Chuyên mục: Đại cương đau

Cảm giác đau xuất hiện tại vị trí tổn thương là một phản xạ tích cực để cơ thể phản xạ đáp ứng lại nhằm loại trừ tác nhân gây đau. Người ta ví cảm giác đau có ý nghĩa như “tiếng khóc của một đứa trẻ khi bị đói sữa” hay “tiếng kêu cứu, tín hiệu cấp cứu của một cơ quan bị tổn thương”.

Giảm đau sau phẫu thuật

I. ĐẠI CƯƠNG – Đau sau mổ là một phản ứng sinh bệnh lý phức tạp do nhiều nguyên nhân khác nhau (như tổn thương mô, do giãn các tạng hoặc do bệnh lý ung thư), thường biểu hiện trên lâm sàng bằng các dấu hiệu bất thường của hệ thần kinh tự động, tình […]

Lâm sàng và sinh học phản ứng viêm

I. Định nghĩa Phản ứng viêm là quá trình đáp ứng sinh lý đề kháng của cơ thể chống lại sự xâm nhập dẫn đến sự thay đổi tổ chức. Nhiệm vụ đầu tiên của phản ứng viêm là loại bỏ các tác nhân xâm nhập (vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, tổ chức tổn […]

Tổng quan điều trị đau

Các phương pháp điều trị cho các chứng đau mãn tính thay đổi tùy theo nguyên nhân. Từ các thuốc theo toa và không theo toa đến các kỹ thuật can thiệp như châm cứu, nếu một phương pháp không đạt kết quả, thì phương pháp khác sẽ được sử dụng thay thế. Nhưng khi […]

Lượng giá đau ở trẻ em

Đánh giá đau ở trẻ em là công việc rất khó khăn do trẻ chưa thể giao tiếp, hợp tác được với thầy thuốc. Khi lượng giá đau ở trẻ em cần trả lời được ít nhất 4 câu hỏi sau: – Đứa trẻ có đau hay không? – Đau ở cường độ nào? – […]

Thang hỗ trợ chẩn đoán đau LANSS

Thang hỗ trợ chẩn đoán LANSS  (Leeds Assessment of Neuropathic Symptoms and Signs Scale). – Hãy đánh dấu vùng đau của bạn trên sơ đồ cơ thể (như hình 1.12). Nếu bạn bị đau nhiều chỗ, chỉ đánh dấu vùng bạn thấy đau nhất. – Hãy đánh dấu mức độ đau của bạn trên thang […]

Bảng câu hỏi chẩn đoán đau thần kinh DN4

Bảng câu hỏi chẩn đoán đau thần kinh DN4  (Douleur Neuropathique en 4 questions). Do Bouhassira đề xuất năm 2005 dùng để chẩn đoán phân biệt đau thần kinh và đau nhận cảm. Gồm có 2 câu hỏi về đau (7 triệu chứng) do bệnh nhân trả lời, và 2 test cảm giác da (3 […]

Bảng câu hỏi McGILL PAIN rút gọn

THANG LƯỢNG GIÁ ĐAU ĐA CHIỀU: Bảng câu hỏi McGill Pain rút gọn  (SF-MPQ: Short-form MPQ, Meljack – 1987). 1/ Chỉ số đánh giá đau (Pain Rating Index – PRI):   Các từ sau đây mô tả đau thông thường. Hãy đánh dấu lựa chọn (x) vào cột mà bạn thấy mức độ đau của mình […]

Các thang lượng giá một chiều

Các thang lượng giá một chiều dùng để lượng giá một cách chung nhất cường độ đau hay là mức độ giảm đau, bao gồm: – Thang Likert 5 điểm (a five-point Likert scale): là thang thông dụng nhất, được tạo nên bởi 5 loại từ mô tả cường độ đau được sắp xếp theo […]

Lượng giá đau bằng bảng câu hỏi McGILL PAIN

Bảng câu hỏi McGill Pain (MPQ: McGill Pain Questionaire): Do Melzack soạn thảo năm 1975 bằng tiếng Anh, gồm có 4 câu hỏi lớn: Where is your pain? Bạn thấy đau ở đâu? What Does Your Pain Feel Like? Bạn cảm thấy đau giống như cái gì? How Does Your Pain Change with Time? Bạn […]

Lượng giá đau

Đau là một hiện tượng chủ quan, phức tạp, đa yếu tố, đa chiều, mà không có một phương pháp đo lường khách quan nào có thể thực sự định lượng được. Nhận biết được sự hiện diện của chứng đau đã à rất quan trọng, nhưng lượng giá đau (evaluation) lại còn là một […]

Phản ứng viêm

I. ĐẠI CƯƠNG. Viêm là nguyên nhân gây ra đau hay gặp nhất trong lâm sàng. Trong đa số trường hợp, viêm và đau liên hệ chặt chẽ với nhau như hình với bóng. Một số thuốc giảm đau đồng thời cũng có tác dụng chống viêm, ngược lại các thuốc chống viêm cũng sẽ […]

Phân loại đau theo thời gian và tính chất

1. Đau cấp tính: – Đau cấp tính (acute pain) là đau mới xuất hiện, có cường độ mạnh mẽ, có thể được coi là một dấu hiệu báo động hữu ích. Đau cấp giúp việc chẩn đoán cần thiết nhằm xác định chứng đau có nguồn gốc thực thể hay không. – Đau cấp […]

Phân loại đau theo cơ chế

Gồm:  – Đau do cảm thụ thần kinh (nociceptive pain).           – Đau do nguyên nhân thần kinh (neuropathic pain).           – Đau do căn nguyên tâm lý (psychogenic pain). 1. Đau do cảm thụ thần kinh (nociceptive pain). – Đau do cảm thụ thần kinh là đau do thái quá về sự kích thích […]

Cơ chế kiểm soát đau

1. Kiểm soát đau ở tủy sống và thuyết cổng kiểm soát: Thuyết cổng kiểm soát (gate control theory) do Melzack và Wall (1965) đưa ra dựa trên sự dẫn truyền và cấu trúc giải phẫu của các sợi thần kinh ở mức tủy sống (Hình 1.6), thuyết này cho rằng: – Khi có kích […]

Cơ sở giải phẫu sinh lý của cảm giác đau

1. Sự nhận cảm đau. 1.1. Các thụ cảm thể nhận cảm đau: – Sự nhận cảm đau bắt đầu từ các thụ cảm thể phân bố khắp nơi trong cơ thể, có nhiều giả thuyết về vai trò và chức năng của các thụ cảm thể này, trong đó đáng chú ý nhất là […]

Khái niệm đau

1. Định nghĩa Hiệp hội nghiên cứu đau quốc tế (International Association for the Study of Pain – IASP) đã định nghĩa: Đau là một cảm giác khó chịu và trải nghiệm cảm xúc xuất hiện cùng lúc với sự tổn thương thực sự hay tiềm tàng của các mô, hoặc được mô tả theo […]

Đại cương hệ khớp – Phân loại khớp theo động tác

Khớp là nơi các xương liên kết với nhau để tạo thành bộ xương và làm cho cơ thể cử động và di chuyển được. Về phương diện động tác, khớp được chia làm 3 loại: khớp bất động, khớp bán động, khớp động. 1. Khớp bất động Khớp bất động là loại không có […]

Sự hình thành và phát triển xương

1. Các giai đoạn hình thành và phát triển – Trong phôi thai xương phát triển từ lớp trung bì và phát triển qua 3 giai đoạn: màng, sụn và xương (trừ xương vòm sọ và một vài xương mặt không qua giai đoạn sụn và một phần xương sườn cho đến già vẫn ở […]

Atlas giải phẫu cột sống

Cột sống là nhiều đốt xương nối liền nhau, kéo dài, uốn hơi cong nhẹ từ xương chẩm đến xương cụt, là xương rường cột của cơ thể. Cột sống bao bọc và bảo vệ tủy sống, hệ thần kinh tự chủ và chỉ huy mọi chức năng chức phận hoạt động, chuyển hoá, tuần […]

Atlas giải phẫu chi trên

Xương chi trên nối vào thân mình bởi đai vai (gồm xương vai và xương đòn), đai vai không dính vào cột sống để thích nghi với sự cử động rộng rãi của chi trên. Cánh tay có 1 xương xoắn theo trục ra trước; cẳng tay có 2 xương, khi bàn tay để ngửa […]

Atlas giải phẫu chi dưới

Vùng mông là một vùng có nhiều mạch máu và thần kinh quan trọng từ chậu hông đi qua để xuống chi dưới. Các cơ vùng mông gồm hai nhóm có chức năng khác nhau. Loại cơ chậu mấu chuyển gồm các cơ: cơ căng mạc đùi, cơ mông lớn, cơ mông nhỡ, cơ mông […]

Atlas giải phẫu lưng

Các thành phần cấu tạo lưng gồm: Cột sống: được tạo nên bởi 32 đốt sống xếp chồng lên nhau, là trụ chính nâng đỡ toàn bộ cơ thể. Cột sống có chức năng giúp cho đầu và thân chuyển động linh hoạt, thoái mái và cột sống giúp cho tứ chi (2 chân, 2 tay […]

Hình thể và cấu trúc của xương

1. Phân loại xương Dựa vào hình thể và chức năng, có thể chia xương làm 4 loại: – Xương dài: ở chi gồm có thân xương và 2 đầu xương. – Xương ngắn: ở cổ tay, bàn chân, ngón, và đốt sống. – Xương dẹt: ở hộp sọ, xương bả vai, xương ức, xương […]

Đại cương hệ xương

1. Chức năng và vị trí. Xương là yếu tố cứng rắn, nằm giữa các phần mềm của cơ thể và có 3 nhiệm vụ chính. 1.1. Nhiệm vụ bảo vệ Ở động vật cấp thấp, xương bọc ở bên ngoài (tôm, cua) động vật có xương sống và người thì xương ở bên trong, […]

Phân loại đau theo khu trú

1. Đau cục bộ (local pain). Là khi khu trú đau cảm thấy trùng với khu trú quá trình bệnh lý. Chẳng hạn, trong viêm dây thần kinh, đau cảm thấy suốt dọc dây thần kinh, tương ứng đúng với vị trí giải phẫu của dây thần kinh đó. 2. Đau xuất chiếu (referred pain). […]

Các khớp của bàn chân

Các khớp của bàn chân bao gồm: Các khớp giữa các xương cổ chân nối 7 xương cổ chân với nhau. Khớp sên – gót – thuyền (articulatio talocalcaneonavicularis). Riêng phần khớp sên – gót còn được gọi là khớp dưới sên (articulatio subtalaris). Khớp gót – hộp (articulatio calcaneocuboidea). Khớp chêm – hộp (articulatio […]

Các khớp chày – mác và cổ chân

Các khớp chày mác Xương chày và xương mác liên kết với nhau như sau : Đầu trên hai xương nối với nhau bằng khớp chày – mác trên (articulatio tibiofibularis). Đây là một khớp hoạt dịch thuộc loại khớp phẳng, trong đó mặt khớp chỏm mác (facies articularis capitis fibulae) ở mặt trong chỏm […]

Khớp gối

(ĐTĐ) – Khớp gối (articulatio genus) là một khớp phức hợp, bao gồm khớp bản lề giữa xương đùi với xương chày và khớp phẳng giữa xương bánh chè với xương đùi.   Mặt khớp. Các mặt khớp của khớp giữa xương đùi và xương chày là hai lồi cầu xương đùi và hai mặt […]

Các khớp của đai chậu

Đai chậu (articulationes cinguli pelvici) có hai khớp: khớp cùng – chậu và khớp mu. Khớp cùng – chậu là khớp hoạt dịch giữa diện nhĩ của xương cùng với diện nhĩ của xương chậu. Tuy là khớp hoạt dịch nhưng cử động của khớp cùng – chậu rất hạn chế vì các mặt khớp […]

Các khớp vùng cổ tay

Khớp quay – trụ xa (articulatio radio – ulnaris distalis) Khớp quay – trụ xa là một khớp trục liên kết các đầu xa của xương quay và xương trụ. Các mặt tiếp khớp của hai xương là vành khớp chỏm xương trụ và khuyết trụ của xương quay. Ngoài bao xơ bọc quanh các […]

Khớp khuỷu

(ĐTĐ – Khớp khuỷu (articulatio cubiti) là một khớp phức hợp kết nối đầu dưới xương cánh tay với đầu trên xương quay và xương trụ, đồng thời liên kết đầu trên của xương quay và xương trụ với nhau. Xét theo trục chuyển động, khớp khuỷu bao gồm khớp cánh tay – quay – […]

Khớp vai

(ĐTĐ) – Khớp vai còn gọi là khớp cánh tay hay khớp ổ chảo – cánh tay (articulatio glenohumeralis). Đây là một khớp chỏm có cử động linh hoạt và rộng rãi.   Các mặt khớp là ổ chảo xương vai và chỏm xương cánh tay. Một vành sụn-sợi gọi là sụn viền ổ chảo […]

Các khớp của đai ngực

(ĐTĐ) – Đai ngực có hai khớp hoạt dịch thuộc loại khớp phẳng là khớp cùng vai – đòn (H1) và khớp ức – đòn (H2).   Khớp cùng vai đòn là khớp liên kết giữa mỏm cùng xương vai và xương đòn, có các diện khớp đều phẳng, giữa hai mặt khớp có một […]

Các khớp của cột sống

(ĐTĐ) – Ngoại trừ những khớp đặc biệt giữa đốt đội với xương sọ và giữa đốt đội với đốt trục thì các đốt sống thắt lưng, ngực và cổ khác liên kết với nhau bằng những loại khớp giống nhau ở tất cả các vùng. Đó là những khớp hoạt dịch giữa các mỏm […]

Các khớp hoạt dịch của sọ

(ĐTĐ) – Khớp hoạt dịch của sọ (articulationes synoviales cranii) chỉ có một khớp hoạt dịch là khớp thái dương – hàm dưới. Tuy nhiên, xét đến các cử động của đầu, khớp đội – chẩm, khớp đội – trục giữa và khớp đội – trục bên cũng được xếp vào khớp hoạt dịch sọ. […]

Đại cương hệ khớp – Phân loại khớp theo cấu tạo

(ĐTĐ) – Khớp là nơi hai hay nhiều xương liên kết với nhau. Theo mức độ hoạt động và cấu tạo, các khớp được chia thành ba loại: khớp sợi, khớp sụn và khớp hoạt dịch.   1. Khớp sợi (articulationes fibrosae) hay khớp bất động (H.1) Đây là các khớp bất động vì các […]

Bệnh học ”ngứa”

(ĐTĐ) – Ngứa là một cảm giác đòi hỏi phải được gãi theo bản năng. Ngứa có nhiều đặc điểm tương tự như đau và cả hai đều là những cảm giác không dễ chịu nhưng đáp ứng theo thói quen giữa chúng là khác nhau. Đau tạo ra phản xạ rút lui còn ngứa […]