Xâm lấn tối thiểu trong phẫu thuật cột sống

Xam-lan-toi-thieu-cot-song
Xam-lan-toi-thieu-cot-song

Bệnh nhân được mổ cách hơn 3 tháng đến tái khám. Nói chung, giống như hầu hết những bệnh nhân khác, là rất tốt, chỉ còn một vài triệu chứng rất nhỏ, và thỉnh thoảng mới xuất hiện thoáng qua. Bệnh nhân rất hài lòng. Bác sĩ cũng rất vui.

Có một chi tiết mà bệnh nhân nói, làm bác sĩ thấy ấm áp. Bệnh nhân nói, biết vậy thì mổ luôn rồi, tốn hết bao nhiêu tiền cho chỗ A, B, C… Thực ra, vấn đề chính là chỉ định điều trị. Mổ hay bảo tồn. Nếu mổ thì thời điểm nào là nên mổ. Có lạm dụng chỉ định mổ hay không? Có quá cực đoan để né tránh cuộc mổ hay không?

Và, nếu áp dụng kĩ thuật mổ xâm lấn tối thiểu (MIS – Minimally Invasive Surgery), thì cuộc mổ sẽ không còn là nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với người bệnh nữa.

Xâm lấn tối thiểu trong phẫu thuật cột sống

Bệnh nhân tâm sự, có chị bạn mổ cột sống với bệnh lí y chang, sau 10 ngày mà vẫn không làm sao có thể ngồi dậy được. Sau này khi so vết sẹo mổ với nhau, thì thấy vết sẹo kia dài quá… Trên thực tế, ngay sau khi mổ khoảng 12 giờ, chị bệnh nhân này đã bắt đầu ngồi dậy, vài tiếng sau là tập đi. Vài ngày sau gần như không còn đau vết mổ.

Một lợi ích nữa của việc mổ MIS là mất rất ít máu. Không những người bệnh không phải truyền máu, hạn chế nguy cơ biến chứng truyền máu, họ còn rất khỏe sau mổ, không bị mệt do thiếu máu. Với các kĩ thuật MIS, nếu thực hiện tốt, tỉ lệ biến chứng do sang chấn trong phẫu thuật cũng giảm rất nhiều so với mổ hở. Và còn nhiều lợi ích lâu dài nữa.

Sau khi chị bệnh nhân đang rất vui vẻ đi ra, thì đến một bác bệnh nhân khác, được mổ trước đó 2 năm. Bác đỡ đau nhiều, đi lại khá tốt ngay sau khi mổ vài tuần, dù trước mổ bác không đi được, và đau rất nhiều. Duy chỉ có một triệu chứng tê là không cải thiện bao nhiêu sau 2 năm.

Mở hồ sơ xem lại. Thì ra là điều này đã được dự đoán trước mổ và có giải thích cho bác. Do thời điểm mổ đã trễ quá. Điện cơ trước mổ cho thấy thương tổn thần kinh rất nặng, nên khả năng hồi phục sẽ rất kém. Tuy nhiên, nếu không mổ thì thương tổn có thể làm cho bệnh nhân không đi được.

Xem lại hồ sơ, bệnh nhân này đã có chỉ định mổ trước khi được mổ tại EXSON 2 năm, nhưng vì bị loãng xương, nên bác sĩ không dám mổ. Mổ cố định nẹp vít trên bệnh nhân loãng xương sẽ có một nguy cơ, là nẹp vít sẽ bị bung ra, đôi khi gây ra nguy hiểm rất lớn.

Từ năm 2008, EXSON đã áp dụng kĩ thuật mổ có cố định nẹp vít cho bệnh nhân loãng xương. Đó là sử dụng loại vít cột sống có thể bơm được xi măng sau khi cố định vít vào xương. Nhiều trăm ca mổ đã được EXSON thực hiện với kết quả cố định rất tốt. Tuy nhiên, nhược điểm là vẫn phải mổ hở. Cho đến gần đây, đây là loại mổ hở cuối cùng cho bệnh lí thoái hóa, và biến dạng của cột sống thắt lưng ở EXSON.

Nhưng cách đây vài ngày, với sự giúp sức của hãng dụng cụ cột sống Medtronic, và công ty Thành An Hà nội, hệ thống cố định nẹp vít Longitude FNS, mới có trên thế giới vài năm, đã được nhập về, và ca mổ áp dụng kĩ thuật này lần đầu tiên đã được áp dụng.

Đó là mổ cố định nẹp vít cho bệnh nhân loãng xương bằng kĩ thuật xâm lấn tối thiểu, mà vẫn bơm được xi măng vào đốt sống, tạo ra một khối “beton” trong xương, làm cho vít không bị tụt. Nếu đã mổ cố định nẹp vít xâm lấn tối thiểu, và mổ hở nẹp vít có bổ sung xi măng, thì hoàn toàn không có vấn đề gì về kĩ thuật. Chỉ là phải có loại vít vừa có thể bơm xi măng được, mà lại có thể sử dụng để bắt qua da được mà thôi.

Đến giờ này thì MIS đã thừa thắng xông lên. Thành lũy cuối cùng của mổ hở cho cột sống thắt lưng đối với các bệnh lí thoái hóa và biến dạng đã bị phá vỡ. Mong rằng sẽ có nhiều người bệnh cần phải mổ được trải nghiệm những cuộc mổ thực sự nhẹ nhàng.

(Bài viết thực hiện trong khi chờ gây mê để mổ một ca tương tự như ca cuối cùng nói trong bài).

Có thể bạn quan tâm

Bài viết của: TS.BS Võ Xuân Sơn
Tiến sĩ – Bác sĩ Võ Xuân Sơn tốt nghiệp Bác sĩ Y khoa tại Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh năm 1987. Nguyên BS Ngoại thần kinh Bệnh viện Chợ Rẫy. Hiện là giám đốc Phòng khám Quốc tế EXSON
5 bài viết