Chuyên mục: Biện chứng luận trị bệnh tạng phủ

Chứng tâm hỏa cang thịnh

1. Nguyên nhân: Chứng tâm hoả cang thịnh là   triệu chứng do tâm hoả đốt mạnh mà gây ra, ngũ chí lục dâm hoá hoả, hoặc vì lao quyện, hoặc vì ăn uống cay nồng đều có thể sinh ra chứng này (Sốt cao trong bệnh truyền nhiễm, nhiễm trùng). 2. Chứng trạng : […]

Chứng tâm huyết ứ trệ

1. Nguyên nhân: Chứng tâm huyết ứ trệ là triệu chứng vì huyết ở trong tâm tắc trở không thông mà biểu hiện ra. Người tuổi già sức yếu, hoặc bệnh lâu chính khí hư mà làm cho ứ trở, đàm ngưng, hàn trệ, khí uất đều có thể làm cho tâm mạch không thông […]

Chứng tâm âm hư

1. Nguyên nhân: Chứng tâm âm hư là triệu chứng vì tâm âm không đủ không nhu dưỡng được tâm mà biểu hiện ra. Hễ mà suy nghĩ liên tục dương khí của ngũ chí tăng lên nhiều dễ hại âm. Hay bệnh nhiệt, bệnh lâu hao tổn âm dịch, hay âm dịch sinh thành […]

Chứng tâm huyết hư

1. Nguyên nhân: Chứng tâm huyết hư là triệu chứng tâm huyết không đủ, không nhu dưỡng được tâm tạng mà biểu hiện ra. Người bẩm phủ tiên thiên kém hoặc hậu thiên dụng tâm quá nhọc, hoặc mất huyết quá nhiều, hoặc bệnh lâu hao huyết đều có thể làm tâm huyết hư hao […]

Chứng tâm dương hư thoát

1. Nguyên nhân: Chứng tâm dương hư thoát là chỉ vào chứng âm dương sắp lìa nhau, tâm dương vượt nhanh mà biểu hiện ra. Như Từ Linh Thái nói: “Dương khí vượt ra nhanh, âm dương lìa nhau, mồ hôi ra như dầu, sáu mạch sắp mất, chứng cấp bức xảy ra mới gọi […]

Chứng tâm khí hư và tâm dương hư

1. Nguyên nhân: Là triệu chứng do công năng của tạng suy giảm mà biểu hiện ra. Người bẩm phủ không đủ, người tuổi già sức yếu, bệnh lâu hoặc lao tâm quá độ đều có thể gây ra chứng này (Bệnh suy tim, rối loạn thần kinh tim, tâm phế mạn, bệnh mạch vành, […]

Chứng đởm uất đàm nhiễu

1. Nguyên nhân: Chứng đởm uất đàm nhiễu là nói về chứng vì đàm nhiệt quấy nhiễu ở đởm, đởm không sơ tiết được mà biểu hiện ra. Chứng này vì thất tình nội thương, tình chí uất kết, khí uất hoá hoả sinh đàm, làm cho đởm mất sơ tiết gây ra (Bệnh sỏi […]

Chứng can đởm thấp nhiệt

1. Nguyên nhân: Chứng can đởm thấp nhiệt là triệu chứng vì thấp nhiệt kết tụ ở can đởm mà sinh ra, có thể vì  tà khí thấp nhiệt xâm vào, hoặc thích ăn những thứ ngon béo, hoá thấp sinh nhiệt, hoặc tỳ mất kiện vận, tụ thấp ở trong, lâu rồi hoá nhiệt […]

Chứng can khí hư và can dương hư

1. Nguyên nhân: Chứng can khí hư với chứng can dương hư là chỉ vào triệu chứng vì công năng của can giảm sút mà sinh ra, người bẩm thụ hư nhược, bệnh lâu hại khí đều có thể gây ra chứng này. Ngoài ra như can khí uất kết hoặc hoành nghịch, bệnh lâu […]

Chứng hàn trệ can mạch

1. Nguyên nhân Chứng hàn trệ can mạch là chỉ vào triệu chứng vì hàn tà ngưng trệ ở kinh mạch của can mà sinh ra. Vì bị cảm hàn tà mà sinh bệnh, thường thấy ở chứng hàn sán trong bệnh sán khí (Viêm tinh hoàn mạn, thoát vị bìu). 2. Chứng trạng: Bụng […]

Chứng can phong nội động

Chứng can phong nội động là chứng trạng do nội phong nhiễu động gây ra. Dựa vào nguyên nhân sinh nội phong mà chia thành 4 chứng: – Can dương hoá phong. – Nhiệt cực sinh phong. – Huyết hư sinh phong. – Âm hư động phong. Can là tạng phong mộc, nếu can dương […]

Chứng can huyết hư

1. Nguyên nhân: Chứng can huyết hư là triệu chứng vì huyết dịch ở can hư mà gây ra, có thể vì bẩm phủ không đủ, hoặc vì tỳ vị hư nhược thiếu nguồn sinh hoá, hoặc thất tình quá độ hao tổn âm huyết, hoặc bệnh lâu hao huyết, hoặc các bệnh mất huyết […]

Chứng can âm hư

1. Nguyên nhân: Chứng can âm hư là những triệu chứng vì âm dịch của can không đủ mà biểu hiện ra. Phần nhiều vì tính khí không thoả mãn, khi uất hoá hoả, hoặc bệnh mãn tính, bệnh ôn nhiệt làm hao thương can âm sinh ra. 2. Chứng trạng: Choáng váng, 2 mắt […]

Chứng can dương thượng cang

1. Nguyên nhân: Chứng can dương thượng cang là vì can thận âm hư không chế được dương, làm cho can dương phù động lên trên mà thành, phần nhiều vì âm dịch của can thận không đủ, âm không liễm được dương rồi can dương cang lên, trên thực dưới hư hoặc vì ngũ […]

Chứng can hỏa thượng viêm

1. Nguyên nhân: Chứng can hoả thượng viêm là triệu chứng biểu hiện do can hoả nghịch lên. Có thể vì can khí mất sơ tiết, rồi hoả xông lên, tức là “khí hữu dư tức là hoả”. Hoặc vì giận dữ quá hại can, can khí chướng ra quá mạnh làm cho can hoả […]

Chúng can khí uất kết và can khí hoành nghịch

1. Nguyên nhân: – Chứng can khí uất kết là những triệu chứng vì can sơ tiết không kịp, khí cơ không thông lợi mà biểu hiện ra. – Chứng can khí hoành nghịch là chứng do can sơ tiết thái quá, khí cơ hoành nghịch mà biểu hiện ra. Mỗi khi tình chí uất […]

Bát cương: Âm – Dương

Âm – dương là 2 cương lĩnh tổng quát để đánh giá xu hướng chung của bệnh, vì các hiện tượng hàn nhiệt hư thực luôn phối hợp với nhau. Sự mất thăng bằng âm dương có 2 hình thức là thiên thắng (âm thịnh, dương thịnh), và thiên suy (âm suy, dương hư, vong […]

Bát cương: Hư – Thực

1. Nội dung: 1.1. Chứng hư: – Hư là chính khí hư: gồm âm hư, dương hư, khí hư, huyết hư do tiên thiên bất túc và hậu thiên mất điều hoà gây nên. Hậu thiên mất điều hoà thể hiện ở các mặt: tiêu hoá hấp thu kém, già yếu, bị bệnh lâu, chữa […]

Bát cương: Hàn – Nhiệt

1. Nội dung: HÀN CHỨNG NHIỆT CHỨNG Thuộc âm thịnh hoặc dương hư Thuộc âm hư hoặc dương thịnh Lạnh, thích ấm Sốt, sợ nóng Không khát Khát Mặt xanh Mặt đỏ Tay chân lạnh Tay chân nóng Tiểu tiện trong dài Tiểu tiện ngắn đỏ Đại tiện lỏng Đại tiện táo Lưỡi nhạt, rêu […]

Bát cương: Biểu – Lý

Biểu – Lý là 2 cương lĩnh để xác định vị trí nông sâu của bệnh. 1. Nội dung: 1.1. Biểu chứng: – Biểu chứng là khi bệnh mới phát, tà đang còn ở bên ngoài, ở nông, thường xuất hiện tại bì mao, gân, cơ nhục, xương khớp. YHCT gọi là phần vệ (ôn bệnh) hay […]

Các hội chứng bệnh về khí

Khí là một phần cấu tạo của cơ thể, là chất căn bản duy trì sự sống của con người, có tác dụng thúc đẩy huyết và công năng tạng phủ kinh lạc hoạt động. Có 4 loại khí: – Nguyên khí: còn gọi là sinh khí, chân khí, khí của chân nguyên. Do tinh […]

Các hội chứng bệnh về huyết

Huyết là chất hữu hình được tạo thành do chất tinh vi của thủy cốc được tỳ vị vận hoá ra, do dinh khí đi trong mạch và do tinh được tàng trữ ở thận sinh ra. Huyết được khí thúc đẩy đi trong mạch đến nuôi dưỡng toàn thân. Huyết đủ thì cơ thể […]

Học thuyết tạng phủ: Tạng thận

1. Chức năng của thận:    Thận thuộc thủy, nhận lấy âm tinh của ngũ tạng lục phủ mà tàng giữ lấy, là gốc của các tạng. Lại coi về tướng hoả, thứ hoả vô hình này đi khắp các tạng phủ mà không ngừng. Cho nên là tạng của thủy hoả. Thận tàng tinh chủ […]

Học thuyết tạng phủ: Tạng phế

1. Chức năng của phế: Phế ở trong ngực, chủ việc tuyên phát, túc giáng, ngoài chủ bì mao, khai khiếu ở mũi, trên liền với cuống họng, là nguồn trên của dòng nước. Đường kinh mạch bắt đầu ở trung tiêu, từ cuống phổi đi ngang ra dưới nách, theo cánh tay ra đầu […]

Học thuyết tạng phủ: Tạng tỳ

1. Chức năng của tỳ vị: Tỳ vị ở vùng trung tiêu, tỳ chủ việc vận hoá cơm nước, vị chủ việc thu nạp thức ăn đồ uống. Tỳ khí có tính thăng lên, vị khí có tính giáng xuống. Hai cơ quan này cũng coi về khí trung tiêu, là gốc của hậu thiên, […]

Học thuyết tạng phủ: Tạng tâm

1. Chức năng của tâm: Tâm ở trong ngực, chủ về huyết mạch, tàng giữ thần minh, coi về tướng hoả, chí là mừng, khai khiếu ra lưỡi, sự tươi tốt ở mặt, thể dịch là mồ hôi. Đường mạch bắt đầu ở giữa tâm, đi xuống liên lạc với tiểu trường, đi ra dưới […]

Học thuyết tạng phủ: Tạng can

1. Chức năng của can:  Can là tạng phong mộc, chứa giữ được huyết hữu hình, lại có thể sơ tiết được khí vô hình. Lấy huyết làm thể, lấy khí làm dụng. Tính chủ thăng phát, thích điều đạt, cần được sơ tiết. Chí là giận, chủ việc mưu lự, tàng hồn, là gốc […]