Phục hồi chức năng trẻ viêm khớp thiếu niên

Viêm khớp thiếu niên (Juvenile arthritis) là bệnh viêm khớp mãn tính, tiến triển thành nhiều đợt, xuất hiện ở trẻ em độ tuổi dưới 5 tuổi. Triệu chứng của bệnh là có nhiều đợt sưng đau các khớp lớn và khớp nhỏ (Khớp háng, gối cổ chân hoặc khớp vai, khuỷu tay, cổ tay, bàn ngón tay)… Hậu quả gây cứng khớp, biến dạng và hạn chế vận động của chi.

Viêm khớp thiếu niên có nhiều thể: Thể một khớp hoặc thể nhiều khớp (trên 5 khớp). Bệnh có ưu thế ở con gái chiếm tỷ lệ khoảng 5-10/ 100.000 trẻ.

1. Chăm sóc:

Trẻ bị viêm khớp cần được nghỉ ngơi và đặt đúng tư thế sao cho giữ các khớp tay, chân, háng càng thẳng càng tốt để tránh co rút, biến dạng.

– Tư thế tốt để đề phòng biến dạng của các khớp, ngay từ khi mới bị bệnh cần giữ tư thế tốt của cột sống và của chân tay:

Không nằm giường đệm mềm dày, gây biến dạng, cong vẹo cột sống; Không gối cao. Khi nằm ngửa không được co gập gối và gập háng.

Mỗi ngày nên để hai lần nằm sấp, ít nhất 30 phút. Nếu không áp chặt được hông xuống giường thì đặt một bao cát lên hông, chờ một lúc.

Khi trẻ nằm ngửa có thể đặt bao cát lên hai gối của trẻ để gối được duỗi thẳng. Bao cát khoảng 1 – 2kg.

Để giữ các khớp khuỷu tay, cổ tay không biến dạng, nên cho trẻ đeo nẹp khuỷu hoặc nẹp cổ tay. Nên đeo hai nẹp này luân phiên, và thường xuyên trong giai đoạn viêm để khớp đỡ đau. Khi đỡ đau có thể bỏ nẹp ra vài giờ hoặc bỏ hoàn toàn để trẻ vận động.

2. Điều trị:

Uống thuốc kháng viêm: Trừ trường hợp cứng khớp bẩm sinh, không gây viêm và đau khớp nên không phải dùng thuốc; những bệnh còn lại đều phải dùng thuốc chống viêm. Những thuốc này cần được thầy thuốc khám và hướng dẫn dùng cụ thể.

Các thuốc chống viêm phải dùng kéo dài, nên có thể gây một số tác dụng phụ, trong đó là gây loét đường tiêu hoá. Do vậy dùng thuốc nào, liều lượng ra sao cần phải được thầy thuốc theo dõi. Nếu trẻ dùng thuốc thấy đau bụng, buồn nôn, ợ hơi… cần đưa trẻ tới cơ sở y tế để khám lại.

3. Phục hồi chức năng:

– Vật lý trị liệu: giảm đau chống viêm bằng nhiệt (hồng ngoại, paraphin, túi chườm…), sóng ngắn…

– Tập luyện: Mục đích là để phòng co rút, sai khớp và duy trì hết tầm vận động của toàn bộ các khớp của cơ thể. Các bài tập cần để kéo căng các cơ duỗi khớp:

+ Tập co cơ tĩnh trong giai đoạn viêm cấp.

+ Khi khớp đỡ sưng đau, bắt đầu tập luyện nhẹ nhàng. Nên áp dụng bài tập thụ động theo tầm vận động khớp bằng tay khác hoặc được người khác tập cho.

+ Các bài tập tăng dần từng bước, tập chủ động làm mạnh cơ và tăng tầm vận động khớp.

– Dùng dụng cụ phục hồi chức năng: Trẻ bị đau khớp, cứng khớp có thể phải dùng một số dụng cụ sau:

+ Nẹp, máng đỡ cổ tay: để chống biến dạng khớp ở tay.

+ Bao cát, túi chườm nóng để đỡ đau và chống biến dạng cột sống, háng và gối.

+ Nạng khuỷu, nạng nách, gậy, thanh song song, khung đi để tập đi.

+ Xe lăn để di chuyển nếu các khớp bị biến dạng nặng.

– Hoạt động trị liệu: Dạy cho trẻ em tự chăm sóc bản thân. Các hoạt động hàng ngày như ăn uống, tắm rửa, giữ vệ sinh cần tự thực hiện. Nếu khó khăn, có thể dùng một số dụng cụ để trợ giúp. Một số hoạt động cần phải tập luyện.

+ Thay quần áo: nên để người bệnh ngồi trên ghế hoặc trên giường: lần lượt cởi hoặc xỏ từng bên ống quần kéo lên tới mông; sau đó nhấc mông hoặc nằm nghiêng sang một bên để kéo quần lên.

+ Di chuyển: giúp người bệnh di chuyển trong nhà và ra xung quanh với khung đi, nạng, gậy hoặc thanh ngang. Nếu các khớp cột sống và háng, gối đau nhiều hoặc co cứng, để người bệnh di chuyển bằng xe lăn. Nên sửa lại các bậc lên xuống để xe lăn có thể ra vào được.

Có thể bạn quan tâm

Bài viết của: Phòng khám Thoát vị Đĩa đệm
Phòng khám Thoát vị Đĩa đệm | 589 Hoàng Hoa Thám, Ba Đình, Hà Nội | Phụ trách chuyên môn: BS Mai Trung Dũng | Bác sĩ chuyên khoa cấp II (Đại học y Hà hội - 2015) |Trưởng Khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Quân y 354 |Uỷ viên BCHTW Hội Phục hồi chức năng Việt Nam
1454 bài viết