Điều trị đau sau Zona

(ĐTĐ) – Zona (bệnh mụn rộp) hay ”bệnh giời leo” theo cách gọi dân gian, là một dạng mụn rộp trên da kèm theo triệu chứng đau theo vùng chi phối của dây thần kinh cảm giác bị tổn thương.
 

Tác nhân gây bệnh là varicella-zoster virus. Sau lần nhiễm đầu tiên với biểu hiện trái rạ, một số virus này xâm nhập hạch rễ sau dây thần kinh cảm giác và nằm im ở đó nhiều năm.

Khi miễn dịch tế bào suy giảm, virus tái hoạt động gây tổn thương dây thần kinh và phát ban dưới dạng mụn rộp đặc trưng. Nếu không được chữa trị tốt, zona sẽ dẫn đến biến chứng đau sau zona, một chứng đau mạn tính, đa số khó trị, với tỉ lệ mắc 9 – 34% bệnh nhân zona. Đau sau zona là chứng đau xảy ra sau khi vết thương zona cấp trên da đã lành.

Tuổi tác cao, tình trạng suy giảm miễn dịch, những chấn thương về thể chất cũng như tinh thần là những yếu tố thuận lợi khởi phát bệnh zona. Đau sau zona xẩy ra nhiều hơn ở người cao tuổi (trên 60 tuổi, tỉ lệ xấp xỉ 11 lần dưới 60 tuổi), nữ giới, người có diện tích phát ban rộng, mức độ đau dữ dội trong giai đoạn cấp, hay người bị zona mắt.

Điều trị đau sau Zona

Zona cấp có thể biểu hiện triệu chứng như sốt, khó chịu, đau tại khoanh da phát ban… vài ngày trước khi nổi mụn rộp. Có trường hợp đau không kèm mụn rộp. Việc chẩn đoán chủ yếu dựa trên hình ảnh mụn rộp đặc trưng phân bố theo vùng chi phối của dây thần kinh. Các xét nghiệm cận lâm sàng thường tốn kém, phức tạp và không cần thiết.

Đau sau zona có tính chất như ngứa, kiến bò, kim châm, căng siết, hay như điện giật,… trong khoanh da nổi mụn rộp. Về thời gian, đau có thể xuất hiện ngay sau khi sang thương da lành nhưng cũng có thể từ 3 – 6 tháng, thậm chí một năm sau đó.

Cần phân biệt zona với bệnh viêm da tiếp xúc do ấu trùng bướm đêm, bướm đêm hoặc kiến khoang, tổn thương thường là mụn nước, mụn mủ rải rác khắp cơ thể không theo khoanh da và chủ yếu gây cảm giác rát.

Điều trị zona trong giai đoạn cấp chủ yếu là thuốc kháng virus (acyclovir, famiciclovir và valacyclovir). Corticosteroids (liệu trình 21 ngày) giúp giảm đau, giảm tổn thương thần kinh, cũng như giảm tỉ lệ đau sau zona. Có thể dùng sớm nhóm chống trầm cảm ba vòng (amitriptyline) hay nhóm chống động kinh (pregabalin/gabapentin) để giảm đau trong giai đoạn sớm.

Trong giai đoạn đau sau zona, điều trị giảm đau hàng đầu là pregabalin/gabapentin hay amitriptyline. Cũng có thể dùng nhóm opioids (tramadol, oxycodone), miếng dán lidocaine 5%, kem thoa chứa capsaicin 0,075% hay thậm chí tiêm corticoids ngoài màng cứng hay tủy sống. Tuy nhiên, hiệu quả giảm đau trong đau sau zona còn hạn chế.

Theo y văn đau sau zona, đa số tự giảm sau một năm, tuy nhiên một số trường hợp đau kháng trị kéo dài và có khi suốt đời. Vì thế, cách tốt nhất là tích cực điều trị sang thương cũng như điều trị đau trong giai đoạn cấp.

Cần tránh những tập quán sai lầm như ”khoán”, đắp lá hay thuốc nam, vì dễ dẫn đến nhiễm trùng da lan rộng, từ đó dẫn đến biến chứng đau sau zona. Mặt khác, việc trì hoãn điều trị hoặc điều trị không đúng cách trong giai đoạn zona cấp làm mất đi ”thời gian vàng” điều trị và gây khó khăn cho việc điều trị giảm đau về sau.

Khi mắc bệnh zona, cần đến khám bác sĩ chuyên ngành thần kinh càng sớm càng tốt. Đối với trường hợp zona mắt, phải phối hợp với bác sĩ nhãn khoa để điều trị.

Nguồn Doanhnhansaigon.vn

(Lưu ý: Việc đáp ứng với các liệu trình điều trị, máy, thiết bị trợ giúp là khác nhau tùy thuộc cơ địa mỗi người !
Những thông tin y học trên website chỉ mang tính tham khảo, bạn không được tự ý áp dụng nếu chưa được sự chỉ dẫn của thầy thuốc !)

Có thể bạn quan tâm