Sức khỏe A-Z
Cảnh báo hiểm họa suy gan cấp do tùy tiện dùng thuốc giảm đau, hạ sốt
Th8
Mỗi khi gặp phải các triệu chứng thông thường như đau đầu, sốt nhẹ, rát họng hay nhức mỏi cơ thể, nhiều người thường có thói quen tự ý mua các loại thuốc giảm đau, hạ sốt để tự điều trị tại nhà. Tuy nhiên, thói quen tưởng chừng vô hại này lại tiềm ẩn mối nguy hại khôn lường, dễ dẫn đến ngộ độc paracetamol, hủy hoại tế bào gan, gây suy gan cấp và thậm chí đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Việc tùy tiện sử dụng các loại thuốc giảm đau, hạ sốt dễ dẫn đến nguy cơ quá liều và tổn thương tạng nghiêm trọng.
Những ca nhập viện nguy kịch vì lạm dụng và trùng lặp hoạt chất
Thời gian gần đây, Trung tâm Chống độc thuộc Bệnh viện Bạch Mai liên tục tiếp nhận các ca bệnh trong tình trạng nhiễm độc gan nghiêm trọng xuất phát từ việc dùng thuốc thiếu hiểu biết hoặc dùng thuốc không rõ nguồn gốc.
Điển hình là một bệnh nhân nam 46 tuổi (trú tại Hà Nội) phải nhập viện khẩn cấp trong tình trạng viêm gan cấp do quá liều paracetamol. Khai thác bệnh sử cho thấy, khi xuất hiện triệu chứng đau đầu, sốt nhẹ và mệt mỏi, bệnh nhân đã tự uống thuốc cảm cúm Taisho Pabron Gold A xách tay từ Nhật Bản (chứa 300mg paracetamol mỗi liều). Do triệu chứng chưa thuyên giảm, người nhà tiếp tục cho anh uống thêm viên paracetamol 500mg thông thường. Sự kết hợp không hay biết này đã khiến nồng độ paracetamol nạp vào cơ thể vượt ngưỡng an toàn, gây tổn thương gan cấp tính trên nền bệnh dạ dày và tăng huyết áp sẵn có.
Trường hợp bệnh nhân bị ngộ độc paracetamol đang được theo dõi và hồi sức tại Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai).
Một trường hợp khác là cụ ông 73 tuổi ở Thái Nguyên. Khi bị nhức xương khớp kèm theo ho có đờm, bệnh nhân đã sử dụng loại thuốc bột nghiền sẵn, chia theo gói nhỏ do người quen mua hộ thay vì đến cơ sở y tế thăm khám. Mặc dù cơn đau thuyên giảm nhanh chóng trong giai đoạn đầu, nhưng sau một thời gian, bệnh nhân rơi vào trạng thái suy nhược, choáng váng, chán ăn và ho đục nghiêm trọng do các phản ứng phụ nguy hiểm của thuốc trôi nổi.
Hiểm họa tiềm tàng từ sự chủ quan với Paracetamol
Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên – Giám đốc Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai), paracetamol là hoạt chất giảm đau, hạ sốt cực kỳ phổ biến và có mặt trong hàng trăm biệt dược với các tên gọi thương mại khác nhau. Chính tính tiện dụng và cảm giác “thuốc lành tính” khiến người bệnh mất cảnh giác.
Nguy cơ ngộ độc thường phát sinh từ các nguyên nhân:
Máy vật lý trị liệu Bộ Quốc phòng
Hỗ trợ cơ xương khớp chi dưới
- Dùng đồng thời nhiều biệt dược: Uống cùng lúc thuốc cảm cúm, viên sủi hạ sốt và thuốc giảm đau nhức mà không biết chúng đều chứa chung thành phần paracetamol.
- Tự ý tăng liều hoặc rút ngắn khoảng cách uống: Uống dồn dập các liều khi thấy cơn sốt hoặc đau dai dẳng chưa dứt.
- Tương tác thuốc và đối tượng nguy cơ cao: Độc tính gan của paracetamol tăng mạnh ở người nghiện rượu, người đang điều trị lao, động kinh, bệnh nhân suy dinh dưỡng, thể trạng suy kiệt hoặc có bệnh gan mạn tính.
Đáng lo ngại hơn, ngộ độc paracetamol thường diễn tiến rất âm thầm. Trong 24-48 giờ đầu tiên, người bệnh gần như không có biểu hiện bất thường rõ rệt. Đến ngày thứ 3, các tổn thương tế bào gan mới bộc phát với triệu chứng mệt lả, buồn nôn, vàng mắt, vàng da, rồi nhanh chóng tiến triển sang suy gan cấp, hôn mê gan và tử vong nếu không được giải độc kịp thời.
Nguyên tắc sử dụng thuốc giảm đau, hạ sốt đúng cách và an toàn
Để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:
- Đọc kỹ thành phần và hàm lượng: Trước khi uống bất kỳ loại thuốc nào, cần kiểm tra tên hoạt chất để tránh uống trùng paracetamol từ nhiều sản phẩm khác nhau.
- Tuyệt đối không dùng thuốc không nhãn mác: Không mua và sử dụng thuốc được tán bột, chia gói sẵn không có bao bì, hạn dùng hay thông tin thành phần rõ ràng.
- Không tự ý áp dụng đơn thuốc của người khác: Tình trạng bệnh lý, cân nặng, chức năng gan thận của mỗi người là khác nhau; một loại thuốc an toàn với người này có thể gây nguy hiểm cho người khác.
- Thăm khám y tế khi sốt hoặc đau kéo dài: Nếu triệu chứng không thuyên giảm sau 2-3 ngày, cần đến bệnh viện kiểm tra để chẩn đoán đúng nguyên nhân gốc rễ, tuyệt đối không tự ý tăng liều thuốc giảm đau.
Thuốc là con dao hai lưỡi. Đừng biến tủ thuốc gia đình thành nơi tự kê đơn liều lĩnh. Việc hiểu rõ loại thuốc mình sử dụng và tham vấn ý kiến bác sĩ, dược sĩ là biện pháp tối ưu nhất để tránh rơi vào những chiếc bẫy ngộ độc đáng tiếc.
Thông tin về y học chỉ mang tính tham khảo, bạn cần hỏi ý kiến của thầy thuốc trước khi áp dụng cho mình và người thân. Với mỗi người việc đáp ứng với các liệu trình điều trị là khác nhau tùy thuộc cơ địa bản thân !
Máy vật lý trị liệu Bộ Quốc phòng
Hỗ trợ cơ xương khớp chi dưới
