Sức khỏe A-Z
Hệ lụy đáng sợ từ trào lưu tự ý bổ sung Vitamin A ngừa sởi
Th6
Trong những năm gần đây, xu hướng tự ý sử dụng thực phẩm chức năng theo các lời khuyên lan truyền trên mạng xã hội đang để lại nhiều hệ lụy khôn lường cho sức khỏe. Điển hình là sự gia tăng đột biến của các ca cấp cứu do ngộ độc Vitamin A. Việc thần thánh hóa một loại vi chất dinh dưỡng thành “lá chắn” phòng bệnh mà không có sự chỉ định của y khoa đã biến một dưỡng chất thiết yếu thành mối nguy hại tiềm tàng cho cả trẻ em lẫn người lớn.
Hậu quả nhãn tiền: Làn sóng cấp cứu vì ngộ độc Vitamin A tăng vọt
Theo số liệu thống kê từ các Trung tâm Kiểm soát Chất độc Hoa Kỳ, số ca báo cáo liên quan đến phơi nhiễm và ngộ độc Vitamin A ở trẻ em đã tăng vọt tới 38,7% chỉ trong một thời gian ngắn đầu năm 2025. Đây là một con số đáng báo động đối với một loại vi chất vốn được coi là vô hại và dễ dàng mua được ở bất kỳ hiệu thuốc nào.
“Bẫy tin đồn” từ mạng xã hội và các podcast nổi tiếng
Các nhà nghiên cứu từ Trường Y Harvard và Đại học California đã tìm ra mối liên hệ trực tiếp giữa sự gia tăng này với dịch sởi bùng phát cùng thời điểm. Trào lưu tìm kiếm các từ khóa như “Vitamin A trị sởi” hay “dầu gan cá ngừa sởi” tăng đột biến trên Google. Nguyên nhân xuất phát từ những phát ngôn thiếu căn cứ của các nhân vật có tầm ảnh hưởng trên các kênh truyền thông và podcast nổi tiếng, khi họ cổ súy việc dùng Vitamin A liều cao như một phương pháp tự nhiên để phòng ngừa virus sởi mà không hề cảnh báo về tác dụng phụ nguy hại.
Sự thật khoa học: Vitamin A có thực sự “tiêu diệt” được virus sởi?
Để làm rõ thực hư, các chuyên gia y tế khẳng định: Vitamin A hoàn toàn không có khả năng ngăn ngừa việc lây nhiễm virus sởi. Khi một người đã tiếp xúc và nhiễm virus, không có bất kỳ loại vitamin nào có thể hoạt động như một loại thuốc đặc trị tiêu diệt virus.
Vai trò thực sự của Vitamin A trong phác đồ điều trị
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị bổ sung Vitamin A cho trẻ bị sởi, nhưng điều này chỉ áp dụng đối với những trường hợp trẻ bị suy dinh dưỡng hoặc cơ thể đang bị thiếu hụt Vitamin A trầm trọng. Trong trường hợp này, việc bổ sung giúp tăng cường hệ miễn dịch, giảm thiểu nguy cơ biến chứng nặng và tử vong do sởi gây ra. Nếu cơ thể bạn đã có đủ lượng Vitamin A cần thiết, việc nạp thêm liều cao hoàn toàn không mang lại lợi ích phòng bệnh mà chỉ làm tăng nguy cơ ngộ độc nguy hiểm.
Ranh giới mong manh giữa bổ sung dinh dưỡng và độc tính
Không giống như Vitamin C có thể dễ dàng đào thải qua đường nước tiểu nếu dư thừa, Vitamin A là một loại vitamin tan trong dầu (fat-soluble).
Cơ thể tích lũy Vitamin A dư thừa như thế nào?
Khi đi vào cơ thể, lượng Vitamin A dư thừa không thể đào thải ra ngoài mà sẽ được tích trữ chủ yếu ở gan. Theo thời gian, lượng tích tụ này tăng dần và bắt đầu phá hủy các tế bào gan, gây tổn hại nghiêm trọng đến xương, da và hệ thần kinh trung ương. Liều lượng khuyến nghị hàng ngày cho người trưởng thành chỉ dao động từ 700 đến 900 mcg RAE. Tuy nhiên, các thông tin sai lệch trên mạng lại hướng dẫn người dùng uống các liều cực cao từ 25.000 đến 100.000 IU (vượt mức an toàn từ 2,5 đến 10 lần).
Nhận biết dấu hiệu cấp tính và mãn tính khi quá liều
- Ngộ độc cấp tính: Thường xảy ra ngay sau khi uống một liều cực lớn trong thời gian ngắn, gây buồn nôn, nôn mửa, đau đầu dữ dội, chóng mặt và mờ mắt.
- Ngộ độc mãn tính: Do tích tụ liều lượng lớn trong thời gian dài, dẫn đến rụng tóc, đau xương khớp, khô da nứt nẻ, tăng áp lực nội sọ và tổn thương gan vĩnh viễn. Đặc biệt, phụ nữ mang thai tự ý bổ sung Vitamin A liều cao có thể gây dị tật bẩm sinh nghiêm trọng cho thai nhi.
Nạp Vitamin A an toàn thông qua thực phẩm tự nhiên
Cách tốt nhất và an toàn nhất để duy trì lượng Vitamin A tối ưu cho cơ thể là thông qua chế độ ăn uống đa dạng hàng ngày. Thực phẩm tự nhiên chứa hai dạng Vitamin A chính:
- Nguồn gốc động vật (Retinol): Có nhiều trong gan, trứng, sữa và các chế phẩm từ sữa.
- Nguồn gốc thực vật (Carotenoid): Có trong các loại rau lá xanh đậm, cà rốt, khoai lang, bí đỏ, xoài và đu đủ.
Để tối ưu hóa khả năng hấp thụ, các chuyên gia dinh dưỡng khuyên bạn nên chế biến các loại rau quả này cùng với một chút chất béo lành mạnh (như dầu ô liu hoặc bơ), bởi Vitamin A cần dung môi chất béo để cơ thể hấp thụ dễ dàng hơn. Hãy luôn nhớ rằng: Hãy thảo luận với bác sĩ chuyên khoa trước khi quyết định bổ sung bất kỳ loại viên uống vitamin liều cao nào để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.
Máy vật lý trị liệu Bộ Quốc phòng
Công ty Cổ phân TSun Việt Nam
[DoctorHome DH14] Máy trị liệu đa năng DoctorHome DH-14 (tiêu chuẩn)
Hỗ trợ cơ xương khớp chi dưới
Thông tin về y học chỉ mang tính tham khảo, bạn cần hỏi ý kiến của thầy thuốc trước khi áp dụng cho mình và người thân. Với mỗi người việc đáp ứng với các liệu trình điều trị là khác nhau tùy thuộc cơ địa bản thân !
Máy vật lý trị liệu Bộ Quốc phòng
Công ty Cổ phân TSun Việt Nam
[DoctorHome DH14] Máy trị liệu đa năng DoctorHome DH-14 (tiêu chuẩn)
Hỗ trợ cơ xương khớp chi dưới
