Phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng

1. Định nghĩa:

Phục hồi chức năng (PHCN) bao gồm các biện pháp y học, kinh tế – xã hội, giáo dục và các kỹ thuật phục hồi làm giảm tối đa tác động của giảm chức năng và tàn tật, đảm bảo cho người tàn tật hội nhập và tái hội nhập xã hội, có cơ hội bình đẳng tham gia các hoạt động xã hội.

Các hình thức PHCN gồm: PHCN tại viện, PHCN ngoại viện và PHCN dựa vào cộng đồng.

Phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng là biện pháp chiến lược nằm trong sự phát triển của cộng đồng về PHCN, bình đẳng về cơ hội và hòa nhập xã hội cho người tàn tật.

Phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng được triển khai với sự phối hợp chung của chính bản thân người tàn tật, gia đình và cộng đồng bằng những dịch vụ y tế, giáo dục, hướng nghiệp và xã hội thích hợp:

– Làm thay đổi nhận thức của xã hội để xã hội chấp nhận người tàn tật là thành viên bình đẳng

– Trách nhiệm của cộng đồng là biến PHCN thành một nhiệm vụ, một bộ phận của quá trình phát triển xã hội.

– Lôi kéo sự tham gia của người tàn tật, gia đình vào PHCN

– Lôi kéo sự hợp tác đa ngành, sự giúp đỡ của tuyến trên, các cơ quan đoàn thể xã hội

– Sử dụng kỹ thuật thích nghi biến kiến thức và kỹ năng PHCN áp dụng tại cộng đồng.

2. Các phạm vi của phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng:

PHCN dựa vào cộng đồng là hình thức PHCN ngay tại cộng đồng và dựa vào cộng đồng (gồm chính quyền địa phương, y tế cộng đồng, hàng xóm, gia đình và bản thân người tàn tật) là chính, cán bộ PHCN chỉ đóng vai trò hướng dẫn, chỉ đạo về chuyên môn và kỹ thuật. Các phạm vi bao gồm:

– Quản lý điều hành: Ban điều hành thong qua lãnh đạo của các địa phương (UBND).

– Kỹ thuật thích hợp đào tạo cán bộ phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng tại tuyến xã.

– Mạng lưới thực hiện: lồng ghép vào mạng lưới chăm sóc sức khỏe ban đầu.

– Nhân lực:

+ Người tàn tật.

+ Gia đình người tàn tật.

+ Tình nguyện viên.

+Kỹ thuật viên vật lý trị liệu

+Bác sỹ phục hồi chức năng.

+Kỹ Thuật viên chỉnh hình.

+ Điều dưỡng

+ Y sĩ

3. Nguyên lý cơ bản về mặt lý luận của PHCN dựa vào cộng đồng.

3.1.Các mức độ trong quan hệ giữa con người (theo Dajani):

Dajani chia thái độ của xã hội đói với người khuyết tật thành 4 mức độ:

– Mức độ 1: Thái độ áp bức đè nén: ở mức độ này thái độ của  cộng động coi người tàn tật như đồ vật, như kẻ thừa, kẻ vô ích, ăn bám trong xã hội, mọi người tỏ thái độ miệt thị đối với họ và sử dụng người tàn tật như đồ vật.

– Mức độ 2: Thái độ Thành kiến: thái độ này tuy không tỏ ra miệt thị khinh rẻ người khuyết tật nhưng coi người tàn tật là đối tượng thấp kém, nên họ làm gì cũng phải kiểm soát theo dõi.

– Mức độ 3: Thái độ Chấp nhận: chấp nhận sự tồn tại của người khuyết tật và coi họ như mình nhưng vẫn còn giữ khoảng cách vì vậy lúc nào thích thì giúp.

– Mức độ 4: Thái độ bình đẳng: là mức độ cao nhất khi xã hội đã đạt đến sự phát triển cao, coi người khuyết tật cũng như người bình thường đều bình đẳng trong mọi lĩnh vực, do đó mọi người luôn tôn trọng và sẵn sàng giúp đỡ người khuyết tật.

Đây là nguyên tắc cơ bản trong PHCN dựa vào cộng đồng, nó làm thay đổi quan điểm về thái độ của xã hội đối với người khuyết tật, vì một trong những nguyên nhân gây khuyết tật là thái độ của xã hội đối với người khuyết tật.

3.2. Các mức độ về nhu cầu cơ bản của con người (Maslow):

Maslow chia nhu cầu cơ bản của con người thành 5 mức độ, từ thấp lên cao gồm:

– Mức độ 1: nhu cầu sinh lý sống còn: là nhu cầu tối thiểu để đảm bảo sự sống, bao gồm thức ăn, nước uống, không khí, ngủ, nghỉ…

– Mức độ 2: nhu cầu về an toàn: nhu cầu thiết yếu để che chở như quần áo, nhà ở.

– Mức độ 3: nhu cầu về xã hội: là nhu cầu được trở thành một thành viên của cộng đồng, được yêu thương, đùm bọc, có tình cảm.

– Mức độ 4: nhu cầu được tôn trọng quan tâm của xã hội: tự trọng và được người khác tôn trọng.

– Mức độ 5: sự nhận thức được khả năng của mình để đóng góp cho xã hội như hoạt động thể thao, việc làm, lao động tạo ra sản phẩm…

Các hình thức PHCN tại viện chỉ đáp ứng được các nhu cầu 1 và 2, còn PHCN dựa vào cộng đồng có thể đáp ứng cho NKT các nhu cầu ở cả 5 ức độ kể trên.

Có thể bạn quan tâm

Bài viết của: Phòng khám Thoát vị Đĩa đệm
Phòng khám Thoát vị Đĩa đệm | 589 Hoàng Hoa Thám, Ba Đình, Hà Nội | Phụ trách chuyên môn: BS Mai Trung Dũng | Bác sĩ chuyên khoa cấp II (Đại học y Hà hội - 2015) |Trưởng Khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Quân y 354 |Uỷ viên BCHTW Hội Phục hồi chức năng Việt Nam
1448 bài viết