Phục hồi chức năng cho bệnh nhân tai biến mạch máu não

(ĐTĐ) – Tai biến mạch não (TBMN) là nguyên nhân gây tử vong và tàn tật phổ biến ở nhiều nước, là nguyên nhân gây tử vong thứ ba sau các bệnh tim mạch và ung thư. Bệnh thường gặp ở người cao tuổi. Có hai thể chính là chảy máu não và thiếu máu não cục bộ. Bệnh để lại nhiều di chứng nặng nề đặc biệt về vận động. Bệnh nhân TBMN thuộc loại đa khuyết tật. Do đó phục hồi chức năng cho bệnh nhân tại bệnh viện và tại nhà là rất cấp thiết.

Phục hồi sớm là hết sức cần thiết

Thời kỳ cấp tính của TBMN diễn biến trong 2-3 tuần sau khi phát bệnh. Khoảng 90% BN có khó khăn ở các mức độ khác nhau trong chức năng hoạt động hàng ngày và cần sự chăm sóc, giúp đỡ của nhân viên y tế và gia đình. Do vậy, việc phục hồi chức năng sớm cho BN sau TBMN là hết sức cần thiết. Sự khó khăn về chức năng hoạt động ở BN sau TBMN rất đa dạng, nó liên quan mật thiết với bộ phận bị bệnh và mức độ bị tổn thương.

Phục hồi chức năng cho bệnh nhân tai biến mạch máu não

Sự khó khăn về vận động: BN chủ yếu bị liệt nửa người. Mức độ nhẹ, người bệnh cảm thấy tay chân yếu, không có lực, vận động không linh hoạt. Mức độ nặng, người bệnh liệt hoàn toàn nửa người.

Tổn thương các dây thần kinh sọ não: Biểu hiện hay gặp nhất là BN nói ngọng, nói khó, miệng méo, ăn uống khó khăn; Bị mù ở bên liệt do dây thần kinh thị giác bị tổn thương.

Khó khăn về cảm giác và rối loạn thần kinh thực vật: Cảm giác nông sâu của BN bị giảm hoặc mất. Có BN xuất hiện cảm giác bất thường: tê ở nửa người bên liệt hoặc tăng cảm giác đau; Rối loạn thần kinh thực vật, biểu hiện ra mồ hôi tay chân bất thường

Khó khăn về tinh thần: BN nhẹ thường có biểu hiện lo lắng, ức chế. Bệnh nặng thì có trạng thái vật vã kích thích hoặc lú lẫn hôn mê

Khó khăn về bài tiết: BN thường gặp khó khăn về đại tiểu tiện: đại tiểu tiện không tự chủ hoặc đại tiện khó đi.

Phục hồi chức năng sau TBMN

Giai đoạn ổn định sau TBMN cần có sự đánh giá mức độ vận động của BN để tiên lượng chính xác về khả năng phục hồi của họ.

Mức độ phục hồi sau TBMN phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Mức độ tổn thương trên não, tuổi tác, nghề nghiệp, tính tình, tình trạng sức khỏe và các bệnh kèm theo.

Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của phục hồi chức năng:

– Tuổi: tuổi càng cao khả năng phục hồi càng giảm

– Các bệnh kèm theo: tăng huyết áp, bệnh mạch vành, bệnh phổi, bệnh khớp mạn tính đều có ảnh hưởng đến khả năng phục hồi

– Thời gian bắt đầu phục hồi: tiến hành càng sớm càng tốt, thường sau khi tổn thương ở não ổn định, tình trạng tinh thần, tim mạch và huyết áp ổn định

– Sự hợp tác của người bệnh và gia đình: bản thân bệnh nhân và gia đình hiểu rõ được tầm quan trọng của việc tập luyện và tích cực tham gia tập luyện.

– Tổn thương vùng poca: bệnh nhân không nói được nên thày thuốc rất khó hợp tác

– Tổn thương thần kinh thị giác: có ảnh hưởng lớn đến việc đi bộ và sinh hoạt hàng ngày của người bệnh.

– Chứng lú lẫn và rối loạn tâm thần: người bệnh không làm theo sự chỉ dẫn của thầy thuốc.

Nguồn Daidoanket.vn

Có thể bạn quan tâm

Bài viết của: Điều Trị Đau Clinic
Biên tập: BS Mai Trung Dũng | Bác sĩ chuyên khoa cấp II (Đại học y Hà hội - 2015) | Trưởng Khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Quân y 354 | Uỷ viên BCHTW Hội Phục hồi chức năng Việt Nam
2863 bài viết