Thay thế khớp gối: phẫu thuật có thể giảm đau

(ĐTĐ) – Hãy nghĩ đến các khớp gối của bạn mà xem. Trong suốt cuộc đời, chúng đã hoạt động cật lực để giúp bạn đi lại, chạy nhảy, khiêu vũ, thậm chí leo một hoặc hai ngọn núi.

 

Nhưng rồi những năm hao mòn, sứt sát, chấn thương hoặc thậm chí viêm khớp đã lấy mất sự dẻo dai của chúng. Đầu tiên, một hoặc cả hai gối chỉ bị đau nhức chút ít sau khi đi bộ một quãng dài hoặc sau một trận đấu tennis. Còn bây giờ thì mọi hoạt động hằng ngày đều gây đau. Nghỉ ngơi và dùng thuốc không còn hiệu quả nữa.

Cho đến một ngày, các khớp gối đau sẽ loại bỏ bạn vĩnh viễn. ngày nay điều đó có thể không còn đúng nữa. Ở Mỹ mỗi năm có khoảng 267.000 trường hợp thay thế toàn bộ khớp gối được thực hiện. Đây là có thể là biện pháp điều trị mà bạn cần để trở lại cuộc sống trước kia.

Thay thế khớp gối: phẫu thuật có thể giảm đau

Khớp gối nhân tạo

Đệm sụn

Đầu gối là một kỳ công về mặt cơ học. Không chỉ là một bản lề đơn giản, nó có tầm vận động rộng nhất trong cơ thể. Không chỉ gấp, nó còn trượt và xoay. Ngoài ra, khi bạn sử dụng, nó hấp thụ một lực gấp tới 7 lần trọng lượng cơ thể.

Để làm được tất cả những điều này phải có sự hòa hợp của xương, cơ, gân, dây chằng và các mô khác hoạt động cùng nhau.

Đầu dưới xương đùi tựa vào đầu trên xương chày. Khi bạn gấp gối, đầu của 2 xương này di chuyển ngược nhau, giống như một bản lề. Ở giữa là một đệm sụn – một lớp mô trắng bóng, dai ngăn không cho các xương cọ xát vào nhau.

Dây chằng liên kết xương đùi với xương chày, và các cơ, gân ổn định khớp, làm cho nó có thể chuyển động được. Xương bánh chè giúp bảo vệ khớp và giữ chặt các gân quan trọng. s

Thay thế các mô bị bệnh

Thời gian, chấn thương và bệnh tật có thể ảnh hưởng tới tất cả các bộ phận này, gây ra đau, sưng và cứng. style=”line-height: 150%;”> Nhưng từ những năm 1970, phẫu thuật thay thế khớp gối đã đem lại cho nhiều người bị đau khớp gối mạn tính một cơ hội để trở lại lối sống bình thường. Còn được gọi là phẫu thuật tạo hình khớp gối toàn bộ, thủ thuật này đã đạt được thành công như phẫu thuật thay thế khớp háng – một trong những tiến bộ y học nổi tiếng nhất trong lịch sử đương đại.

Phẫu thuật thay thế khớp gối bao gồm lấy bỏ hoặc tái tạo lại các phần của xương đùi, xương chày hoặc xương bánh chè và đặt vào trong một bộ phận giả làm bằng hợp kim và chất dẻo mật độ cao. Đau sẽ giảm đi nhờ thay thế xương hoặc mô bị bệnh bằng các bộ phận khớp gối mới.

Mặc dù phần lớn những người thay thế khớp gối đều ở tuổi 60 hoặc hơn, đôi khi các bác sỹ thay thế khớp gối cho cả những người trẻ hơn. Tuy nhiên, lối sống ưa hoạt động của người trẻ tuổi có thể khiến khớp gối nhân tạo mòn nhanh hơn, đôi khi cần phải thay thế.

Những nguyên nhân phổ biến

Lý do phổ biến nhất để phẫu thuật là thoái hóa khớp, khiến lớp sụn giữa xương đùi và xương chày dần dần thoái hóa. Nếu không có lớp sụn hấp thụ va đập này, xương bắt đầu cọ xát vào nhau gây ra đau.

Những lý do ít gặp hơn để thay thế khớp gối bao gồm:

  • Viêm khớp dạng thấp. Là tình trạng viêm mô quanh khớp, viêm khớp dạng thấp có thể làm cho sụn và các phần khác của khớp bị thoái hóa.
  • Viêm khớp sau chấn thương. Dạng viêm khớp này là hậu quả của chấn thương khớp gối và có thể gây đau thậm chí nhiều năm sau đó.

Thay thế và sắp đặt lại

Trước khi chỉ định phẫu thuật, bác sỹ có thể khuyên bạn trước tiên hãy thử dùng thuốc giảm đau, lý liệu pháp, thuốc chống viêm, tránh các hoạt động gây đau và, nếu cần thiết, phải giảm cân. Nếu những biện pháp này không hiệu quả, phẫu thuật là một lựa chọn.

Thủ thuật sẽ được thực hiện bởi bác sỹ phẫu thuật chỉnh hình – là bác sỹ chuyên khoa điều trị các vấn đề về xương và cơ. Phẫu thuật thường kéo dài khoảng 2 giờ đồng hồ, bệnh nhân được gây tê tủy sống hoặc gây mê.

Phẫu thuật tập trung nhiều vào việc chuẩn bị cho khớp của bạn tiếp nhận đầu gối mới. Sau khi rạch da, bác sỹ sẽ xử lý cơ, xương bánh chè và mô liên kết. Trước khi vùng khớp đã sẵn sàng đón bộ phận giả, xương bị bệnh sẽ được lấy bỏ.

Mô liên kết hiện có của bạn được sắp xếp lại và sẽ tiếp tục liên kết khớp với nhau sau khi bộ phận giả được đặt vào. Các xương cẳng chân bị tổn thương bởi viêm khớp cũng cần được sắp xếp lại.

Bộ phận giả thường gồm nhiều phần không liên kết trực tiếp với nhau. Một trong những phần lớn nhất được làm bằng kim loại và gắn vào đầu dưới xương đùi, nơi xương bị bệnh đã được cắt bỏ.

Một thành phần chính khác, cũng được làm bằng kim loại, tương tự một cái đĩa có đế. Phần chân đế của đĩa cắm vào xương chày. Bề mặt của chiếc đĩa đó được phủ bằng chất dẻo mật độ cao. Đây sẽ là chỗ tựa cho bộ phận kim loại được gắn vào xương đùi. Bề mặt chất dẻo này có tác dụng như lớp sụn của khớp mới.

Bộ phận thay thế cũng có thể bao gồm các thành phần nhỏ khác – như miếng chất dẻo hình tròn gắn vào xương bánh chè để thay thế lớp sụn hoặc xương bị bệnh.

Trở lại hoạt động

Sau phẫu thuật, bạn thường phải nằm viện khoảng 5 ngày. Trong thời gian này bạn sẽ được điều trị bằng lý liệu pháp để làm quen với khớp gối mới. Bạn cũng được dùng kháng sinh đề phòng nhiễm trùng và thuốc chống đông ngăn ngừa huyết khối.

Khi về nhà, bạn sẽ cần dùng nạng hoặc khung tập đi trong khoảng 6 tuần và sau đó dùng gậy thêm khoảng 3-6 tuần nữa. Những sau thời gian hồi phục, bạn có thể quay trở lại những hoạt động yêu thích của mình như:

  • Đi bộ
  • Khiêu vũ
  • Chơi golf
  • Bơi lội
  • Đi xe đạp

Những hoạt động cần tránh bao gồm:

  • Những hoạt động có tác động lặp đi lặp lại như đi bộ nhanh và nhảy
  • Nâng vật nặng – trên 18kg
  • Những hoạt động phải vặn mình, bò trườn

Lại vui sống

Đi khám theo dõi là rất quan trọng. Trong một số ít trường hợp, những vấn đề như mòn, nhiễm trùng và lỏng lẻo có thể xảy ra với khớp gối mới. Tuy nhiên, đối với hầu hết những người đã qua phẫu thuật thì khớp gối mới là một niềm vui sống. 6 năm sau phẫu thuật, đại đa số những người mổ thay thế khớp gối không bị đau và không bị hỏng khớp mới. Nếu khớp gối gạt bạn ra khỏi cuộc sống thì phẫu thuật có thể là một cách giúp bạn trở lại với cuộc sống trên đôi chân của mình.

Nguồn Cimsi.org.vn

Có thể bạn quan tâm

Bài viết của: Bs Mai Trung Dũng
BS Mai Trung Dũng | Bác sĩ chuyên khoa cấp II (Đại học y Hà hội - 2015) | Trưởng Khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Quân y 354 | Uỷ viên BCHTW Hội Phục hồi chức năng Việt Nam
1043 bài viết