Tiêm điểm đau kích thích (trigger point)

Trong Hội chứng đau cân cơ, đau xuất hiện ở một nơi (như đau đầu, đau cổ, đau vai…) mỗi khi ấn vào các điểm đau kích thích (trigger point), hiện tượng này gọi là đau xuất chiếu (refered pain).
 

Điểm đau kích thích là những điểm nằm trong bề dầy cơ, có tính cảm ứng cao, khu trú, có thể xuất hiện trong bất kỳ cơ hay nhóm cơ bị căng thẳng kéo dài hoặc co giãn quá mức. Khi ấn đúng vào các điểm này sẽ gây co cơ và đau cục bộ tạm thời đồng thời bệnh nhân thấy đau ở một nơi khác cách xa đó. Đau thường tăng lên do sự căng cứng, do lạnh và sự đè nén lên vùng bị tác động, và thường gây ra một kiểu đặc trưng của đau xuất chiếu.

Điểm đau kích thích được xác định vị trí tốt nhất bằng cách sờ ấn sâu vào cơ bị ảnh hưởng và làm phát sinh đau ở cả tại chỗ và ở vùng xuất chiếu. Các điểm này thường giới hạn rõ và nhạy cảm cao, tăng đau khi cơ co chủ động hay bị động.

1. Chỉ định.

Tiêm vào điểm đau kích thích được dùng để xác định nguồn gốc đau; làm giảm đau tối đa đối với đau cân cơ; và tạo thuận lợi cho các kỹ thuật vật lý trị liệu đối với các cơ đau.

2. Chống chỉ định.

Chống chỉ định tuyệt đối với tiêm các điểm kích thích khi có nhiễm khuẩn tại chỗ, tình trạng da không cho phép làm công tác vô khuẩn, khối u tại vị trí tiêm, tiền sử dị ứng với thuốc tê, thiếu hụt các yếu tố đông máu, nhiễm khuẩn huyết, và bệnh nhân không hợp tác…

3. Biến chứng.

Các biến chứng của tiêm điểm kích thích bao gồm: nhiễm khuẩn, đau tăng, quá liều thuốc tê, tiêm vào mạch máu có thể dẫn đến nhiễm độc thần kinh trung ương thậm chí có thể gây ngừng tim ngừng thở. Tiêm vào dây thần kinh gây tổn thương thần kinh, trong khi tiêm nếu xuất hiện đau chói tại chỗ gợi ý cho khả năng tiêm vào trong dây thần kinh, khi đó cần phải thay đổi vị trí mũi kim ngay. Các biến chứng khác phụ thuộc vào vị trí của điểm kích thích và sẽ được đề cập riêng.

4. Kỹ thuật.

Sau khi đạt được thoả thuận, bệnh nhân được đặt ở tư thế thuận lợi để có thể bộc lộ được vùng tiêm tốt nhất, cần sát trùng vị trí tiêm bằng kiểu vô trùng tiêu chuẩn và che chắn cẩn thận. Tất cả thuốc, bơm tiêm, kim tiêm, và các dụng cụ khác đều được chuẩn bị sẵn sàng. Bơm tiêm kích cỡ đa dạng từ 3-12ml. Kim tiêm cũng rất đa dạng, từ số nhỏ như 0,5 inch (1cm) 25-gauge đến loại kim chọc tủy 3,5 inch (9cm) 21-gauge. Để cho tiện, có thể dùng một cái kim 18-gauge để hút thuốc từ ống tiêm. Tất cả các công đoạn trong quá trình thủ thuật đều phải đeo găng vô trùng.

Tiêm điểm đau kích thích (trigger point)

Hình 3.36. Sờ ấn điểm đau kích thích

Trước khi tiêm cần tiến hành sờ nắn dọc cơ ảnh hưởng để xác định và đánh dấu các điểm đau kích thích (Hình 3.36). Sát trùng da và đợi khô 2 phút. Đeo găng vô trùng và che phủ vùng xung quanh. Trước khi xuyên kim cần sờ lại điểm đau và giữ trong hai đầu ngón tay, dùng kim xuyên thẳng góc với da, nhẹ nhàng tiến kim qua tổ chức dưới da vào đến khu vực điểm đau kích thích. Làm test hút bơm tiêm để khẳng định mũi kim không ở trong mạch máu, nếu có máu chảy ra phải thay đổi vị trí đầu kim và hút lại.  Có thể tiêm theo hình quạt để đạt được giảm đau kéo dài do sự tăng phân bố của thuốc tê (Hình 3.37). Sau đó rút kim ra và ấn lỗ kim để hạn chế chảy máu.

Tiêm điểm đau kích thích (trigger point)

Hình 3.37. Kỹ thuật tiêm theo hình quạt

Sau khi tiêm, bệnh nhân phải trải qua một chương trình kéo giãn cơ vừa tiêm một cách thích hợp đồng thời phải được hướng dẫn một chương trình tập luyện tại nhà. Nếu chương trình tập luyện không đạt được theo yêu cầu có thể làm cho hiệu quả giảm đau không được kéo dài.  

Có thể bạn quan tâm

Bài viết của: Phòng khám Thoát vị Đĩa đệm
Phòng khám Thoát vị Đĩa đệm | 589 Hoàng Hoa Thám, Ba Đình, Hà Nội | Phụ trách chuyên môn: BS Mai Trung Dũng | Bác sĩ chuyên khoa cấp II (Đại học y Hà hội - 2015) |Trưởng Khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Quân y 354 |Uỷ viên BCHTW Hội Phục hồi chức năng Việt Nam
1448 bài viết