Cấp cứu điều trị thành công bệnh nhi bị hội chứng Guillain – Barré – BV108


Cấp cứu điều trị thành công bệnh nhi bị hội chứng Guillain – Barré

Hội chứng Guillain – Barré là bệnh viêm đa rễ và dây thần kinh cấp tính do hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công một phần hệ thần kinh ngoại biên. Đây là một bệnh lý hiếm gặp chiếm từ 1-2 ca/ 100.000 dân. Hội chứng Guillain – Barré là nguyên nhân gây liệt mềm cấp thường gặp …

Hội chứng Guillain – Barré là bệnh viêm đa rễ và dây thần kinh cấp tính do hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công một phần hệ thần kinh ngoại biên. Đây là một bệnh lý hiếm gặp chiếm từ 1-2 ca/ 100.000 dân. Hội chứng Guillain – Barré là nguyên nhân gây liệt mềm cấp thường gặp nhất trên thế giới. Đây được coi là một trường hợp cấp cứu y khoa, vì nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ tử vong do suy hô hấp hoặc sặc phổi do rối loạn chức năng nuốt hoặc thậm chí có thể ngừng tim do tổn thương thần kinh chi phối tim. Vì vậy, việc chẩn đoán và điều trị kịp thời đóng vai trò quan trọng giúp bệnh nhân phục hồi tránh di chứng tật nguyền.

    Trường hợp lâm sàng: Ngày 17/01/2017 Khoa Nhi Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tiếp nhận 1 bệnh nhân nữ 15 tháng tuổi (đã tự đi lại được từ lúc 12 tháng tuổi), khởi bệnh cách vào viện 10 ngày. Khởi đầu trẻ sốt nhẹ trong 2-3 ngày, kèm sổ mũi nước trong, ho húng hắng, đại tiện phân lỏng 2-3 lần/ngày. Khoảng 5 ngày trước vào viện, trẻ đột nhiên không tự đi được, chỉ đứng bám, đi men, quấy khóc nhiều. Khám thần kinh: không rõ rối loạn cảm giác, không rối loạn cơ tròn, không phản xạ tự động tủy, Babinski 2 bên (-); Yếu chân đối xứng 2 bên, yếu gốc chi ưu thế hơn ngọn chi, cơ lực 2 chân 3/5, giảm phản xạ gân gối 2 bên. Bệnh nhi đã được làm các xét nghiệm công thức máu, chức năng gan, thận, đường máu, điện giải đồ và men cơ trong giới hạn bình thường. Dịch não tủy: Tế bào 1 BC/mm3, protein 2,71g/l; PCR: HSV (-); CMV (-), EBV (-). Điện cơ (thần kinh chày): giảm tốc độ và biên độ dẫn truyền, kéo dài thời gian tiềm. MRI cột sống thắt lung cùng: trong giới hạn bình thường.

    Sau 3 ngày nhập viện, trẻ được chẩn đoán xác định: Hội chứng Guillain – Barré; và ngay lập tức được điều trị tích cựu bằng 1. Humaglobin 2g/kg truyền tĩnh mạch trong 2 ngày, 2. Corticoid, 3. Tập vận động phục hồi chức năng.

    Sau 5 ngày điều trị, toàn trạng bệnh nhân cải thiện rõ, liệt không tiến triển, 2 chân bớt yếu, trẻ được xuất viện. Sau 1 tháng điều trị trẻ phục hồi hoàn toàn, tự đi lại được.
    Ca bệnh lâm sàng này cho thấy, bệnh nhân nhanh chóng được chẩn đoán từ giai đoạn sớm (sau khi xuất hiện triệu chứng yếu hai chân 8 ngày), và được điều trị kịp thời bằng IVIG (Humaglobin đường tĩnh mạch)…; điều này góp phần giúp bệnh nhân cải thiện triệu chứng một cách nhanh chóng, tránh được nguy cơ liệt cơ hô hấp phải can thiệp thở máy và di chứng yếu liệt chi.

    Những biểu hiện của hội chứng Guillain – Barré:
    Có 2/3 trường hợp hội chứng Guillain – Barré khởi đầu bằng các triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp trên hoặc tiêu chảy, bệnh sau đó tiếp tục tiến triển, sau 1 – 3 tuần sẽ có những triệu chứng đầu tiên của chứng rối loạn này bao gồm nhiều cấp độ của cảm giác yếu hoặc tê buốt ở hai chân. Những cảm giác suy yếu và bất thường thường lan truyền từ hai chân tới hai cánh tay và phần trên của cơ thể. Những triệu chứng này có thể gia tăng cho đến khi các cơ không còn có thể sử dụng được nữa và người bệnh gần như liệt hoàn toàn. Bệnh có thể khó chẩn đoán ở giai đoạn sớm, do dấu hiệu và triệu chứng của bệnh tương tự như các rối loạn thần kinh ngoại vi như bệnh lý ở thân não, tủy sống, chùm thần kinh đuôi ngựa hoặc bệnh lý cơ cấp tính …
    Hội chứng Guillain – Barré được chẩn đoán khi các khảo sát dẫn truyền thần kinh cho thấy giảm tốc độ và hoặc biên độ dẫn truyền thần kinh ngoại biên; và biểu hiện phân ly đạm tế bào trong dịch não tủy.
    Phương pháp điều trị hội chứng Guillain – Barré:
    Nếu được điều trị kịp thời bằng truyền tĩnh mạch kháng thể miễn dịch liều cao (intravenous immunoglobulin – IVIG) hoặc lọc huyết tương (plasmapheresis), kết hợp với chăm sóc hỗ trợ, đa số bệnh nhân sẽ được hồi phục hoàn toàn. Các điều trị này có hiệu quả nhất khi được tiến hành trong vòng 2 tuần đầu sau khi bệnh khởi phát.
    Nếu không được chẩn đoán sớm có đến 20% bệnh nhân Guillain – Barré vẫn bị di chứng tàn tật nặng và xấp xỉ 5% bệnh nhân chết mặc dầu đã được miễn dịch trị liệu.

    Như vậy, để điều trị hiệu quả hội chứng Guillain – Barré, việc chẩn đoán và điều trị sớm là rất quan trọng, đặc biệt ở trẻ em, trong giai đoạn sớm, việc thăm khám để xác định các triệu chứng rối loạn cảm giác hoặc yếu chi ở giai đoạn sớm khá khó khăn. Ở một trẻ trước đó đã có thể tự đi lại, đột nhiên bị yếu 2 chân sau khi bị 1 đợt nhiễm trùng đường hô hấp trên hoặc tiêu chảy khoảng 1 – 3 tuần, cha mẹ cần đưa trẻ tới bệnh viện khám ngay để được khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời hội chứng Guillain – Barré nếu có, giúp bệnh nhân nhanh chóng phục hồi, tránh di chứng tàn tật.

    ThS. BS. Phạm Thị Thuận
    Khoa Nhi – Bệnh viện Trung ương Quân đội 108

    Nguồn Benhvien108.vn

    Có thể bạn quan tâm

    Bài viết của: Bs Mai Trung Dũng
    BS Mai Trung Dũng | Bác sĩ chuyên khoa cấp II (Đại học y Hà hội - 2015) | Trưởng Khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Quân y 354 | Uỷ viên BCHTW Hội Phục hồi chức năng Việt Nam
    1043 bài viết