Điều trị đau .com
  • Nơi cung cấp thông tin về Đau và Điều trị đau !
0124 589 8686

(ĐTĐ) - Nghiên cứu lâm sàng đối chứng ngẫu nhiên là một thử nghiệm trong đó các đối tượng được phân phối vào 2 nhóm: Nhóm thử nghiệm nhận được can thiệp (thuốc điều trị mới, phẫu thuật mới…) và nhóm đối chứng hoặc nhóm so sánh được điều trị thường qui hoặc giả trị (placebo). Sau đó cả 2 nhóm được theo dõi cùng lúc để xem kết cục giữa 2 nhóm có khác nhau hay không.
 

Sau đây là một ví dụ thử nghiệm lâm sàng đối chứng ngẫu nhiên được thực hiện tại Bệnh viện An giang hợp tác với Bệnh viện Chợ quán, Bệnh viện Cao lãnh và Đại học Oxford. Chúng tôi chỉ trình bày đầy đủ chi tiết phần thiết kết nghiên cứu, cách chọn ngẫu nhiên, tính cỡ mẫu và phân tích thống kê. Các phần khác chỉ trình bày tóm tắt.

Tựa đề tài: Một thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên đa trung tâm so sánh Gatifloxacin với Azithromycin trong điều trị thương hàn không biến chứng ở trẻ em và người lớn tại Việt nam [5]

Mục tiêu: Xác định tính an toàn, hiệu quả, sẵn có và chấp nhận được của các kháng sinh điều trị Thương hàn đa kháng và kháng nalidixic acid.

Thiết kế nghiên cứu: Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên đối chứng (RCT)

Đối tượng: Tất cả BN mắc thương hàn không biến chứng (nghi ngờ trên lâm sàng hoặc cấy máu) , loại bỏ BN có thai, trẻ dưới 6 tháng tuổi, tiền sử dị ứng thuốc được thử nghiệm, có triệu chứng nặng của bệnh thương hàn (sốc, vàng da nặng, bệnh lý não, co giật, xuất huyết, nghi ngờ lủng ruột), đã dùng fluoroquinolone, cephalosporin thế hệ 3 hoặc nhóm macrolide 1 tuần trước nhập viện.

Nơi nghiên cứu và Hội đồng Y đức: Bệnh viện bệnh nhiệt đới TPHCM, Bệnh viện Cao lãnh và BV An giang. Nghiên cứu được phê duyệt bởi Hội đồng Khoa học và Y đức BV Nhiệt đới TPHCM và Hội đồng Y đức về nghiên cứu bệnh nhiệt đới của Đại học Oxford Anh quốc cho cả 3 nơi nghiên cứu.

Phân bố đối tượng ngẫu nhiên vào 2 nhóm:

- Nhóm 1: Azithromycin (ZITHROMAX, Pfizer) uống 20mg/kg-1 lần/ngày x 7 ngày.

- Nhóm 2: Gatifloxacin (TEQUIN, Bristol-Myer Squibb) 10mg/kg-1 lần/ngày x 7 ngày.

Kết cục của nghiên cứu:

Điểm kết thúc chính (primary endpoint) của nghiên cứu là thời gian cắt sốt. Cắt sốt được định nghĩa khi nhiệt độ nách ≤ 350 C và duy tri ít nhất 48 giờ. Điểm kết thúc phụ (secondary endpoint): (1) Thất bại lâm sàng: tiếp tục còn triệu chứng và sốt sau 2 ngày chấm dứt kháng sinh hoặc cần phải điều trị lại. (2) Thất bại vi sinh: cấy máu còn dương tính sau 7-9 ngày điều trị. (3) Biến chứng của thương hàn: xảy ra biến chứng trong khi nằm viện. (4) Tái phát: có triệu chứng gợi ý thương hàn sau 1 tháng điều trị hoặc có vi khuẩn thương hàn ở phân sau 1,3, 6 tháng theo dõi.

Cỡ mẫu:

Kết cục chính (primary outcome) là thời gian cắt sốt (giờ). các nghiên cứu trước đây cho thấy thời gian cắt sốt (TGCS) của Azithromycin 130-139 giờ, của Gatifloxacin khỏang 76 giờ. Như vậy mẫu cần khỏang 139 BN có cấy máu (+) cho mỗi nhóm với tỉ số nguy cơ (hazard risk) là 1,40, Sai sót =0,05 và lưc mẫu (power)=0,80. Nếu trung vị TGCS Azithromycin là 130 giờ, cỡ mẫu là 140 bệnh nhân cấy máu (+) cho mỗi nhóm, với lực mẫu (1-)=0,80, phát hiện sự khác biệt điều trị giữa 2 nhóm, trong đó TGCS của nhóm Gatifloxacin ≤ 96 giờ.

Cách tiến hành phân bố ngẫu nhiên:

Dùng phần mềm Excel với hàm RAND() tạo bảng số ngẫu nhiên khối với số đối tượng trong mỗi khối là 50. Sau phân bổ được xếp và bỏ vào bao thư đục dán kín và xếp theo số liên tục ở 3 nơi nghiên cứu. Do tính logic mà phân bổ ngẫu nhiên không phân tầng theo từng trung tâm.

Sau khi bệnh nhân đạt đủ chuẩn (tuyển vào, loại trừ) và ký giấy ưng thuận, bác sĩ nhóm nghiên cứu sẽ mở bao thư theo đúng số liên tiếp qui định sẵn và phân đối tượng vào nhóm.

Làm mù (Blinding): Đây là nghiên cứu mở không “làm mù”

Phân tích thống kê:

Biến kết cục nhị phân (thất bại lâm sàng, thất bại vi sinh, biến chứng của thương hàn): Dùng Fisher exact để so sánh giữa 2 nhóm. Odds ratio không hiệu chỉnh và KTC 95% của Cornfield để tính nguy cơ tương đối (RR), các biến kết cục phụ (thất bại lâm sàng, thất bại vi sinh, biến chứng của thương hàn) giữa 2 nhóm.

Thời gian cắt sốt, thời gian tái phát và thời gian thất bại toàn bộ được phân tích bằng phưong pháp sống sót (survival methods). Dùng Kaplan-Meier để ước tính xác suất của mỗi sự kiện (event) vào bất cứ thời điểm nào, dùng log-rank test để so sánh TGCS giữa 2 nhóm. Dùng mô hình Cox để tính tỉ số rủi ro (hazard ratio).

Tất cả BN có cấy máu hoặc cấy tủy xương (+) với thương hàn được phân tích theo qui trình (per protocol) và phân tích theo phân bổ ngẫu nhiên ban đầu (intention-to-treat).

Kết quả:

Lưu đồ tuyển chọn và BN tham gia được trình bày trong sơ đồ 3.

Kết cục chính (primary outcomes). Không có sự khác biệt TGCS ở 2 nhóm (bảng 1). TGCS trung vị và KTC 95% của Gatifloxacin là 106 giờ (94-118g) so với Azithromycin là 106 giờ (88-112g) (logrank test p=0,984, HR=1,0 [0,8-1,26]). Đường sống sót Kaplan-Meier cho thấy tần suất cắt sốt vào ngày 7 của Gatifloxacin là 82,8% (KTC95%:76,2-88,4%) và của Azithromycin là 80,5% (KTC95%:73,6-86,6%).

Phân tích ITT, TGCS trung vị là 100 giờ cho cả 2 nhóm ( Gatifoxacin: KTC95%:92-106g) và Azithromicin (KTC95%: 88-112g) (logrank test p=0,914, HR: 1,01 [KTC95%; 0,82-1,25]

Kết cục phụ (secondary outcomes). Không có BN tử vong. Không có sự khác biệt về thất bại toàn bộ giữa 2 nhóm.

Phân tích PP, tỉ lệ BN thất bại điều trị nhóm Gatifloxacin là 13/145 (9%) và Azithromycin là 13/140 (9,3%) (log rank test p=0,854, HR=0,93 [KTC95%: 0,43-2,0]). Giả dụ trong tình huống xấu nhất tất cả BN bỏ dở điều trị đều thất bại thì tỉ lệ thất bại ở nhóm Azithromycin là 15/142 (10,6%) (log rank test p=0,570, HR=0,81[KTC 95%: 0,38-1,70].

Thất bại vi sinh trong nhóm Gatifoxacin là 2/145 (1,4%) và nhóm Azithromycin là 3/142 (2,2%) (p=0,680, OR=0,64 [0,05-5,7]

Không có biến chứng nào xảy ra trong nhóm Gatifloxacin so sánh với 8 ca có biến chứng trong nhóm Azithromycin (5,7%) (p=0,003, OR=0 [0-0,4].

Bảng  1. Kết cục điều trị giữa 2 nhóm

Sơ đồ 3 Các đối tượng tham gia nghiên cứu trong từng giai đoạn
a : Loại bỏ 102 (đã dùng KS n=41, Thương hàn có biến chứng n=8, Tuổi < 6 tháng n=6, từ chối tham gia n=16, BS nhóm nghiên cứu vắng n=30, Dị ứng thuốc n=1)
b: ITT: Intention to treat (Phân tích theo phân bổ ngẫu nhiên ban đầu)
c: PP: Per protocol (phân tích theo qui trình)

Giới hạn của đề tài nghiên cứu:

- Phân bổ ngẫu nhiên với khối lớn (50 đối tượng) do đó có sự chênh lệch đối tượng giừa nhóm (186 so với 172 bệnh nhân trong dân số ITT)

- Tỉ lệ cấy phân dương tính với S. typhi thấp. Kết quả người mang trùng trong phân đều thấp cả 2 nhóm, tuy nhiên giả thuyết rằng cả Azithromycin và nhóm Fluoroquinolone có nồng độ thuốc trong nội bào cao và thấm vào mô tốt nên diệt khuẩn nhanh và lọai trừ nhanh ra khỏi cơ thể làm giảm tỉ lệ mang trùng ở phân.

- Cả 2 nhóm thuốc, đặc biệt ở trẻ em, phải nghiền thuốc để phân liều do đó liều lượng không chính xác 10mg/kg/ngày cho Gatifloxacin và 20mg/kg/ngày cho Azithromycin. Kết luận: Cả 2 kháng sinh Gatifloxacin và Azithromycin đều có tính an toàn và hiệu quả cao trong điều trị Thương hàn, đặc biệt ở các vùng có bệnh Thương hàn đa kháng thuốc và kháng nalidixic acid cao. Giá thành điều trị 7 ngày của Gatifloxacin rẻ hơn và bằng 1/3 so với giá thành điều trị của Azithromycin.

Tài liệu tham khảo:

1. Phạm gia Khải và CS. Tần số tim và trị số huyết áp động mạch người lớn Việt nam bình thường thập kỷ 90. Bảng thảo hằng số sinh học người Việt nam thập kỷ 90.

2. Phil Haln. Cách tính cỡ mẫu trong Study design, bài giảng của GS Phil Haln ở Đại học Queen’ University, Canada

3. Moore D.S. and McCabe G.P. Producing data in Introduction to the Practice of Statistics, 3rd Edition. W.H. freeman and Company 1999 USA, pp: 240.

4. Montori V.M. and Guyatt G.H. Intention-to-treat principle (commentary) .CMAJ • November 13, 2001; 165 (10)

5. Dolecek C, Tran TP, Nguyen NR, Le TP, Ha V, Phung QT, Doan CD, Nguyen TB, Duong TL, Luong BH, Nguyen TB, Nguyen TA, Pham ND, Mai NL, Phan VB, Vo AH, Nguyen VM, Tran TT, Tran TC, Schultsz C, Dunstan SJ, Stepniewska K, Campbell JI, To SD, Basnyat B, Nguyen VV, Nguyen VS, Nguyen TC, Tran TH, Farrar J. A multi-center randomised controlled trial of gatifloxacin versus azithromycin for the treatment of uncomplicated typhoid fever in children and adults in Vietnam. PLoS ONE. 2008 May 21;3(5):e2188.

6. Nguyễn Văn Tuấn. Phân tích sự kiện (survival analysis), trong Phân tích số liệu và tạo biểu đồ bằng R. Nhà xuất bản KH và KT, Thành phố HCM 2007, tr: 238-259.

Nguồn Bvag.com.vn

Bạn đánh giá: 0 / 5

Ngôi sao không hiệu lựcNgôi sao không hiệu lựcNgôi sao không hiệu lựcNgôi sao không hiệu lựcNgôi sao không hiệu lực
 

Được tài trợ

Bài viết mới

Một số vấn đề cơ bản về bệnh loãng xương

11-12-2017 Hits:280 Loãng xương DrBlack

Loãng xương là một chuyên ngành còn rất mới, ban đầu được cho là một bệnh thứ yếu. Song khi nghiên cứu sâu về Loãng xương cho thấy tỷ lệ lưu hành, tỷ lệ biến chứng gãy xương và tỷ lệ tử vong do biến chứng gãy xương ngày một tăng, đặc biệt là ở phụ nữ mãn kinh. Do vậy ngày nay Loãng xương đã trở thành một chuyên ngành nghiên cứu sâu về cấu trúc, chức năng và bệnh lý nguyên phát của xương.  Các khía cạnh được đề cập đến trong bài viết này bao gồm: 1. Chẩn đoán...

Read more

Viết bình luận