Đau đâu thoa đó coi chừng gặp khó

(ĐTĐ) – Thuốc thoa có tác dụng giảm đau, đem lại sự thoải mái, có ít tác dụng phụ nhưng không phải là vô hại. Nếu đứt, rách mô, không nên thoa bất cứ thuốc gì.

 

Dầu nóng là loại thuốc thoa mà mọi người vẫn thường hay sử dụng để giảm đau khi bị các bệnh về cơ xương khớp. Những người trẻ bây giờ cũng dùng dầu thoa mỗi khi bị té hay bị đau. Đó cũng là thói quen đã được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Bên cạnh dầu để thoa thì các loại thuốc thoa khác cũng được nhiều người sử dụng.

Khớp, gân, xương sát dưới da: Thoa tốt

Các loại thuốc giảm đau thoa ngoài da để chống lại các cơn đau nhức của bệnh lý khớp và cột sống có hai loại: loại thứ nhất có chứa chất kháng viêm giảm đau, đặc biệt là loại kháng viêm giảm đau không có corticosteroid (NSAID), loại thứ hai là loại có chứa chất capsaicin.

Thuốc kháng viêm, giảm đau không có corticosteroid (NSAID) được kê toa hàng đầu để trị các bệnh lý xương – khớp – cột sống như đau lưng, chấn thương, thoái hóa khớp, viêm khớp thấp,…

Những nghiên cứu trên động vật cũng như trên người cho thấy thuốc đạt được nồng độ điều trị trong các mô bị đau như mô dưới da, bao khớp, dây chằng, cơ gân,… Thuốc ngấm qua da vào đến khoảng 3-4 mm dưới lớp da. Do đó, các khớp, gân, xương nằm sát dưới da là các vị trí tốt để dùng, các khớp có cơ dày bao quanh như khớp vai hay khớp háng làm hạn chế tác dụng của thuốc. Các vị trí thuốc thoa NSAID tốt là khớp gối, cổ chân, bàn chân, ngón chân, bàn tay, ngón tay, khuỷu tay, cổ tay,… Đau lưng là trường hợp khó đánh giá, nếu đau lưng do các yếu tố gân, xương cột sống thì thuốc khó ngấm tới nhưng nếu đau lưng do đau cơ hay viêm các dây chằng liền gai và trên gai nằm sát dưới da thì thuốc lại có tác dụng tốt.Việc này sẽ do bác sĩ quyết định xem nơi nào nên dùng thuốc thoa và nơi nào không.

Đau đâu thoa đó coi chừng gặp khó

Mỗi loại thuốc có tác dụng riêng

Ngoại trừ các trường hợp nhiễm trùng, các bệnh lý cơ – xương – khớp dù là đau cấp hay mạn tính đều có thể dùng thuốc thoa NSAID. Những trường hợp chấn thương cấp tính thì việc chườm lạnh có tác dụng tốt và tương đối rẻ tiền. Việc dùng thuốc thoa NSAID cho các cơn đau dai dẳng sau chấn thương cấp dường như chỉ có hiệu quả giảm đau trong một số trường hợp nhất định.

Trong khi các loại thuốc thoa NSAID có tác dụng giảm đau dựa trên tác dụng của thuốc thì nhóm thuốc thoa hay dán có chứa chất capsaicin lại có tác dụng làm tê sợi trục thần kinh cảm giác và ức chế sự lan truyền cảm giác đau. Loại kem thoa có chứa chất capsaicin có tác dụng giảm các cơn đau có nguồn gốc thần kinh như đau khi bị herper (hay còn gọi là mụn rộp) nhưng khi mới bôi, nó gây cảm giác đau kiểu bỏng giống như thoa ớt lên da (capsaicin là chất có trong trái ớt) trước khi có tác dụng giảm đau.

Rõ ràng thuốc thoa là một vũ khí hiệu nghiệm để chống lại cơn đau nhằm đem lại sự dễ chịu, sự thoải mái trong cuộc sống. Tuy nhiên, mỗi loại thuốc đều có tác dụng riêng của nó. Và cho dù nó ít có tác dụng phụ thì không đồng nghĩa với việc vô hại. Trong mọi trường hợp nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để biết mình có nên dùng thuốc thoa không và dùng loại thuốc nào.

Thoa gel nóng: Chấn thương nặng hơn

Cho đến nay có nhiều thế hệ thuốc NSAID ra đời. Thế nhưng loại thuốc này vẫn có những tác dụng phụ không mong muốn, nhất là các biến chứng trên đường tiêu hóa.

Thuốc thoa NSAID chỉ có khoảng 2% có tác dụng phụ trên da như kích thích da khi bôi, tỉ lệ này gần giống với thuốc giả dược trong các nghiên cứu. Tỉ lệ biến chứng trên đường tiêu hóa là rất thấp. Đây là ưu điểm tuyệt đối của nhóm thuốc thoa NSAID so với các anh em của nó là NSAID uống. Chính vì thế nhóm thuốc thoa được dùng như là nhóm thuốc đầu tiên trong việc điều trị các bệnh lý cơ – xương – khớp. Mặt khác, việc chế tạo thuốc dưới dạng gel lạnh đã mở rộng chỉ định dùng thuốc NSAID bôi thoa cho cả các trường hợp đau cấp tính trong bệnh lý cơ – xương – khớp. Đây là khâu đột phá trong việc bào chế, đa phần các loại thuốc thoa đều là loại gel nóng khiến cho các chấn thương cấp tính trở nên nặng hơn sau khi được thoa vì làm cho nơi chấn thương bị phù nề nặng hơn và gây ra cơn đau dai dẳng.

Nếu đứt, rách mô, không nên thoa bất cứ thuốc gì

Loại thuốc thoa giảm đau chứa hỗn hợp tinh dầu gây nóng như dầu gió, dầu nóng, dầu xanh,… nếu dùng nhiều sẽ gây viêm, bỏng rát, dị ứng da, chấn thương lâu lành, dễ bị xơ chai mô bị thương, mô bị thương lành sẹo xấu và dễ bị tái phát.

Thuốc thoa giảm đau – kháng viêm: Có chứa acetaminophen giảm đau đơn thuần, hay các thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) không gây sưng bầm nhưng cũng không giúp làm ấm vùng tổn thương. Đối với các bệnh nhân bị các bệnh cơ – xương – khớp như viêm khớp, thoái hóa khớp,… thường sử dụng loại thuốc này kết hợp với uống thuốc hoặc tiêm.

Ưu thế của các loại thuốc thoa là có thể dễ điều trị với trẻ em, bà mẹ đang mang thai và ít gây phản ứng phụ. Chỉ trừ những trường hợp bị dị ứng với các hoạt chất có trong thuốc thì không nên sử dụng các loại thuốc này. Khi vừa chấn thương có tình trạng đứt, rách trong mô thì không nên thoa bất cứ loại thuốc gì.

PGS-TS Nguyễn Hữu Đức
Nguồn Phapluattp.vn

Có thể bạn quan tâm

Bài viết của: Bs Mai Trung Dũng
BS Mai Trung Dũng | Bác sĩ chuyên khoa cấp II (Đại học y Hà hội - 2015) | Trưởng Khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Quân y 354 | Uỷ viên BCHTW Hội Phục hồi chức năng Việt Nam
1043 bài viết