Thiết bị thần kỳ phục hồi người bị bại liệt

(ĐTĐ) – Tạp chí y học Lancet hôm 20/5 cho biết, các nhà khoa học Mỹ đã thành công trong việc chế tạo ra một thiết bị giúp cho người liệt toàn thân vì chấn thương cột sống có thể cử động trở lại. Đây được xem là hướng điều trị mang tính đột phá, có thể giúp trả lại cuộc đời cho hàng triệu người bị liệt.

 

Rob Summers, một thanh niên 25 tuổi điển trai, đã từng là ngôi sao trong đội bóng chày ĐH bang Oregon. Anh cùng đồng đội đã giành giải Vô địch các trường đại học thế giới và tham vọng lớn nhất của anh là trở thành người chơi bóng chày chuyên nghiệp trên đất Mỹ. Nhưng giấc mơ đó đã không thể nào trở thành sự thật vào tháng 7/2006, khi anh bị một chiếc xe đâm phải rồi bỏ chạy.

Hướng điều trị mang tính đột phá

Thiết bị thần kỳ phục hồi người bị bại liệt

Rob Summers trong một buổi tập luyện thể lực thường lệ, với hy vọng có thể đi lại.

Vụ tai nạn khiến Summers bị liệt toàn thân, tính từ cổ trở xuống. “Người ta nói với tôi rằng sẽ không bao giờ tôi có thể đứng dậy và bước đi thêm một lần nữa” – Summers tâm sự với trang tin ABC News – “Nhưng tôi tự nhủ với mình rằng: “Các vị rõ là chẳng hiểu gì cả. Tôi sẽ bước đi một lần nữa cho mà xem’”.

Tính tình bướng bỉnh, không chịu đầu hàng số phận, Summers đã tập đi trong suốt 26 tháng ròng rã, trải qua 170 đợt huấn luyện khác nhau. Summers chưa bao giờ bỏ cuộc, nhưng các nỗ lực của anh vẫn không được đền đáp xứng đáng. Cả cơ thể anh vẫn nặng nề như một khối đá, không thể cử động nổi, dù chỉ là nhúc nhích ngón chân.

Quá trình tìm kiếm khả năng di chuyển trở lại đã đưa Summers tìm tới Trung tâm Nghiên cứu TIRR ở Houston, cũng là nơi đang chữa trị nghị sĩ Gabrielle Giffords, người bị bắn vào đầu hồi tháng 1 năm nay. Ở đây, anh được tiếp xúc với trưởng nhóm nghiên cứu chữa trị chứng liệt, tiến sĩ Susan Harkema. Bà đã mời anh tới Trung tâm Nghiên cứu chấn thương cột sống Kentucky của bà, để trải qua một quá trình điều trị thử nghiệm.

Summers là người đầu tiên trong 5 bệnh nhân được điều trị thí điểm ở trung tâm của Harkema. Người ta phát hiện ra rằng não bộ không chịu trách nhiệm kiểm soát vận động của con người mà là đôi chân và cột sống. Dựa vào đó, các nhà nghiên cứu đã quyết định cấy một thiết bị mô phỏng hoạt động thần kinh rất nhỏ vào cột sống của Summers. Thiết bị gồm 16 điện cực, sẽ tái kích hoạt các dây thần kinh ở cột sống của Summers, đóng vai trò làm trung tâm chuyển và nhận dữ liệu giữa cột sống với đôi chân. Thiết bị này ban đầu được thiết kế và được Cơ quan quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyê sản xuất trong vai trò thông qua với mục đích giảm đau. Nó được kỹ sư Joel Burdick ở Viện Công nghệ California chỉnh sửa để có thể điều khiển hoạt động cột sống. Đích thân Jonathan Hodes, Trưởng khoa Phẫu thuật thần kinh ĐH Louisville đã tiến hành cấy thiết bị vào cột sống của Summers.

“Siêu nhân” của những người liệt

Ngay sau cuộc phẫu thuật, trong lần thử thứ 3, Summers đã tự đứng dậy một cách dễ dàng, chỉ nhờ sự trợ giúp một cách tối thiểu từ người khác để giữ thăng bằng. Vài tháng sau, anh đã có thể ngọ ngoạy ngón chân theo ý nghĩ, dù vẫn chưa thể đứng hay đi lại khi thiết bị ngắt hoạt động.

Nó không được thiết kế để chạy suốt cả ngày, nhưng không vì thế mà làm tắt hy vọng của Summers. “Lần đầu tiên tự đứng một mình mang tới cho tôi sự phấn khích và nhiều xúc cảm khác. Sau nhiều năm cố tìm cách vận động trở lại mà không thành công, tôi đã thấy nỗ lực của mình được đền đáp. Đó là phần thưởng quý giá nhất tôi từng có trong đời. Tôi đã mơ ước và giờ ước mơ trở thành hiện thực. Tôi sẽ tiếp tục tập luyện cho tới khi mình đạt mục tiêu là có thể tự đi lại một mình” – Summers nói trong cuộc họp báo diễn ra hôm 19/5 .

Theo các nghiên cứu gần đây của Quỹ Reeve, gần 1,3 triệu người Mỹ đang sống chung với các chấn thương cột sống và khoảng 5,6 triệu người bị liệt ở một dạng nào đó. Trên thế giới, con số này còn cao hơn nhiều. Mặc dù người ta đã tạo ra các thiết bị hỗ trợ máy móc, giúp người liệt có thể di chuyển trở lại nhưng việc sử dụng trí não của bệnh nhân để thôi thúc cơ thể bước đi vẫn chưa thể thành hiện thực.

Trong hàng thập kỷ, các nhà khoa học đã nghiên cứu việc tái tạo tín hiệu thần kinh trong tủy sống của những con chuột bị liệt. Nhưng việc ứng dụng trên con người như Summers là chưa hề có.

“Khi Summers lấy lại được khả năng kiểm soát đôi chân, tôi đã không thể tin nổi, cho tới khi tận mắt chứng kiến. Điều mà chưa ai từng thể hiện là việc mô phỏng hoạt động thần kinh ở mức rất thấp có thể giúp một cá nhân giành quyền kiểm soát bằng tri giác cử động của cơ thể. Một người đã bị liệt vài năm qua giờ lại có thể kiểm soát vận động của anh ta. Chuyện này thực chưa từng xảy ra trước đây” – tiến sĩ Susan Harkema thổ lộ.

Nhưng để có những thành công đầu tiên không phải việc dễ dàng. Sau cuộc phẫu thuật, Summers đã có 2 năm liên tục tập luyện thể lực không ngừng nghỉ, mỗi ngày ít nhất 6 tiếng cùng từ 4-8 HLV thể lực. Các chuyên gia nói rằng việc tập luyện thường xuyên là rất cần thiết bởi rất nhiều người bị liệt vì chấn thương cột sống thường bị biến chứng sau các chấn thương ban đầu. Họ thường phát triển bệnh tim và bệnh tiểu đường, chủ yếu do chứng liệt khiến họ không thể đứng lên, vận động. Trong khi đó, việc có thể tự đứng dậy đã giúp máu huyết Summers lưu thông, giúp cơ bắp anh hồi phục và khiến anh thấy tin yêu cuộc sống hơn.

Summers nói rằng giờ anh đã đặt ra các mục tiêu mới cho cuộc đời, đó là đứng dậy một mình, bước đi theo ý muốn và cuối cùng là có thể chơi bóng chày trở lại. Những ước mơ nghe có vẻ xa xôi, nhưng rất có thể ngày nào đó sẽ trở thành hiện thực cùng với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật.

Vượt qua ranh giới của chiếc xe lăn

Được biết quy trình điều trị mới này hiện vẫn đang ở trong giai đoạn thử nghiệm ban đầu và chưa được Cơ quan Quản lý thuốc và thực phẩm Mỹ (FDA) thông qua. Harkema nói rằng phải cần thêm các thử nghiệm nữa để xem bệnh nhân nào có thể được hưởng lợi từ nghiên cứu mới.

“Tôi đã làm việc với các bệnh nhân bị chấn thương cột sống suốt 15 năm qua và thấy rằng bất kỳ thứ gì có thể giảm bớt sự tổn thương cho họ đều rất đáng quý” – Harkema nói – “Rất có thể hướng chữa trị mới có thể đưa người bị liệt vượt qua ranh giới của một chiếc xe lăn”.

Và theo Peter Wilderotter, Giám đốc điều hành Quỹ Christopher & Dana Reeve, nơi cấp vốn cho hoạt động nghiên cứu của Harkema và các cộng sự thì Summers đã giúp làm nên một điều kỳ diệu từ nỗ lực chống lại số phận không ngừng nghỉ của anh. “Các bệnh nhân bị liệt giờ sẽ nhìn Summers như một siêu nhân của đời họ. Nó mang tới cho họ những hy vọng sống khổng lồ” – Wilderotter nói.

Nguồn Thethaovanhoa.vn



Có thể bạn quan tâm

Bài viết của: Bs Mai Trung Dũng
BS Mai Trung Dũng | Bác sĩ chuyên khoa cấp II (Đại học y Hà hội - 2015) | Trưởng Khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Quân y 354 | Uỷ viên BCHTW Hội Phục hồi chức năng Việt Nam
1043 bài viết