tổng hợp và hủy hoại của sụn và xương dưới sụn. Sự mất cân bằng này có thể được bắt đầu bởi nhiều yếu tố: di truyền, phát triển, chuyển hóa và chấn […]

Chẩn đoán và điều trị Viêm màng hoạt dịch khớp gối mạn tính không đặc hiệu

1. Đại cương Viêm khớp không đặc hiệu được định nghĩa là bất kể loại viêm khớp nào có tiềm năng trở thành viêm khớp dai dẳng mà không đáp ứng đủ tiêu chuẩn để chẩn đoán vào một loại viêm khớp đặc hiệu nào đó. Viêm màng hoạt dịch khớp gối mạn tính không […]

Chẩn đoán và điều trị Viêm cơ, áp xe cơ nhiễm khuẩn

1. Định nghĩa Viêm cơ nhiễm khuẩn (septic myositis) là tổn thương viêm hoặc áp xe tại cơ vân do vi khuẩn gây nên. 2. Nguyên nhân 2.1. Vi khuẩn gây bệnh * Tụ cầu, lậu cầu, phế cầu, não mô cầu… * Các loại vi khuẩn khác: vi khuẩn Gram âm như trực khuẩn […]

Chẩn đoán và điều trị Viêm khớp nhiễm khuẩn

1. Định nghĩa Viêm khớp nhiễm khuẩn (septic arthritis) hay viêm khớp sinh mủ (pyogenic arthritis) là viêm khớp do vi khuẩn sinh mủ không đặc hiệu (không phải do lao, phong, nấm, ký sinh trùng hay virus) gây nên. 2. Nguyên nhân Nguyên nhân hay gặp nhaatslaf do vi khuẩn gram dương (85% trường […]

Chẩn đoán và điều trị Bệnh gút

1. Định nghĩa Gút là một bệnh chuyển hóa, đặc trưng là có những đợt viêm khớp cấp tái phát và lắng đọng natri urat trong các mô, gây ra do tăng acid uric trong máu. Phân loại: Bệnh gút cấp, gút mạn tính và thời gian ổn định giữa các cơn gút cấp. 2. […]

Chẩn đoán và điều trị Viêm khớp thiếu niên tự phát thể viêm điểm bám gân

1. Định nghĩa Viêm khớp thiếu niên thể viêm điểm bám gân (ERA: Enthesitis Related Arthritis) là một thể lâm sàng của nhóm viêm khớp thiếu niên tự phát, theo ILAR2001 có thể coi đây là viêm cột sống dính khớp tuổi thiếu niên. Thể này chiếm 4 – 15% nhóm bệnh lý viêm khớp […]

Chẩn đoán và điều trị Viêm khớp thiếu niên tự phát thể đa khớp RF (âm) và RF (dương)

1. Định nghĩa Viêm khớp thiếu niên tự phát (JIA: Juvenile Idiopathic Arthritis) theo ILAR, là nhóm bệnh lý khớp mạn ở trẻ em với biểu hiện lâm sàng không đồng nhất gồm: thể ít khớp; thể đa khớp RF (+); thể đa khớp RF (-); thể hệ thống; viêm khớp vẩy nến; viêm gân […]

Chẩn đoán và điều trị Viêm khớp phản ứng

1. Định nghĩa Viêm khớp phản ứng là bệnh có biểu hiện đặc trưng bởi tình trạng viêm khớp vô khuẩn xuất hiện ngay sau tình trạng nhiễm khuẩn (thường là nhiễm khuẩn đường tiết niệu – sinh dục hoặc đường tiêu hóa) trong vòng 01 tháng. Biểu hiện viêm khớp có thể từ một […]

Chẩn đoán và điều trị Viêm cột sống dính khớp

1. Định nghĩa Viêm cột sống dính khớp (VCSDK) là bệnh thuộc nhóm bệnh lý cột sống huyết thanh âm tính, có đặc tính: tổn thương cùng chậu – cột sống, bệnh tiến triển chậm xu hướng dính khớp, bệnh thường phối hợp viêm các điểm bám gần và liên quan chặt chẽ với nhóm […]

Chẩn đoán và điều trị Viêm da – cơ và viêm đa cơ

1. Định nghĩa Viêm da cơ/viêm đa cơ được xếp vào nhóm bệnh tự miễn với tổn thương cơ bản là tình trạng viêm mạn tính của các bó cơ (viêm đa cơ) và có thể có tổn thương da kèm theo (viêm da-cơ). Biểu hiện đặc trưng của bệnh là yếu cơ vùng gốc […]

Chẩn đoán và điều trị Xơ cứng bì toàn thể

  1. Định nghĩa Xơ cứng bì là một bệnh hệ thống chưa rõ nguyên nhân với đặc điểm giảm độ đàn hồi, xơ cứng ở da, tổn thương vi mạch và cơ quan nội tạng (chủ yếu ở đường tiêu hóa, mạch máu, tim, phổi, thận). Xơ cứng bì toàn thể là một bệnh […]

Chẩn đoán và điều trị Lupus ban đỏ hệ thống

1. Định nghĩa Lupus ban đỏ hệ thống là bệnh lý của mô liên kết có tổn thương nhiều cơ quan do hệ thống miễn dịch của cơ thể bị rối loạn, đặc trưng bởi sự có mặt của kháng thể kháng nhân và nhiều tự kháng thể khác. Các cơ quan thường bị tổn […]

Chẩn đoán và điều trị Viêm khớp dạng thấp

1. Đại cương Viêm khớp dạng thấp (Rheumatoid Arthritis – RA) là một bệnh lý khớp tự miễn dịch diễn biến mạn tính với các biểu hiện toàn thân, tại hớp và ngoài khớp ở nhiều mức độ khác nhau, diễn biến phức tạp, gây hậu quả nặng nề cần điều trị tích cực ngay […]