CÁC THUỐC HỖ TRỢ DÙNG TRONG ĐIỀU TRỊ ĐAU
I.
THUỐC TÁC DỤNG TRÊN HỆ THẦN KINH TRUNG
ƯƠNG.
-
Stablon (tianeptin):
viên 12,5mg, liều dùng ngày 3 viên, chia làm
3 lần (sáng, chiều, tối). Đây là
thuốc chống trầm cảm tốt, dễ sử
dụng do ít tác dụng phụ và dung nạp
tốt nên có thể dùng rộng rãi cho
nhiều đối tượng, kể cả người già.
Thuốc rất có hiệu quả cho các bệnh
trầm cảm trong các bệnh lý thực thể
như trầm cảm do tăng huyết áp, viêm đa
khớp dạng thấp, loét dạ dày - tá tràng,
viêm đại tràng, trầm cảm do rượu, ma
túy... Thuốc không độc với cơ tim vì
vậy dùng được cả cho người có
bệnh lý tim mạch. Đôi khi thuốc gây ra
đầy bụng, buồn nôn thoáng qua.
-
Fluoxetin (prozac, proctin):
viên nén hoặc viên nhộng 20mg. Liều thông
thường là 1 viên/ngày do thời gian bán
hủy dài, chỉ định rộng rãi cho
nhiều đối tượng bệnh nhân và không
độc với cơ tim. Thuốc có hiệu quả
chống trầm cảm, chữa các rối loạn
ám ảnh rất tốt. Tuy nhiên thuốc có
một vài tác dụng phụ như đầy bụng,
buồn nôn, vì vậy nên uống sau bữa ăn.
Các thuốc ức chế tiết axit ở dạ dày
như cimetidin, omeprazol làm giảm tác
dụng phụ trên hệ dạ dày - ruột của
fluoxetin. Bên cạnh đó fluoxetin có thể
gây mất ngủ trong thời gian đầu dùng
thuốc nên người ta khuyên dùng thuốc
sau bữa ăn sáng. Ở một số bệnh nhân,
thuốc gây giảm khả năng tình dục
(rối loạn cương dương ở đàn ông và
giảm ham muốn ở phụ nữ). Để khắc
phục nhược điểm này, người ta khuyên
dùng thuốc cùng ginko biloba. Trong tuần
đầu dùng thuốc, có thể bệnh nhân
xuất hiện lo âu do đó nên kết hợp
với rivotril trong một tuần.
-
Paroxetin (deroxat):
viên nén 20mg, có tác dụng tương đương
với fluoxetin nhưng ít gây mất ngủ và
lo âu, vì vậy có thể uống thuốc vào
buổi tối. Liều thông thường là 1 viên/ngày.
Với các bệnh nhân ám ảnh sợ có thể
dùng 2 viên/ngày. Gần đây, một số y văn
cho rằng paroxetin có thể gây tăng nguy cơ
tự sát ở bệnh nhân trầm cảm trong
tuần đầu dùng thuốc. Do đó nên dùng
paroxetin phối hợp với thuốc an thần
(tisercin) hoặc thuốc bình thần (lexomil,
rivotril) trong thời gian đầu.
-
Sertralin (zoloft, serenata):
viên nén 50mg (zoloft) hoặc 100mg
(serenata). Thuốc có tác dụng chống
trầm cảm giống fluoxetin, tuy nhiên ít
ảnh hưởng trên hệ dạ dày - ruột, không
gây tăng lo âu, không gây mất ngủ, vì
thế có thể uống 1 lần/ngày vào buổi
tối. Liều dùng thông thường là
100mg/ngày. Đây là thuốc có hiệu quả
chữa trầm cảm, ám ảnh cao, dễ sử
dụng và ít tác dụng phụ, có thể dùng
rộng rãi cho nhiều đối tượng bệnh
nhân, kể cả người già và người bị
bệnh tim mạch.
-
Mirtazapine (remeron): viên
nén 30mg, liều dùng 1 viên/ngày. Thuốc có
đặc điểm chống trầm cảm tốt, an
dịu mạnh vì vậy rất thích hợp với
bệnh nhân trầm cảm có lo âu, mất
ngủ. Ngoài ra, thuốc gây kích thích ăn
ngon miệng, do đó dùng tốt cho các
bệnh nhân có triệu chứng chán ăn,
gầy sút và không thích hợp với người
béo. Thuốc gây ngủ nhiều nên cần
thận trọng khi sử dụng với người
phải lái xe hoặc làm việc với máy móc.
Thuốc này còn một ưu điểm là không gây
rối loạn chức năng tình dục, vì vậy
được lựa chọn thay thế các thuốc trên
nếu bệnh nhân than phiền nhiều về
giảm sút khả năng tình dục.
-
Venafaxine (effexor): viên
25mg, 37,5mg, 50mg và 75mg. Liều dùng thông
thường 100-150mg/ngày chia 2-3 lần do
thời gian bán hủy ngắn. Đây là thuốc
chống trầm cảm có hiệu quả cao nhất
nhưng cũng có nhiều tác dụng phụ trên
dạ dày - ruột (đầy bụng, nôn, buồn
nôn). Nên uống thuốc sau bữa ăn và
kết hợp với các thuốc ức chế tiết
axit dạ dày hoặc benzodiazepin để hạn
chế tác dụng phụ này.
-
Amitriptilin (elavil, laroxil):
viên nén 25mg, liều dùng 100-150mg/ngày.
Thuốc có tác dụng kháng cholin mạnh nên
có nhiều tác dụng phụ (khô miệng, đắng
miệng, độc với cơ tim, mệt mỏi...).
Thuốc có tác dụng an dịu mạnh nên
chữa lo âu rất tốt. Tuy thuốc rất
rẻ, hiệu quả điều trị trầm cảm,
lo âu tốt nhưng do có nhiều tác dụng
phụ nên ngày nay ít được dùng. Để
hạn chế tác dụng phụ của thuốc, người
ta khuyên nên dùng liều tăng dần và
kết hợp với piracetam.
Cơ
chế giảm đau của các thuốc chống
trầm cảm chưa được biết, nhìn chung
liều dùng để điều trị đau thấp hơn
liều điều trị trầm cảm, những kinh
nghiệm lâm sàng và những nghiên cứu đã
chứng minh hiệu quả điều trị trong
một số hội chứng đau mạn tính sau:
+
Đau do căn nguyên tâm lý (đau trầm
cảm), đau kháng thuốc giảm đau.
+
Đau do nguyên nhân thần kinh, đặc biệt
là thần kinh ngoại vi có nguồn gốc do
chấn thương (tổn thương thần kinh,
hiện tượng chi ma), do chuyển hóa
(bệnh thần kinh do tiểu đường), do
nhiễm trùng (đau sau Zona), do nhiễm độc
(bệnh thần kinh do nghiện rượu, sau điều
trị hóa chất chống ung thư) hay do xâm
lấn (ung thư).
+
Đau trong viêm khớp.
+
Đau sợi cơ.
+
Đau nửa đầu Migraine.
-
Các thuốc hay dùng:
Amitriptylin
(Laroxyl,
Elavil)
viên nén 25mg. Liều ngày 2 viên chia 2
lần.
Clomipramin (Anafranil)
viên nén 10mg, 25mg, 75mg; ống tiêm
2ml/25mg. Liều 20-60mg/24h.
Tianeptin
(Stablon) viên nén bọc 12,5mg, ngày
uống 3 lần x 1 viên trước bữa ăn.
Sertralin
(Zoloft) viên nén 50mg, uống liều
duy nhất 1 viên mỗi ngày.
<< Về trước ^ Mục lục ^ ^Đầu trang^ Xem tiếp >>
