Nhiều người lớn tuổi thường chủ quan cho rằng đau mỏi chân khi đi bộ là quy luật tự nhiên của quá trình lão hóa. Tuy nhiên, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý mạch máu cực kỳ nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến khả năng bảo tồn chi thể như trường hợp của bệnh nhân nam 71 tuổi vừa được cứu chữa kịp thời.
Đi bộ 20 mét đã đau buốt: Hồi chuông báo động tắc mạch máu
Bệnh nhân U.N.L. (71 tuổi) được người nhà đưa đến Bệnh viện Đa khoa Gia Đình trong tình trạng tê bì, đau nhức dữ dội hai chân. Đáng chú ý, triệu chứng đau cách hồi xuất hiện nặng đến mức cụ ông chỉ có thể gắng gượng đi bộ khoảng 20 mét là phải dừng lại nghỉ ngơi vì không chịu nổi.
Qua thăm khám lâm sàng, các bác sĩ nhận thấy hai bàn chân của người bệnh trong tình trạng lạnh ngắt, các vị trí mạch khoeo, mạch mu chân và mạch chày sau đều mất xung đập hoàn toàn. Ngay lập tức, bệnh nhân được chỉ định siêu âm Doppler và chụp cắt lớp vi tính (CT) mạch máu chi dưới.

Hình ảnh chụp CT mạch máu cho thấy tình trạng tắc nghẽn động mạch đùi nông cả hai bên của bệnh nhân.
Kết quả chẩn đoán hình ảnh xác định bệnh nhân bị tắc động mạch đùi nông ở cả hai chân, trong đó đoạn tắc nghẽn bên phải diễn tiến đặc biệt nghiêm trọng với chiều dài lên tới hơn 30 cm. Đáng ngại hơn, kết quả chụp mạch vành (CTA) tầm soát đồng thời phát hiện nhánh liên thất trước (LAD) bị hẹp từ 60-70%, dù cụ ông chưa hề có biểu hiện tim mạch rõ rệt trước đó.
Phẫu thuật bắc cầu mạch máu giải cứu chi dưới
Tình trạng tổn thương động mạch đùi phức tạp đi kèm với bệnh lý mạch vành tiềm ẩn đặt ra bài toán hóc búa cho ê-kíp điều trị nhằm vừa tái thông dòng máu hiệu quả, vừa đảm bảo an toàn tuyệt đối trước nguy cơ biến cố tim mạch trong khi phẫu thuật.
Sau cuộc hội chẩn liên chuyên khoa giữa Phẫu thuật mạch máu, Can thiệp nội mạch và Gây mê Hồi sức, các bác sĩ đã lựa chọn phương án tối ưu: Phẫu thuật bắc cầu động mạch đùi – khoeo chân phải bằng tĩnh mạch hiển tự thân đảo ngược, kết hợp kỹ thuật chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) trực tiếp ngay tại phòng mổ.

Ê-kíp đa chuyên khoa phối hợp nhịp nhàng giữa phẫu thuật mạch máu và can thiệp DSA trực tiếp trên bàn mổ.
Máy vật lý trị liệu Bộ Quốc phòng
Hỗ trợ cơ xương khớp chi dưới
Trong quá trình phẫu thuật, sau khi bộc lộ các mạch máu mục tiêu, ê-kíp can thiệp tiến hành chụp DSA để đánh giá toàn diện dòng chảy hạ lưu. Kết quả cho thấy hệ thống động mạch phía dưới đoạn tắc vẫn lưu thông tốt, giúp bệnh nhân không cần can thiệp nong hay đặt stent bổ sung.
Ngay sau đó, phẫu thuật viên tiến hành bóc tách tĩnh mạch hiển ở chân phải, thực hiện kỹ thuật đảo ngược đầu mạch để tạo thành cầu nối lưu thông, dẫn dòng máu giàu oxy đi vòng qua đoạn tắc dài hơn 30 cm từ động mạch đùi chung thẳng xuống động mạch khoeo.

Hình ảnh chụp kiểm tra sau mổ khẳng định cầu nối mạch máu hoạt động thông suốt và nuôi dưỡng chân hiệu quả.
Ca mổ thành công mỹ mãn. Sau phẫu thuật, xung mạch chày sau và mạch mu chân bên phải của cụ ông đã đập rõ ràng trở lại, bàn chân ấm dần. Các triệu chứng đau buốt thuyên giảm nhanh chóng và bệnh nhân đã có thể xuất viện khỏe mạnh chỉ sau 4 ngày theo dõi.

Cụ ông 71 tuổi hồi phục vận động kỳ diệu và được xuất viện trong sự vui mừng của gia đình và y bác sĩ.
Cảnh báo: Đừng nhầm lẫn đau chân do xơ vữa với bệnh tuổi già
Bệnh động mạch chi dưới mạn tính là bệnh lý tiến triển âm thầm, xuất phát chủ yếu từ các mảng xơ vữa gây hẹp hoặc tắc nghẽn lòng mạch máu nuôi chân. Các chuyên gia khuyến cáo cộng đồng cần lưu ý các dấu hiệu nhận biết sau:
- Giai đoạn sớm: Xuất hiện cảm giác đau nhức, mỏi bắp chân khi đi lại một quãng ngắn và đỡ đau khi dừng lại nghỉ ngơi (triệu chứng đau cách hồi).
- Giai đoạn tiến triển: Cơn đau xuất hiện dai dẳng ngay cả khi nghỉ ngơi, chân lạnh, tím tái, rụng lông mu chân hoặc xuất hiện các vết loét lâu lành ở ngón chân, gót chân.
- Giai đoạn nguy kịch: Thiếu máu chi đe dọa chi mạn tính (CLTI) dẫn đến hoại tử mô, buộc phải cắt cụt chi để bảo toàn tính mạng.
Việc thăm khám sớm khi có dấu hiệu bất thường ở chân đóng vai trò tiên quyết giúp bảo tồn chức năng vận động, tránh nguy cơ tàn phế và hạn chế các biến cố tim mạch nguy hiểm đi kèm.
Thông tin về y học chỉ mang tính tham khảo, bạn cần hỏi ý kiến của thầy thuốc trước khi áp dụng cho mình và người thân. Với mỗi người việc đáp ứng với các liệu trình điều trị là khác nhau tùy thuộc cơ địa bản thân !





