Viện điện tử

Thuyết cổng kiểm soát đau là gì?

Thuyết cổng kiểm soát đau đề xuất rằng các dây thần kinh cột sống đóng vai trò như những cánh cổng để cơn đau đi qua và đến não – hoặc đóng những cánh cổng này và ngăn không cho thông điệp đau đi qua.

Hầu hết mọi người đều nghĩ đau như một quá trình nhân – quả đơn giản. Ví dụ, nếu bạn chạm vào bếp nóng, bạn có thể cho rằng các dây thần kinh trên da cảm nhận được độ nóng của bếp và gửi tín hiệu đến não để kích hoạt cảm giác đau.

Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy rằng tín hiệu đau, cũng như những cảm giác mà cơ thể cảm nhận là đau, có thể phức tạp hơn như vậy.

Đọc tiếp để tìm hiểu thêm về lý do tại sao chúng ta cảm thấy đau và hiểu sâu hơn về thuyết cổng kiểm soát đau.

Tại sao chúng ta cảm thấy đau, và nó có nghĩa là gì?

Đau cấp tính có mục đích: Với liều lượng nhỏ, nó có chức năng như một lời cảnh báo giúp chúng ta không làm hại bản thân. Cho dù bạn chạm vào bếp nóng đó hay đẩy cơ thể vượt quá giới hạn trong quá trình tập luyện vất vả, phản ứng của cơ thể sẽ thông báo với bạn rằng bạn nên ngừng làm bất cứ điều gì gây ra đau.

Những cơn đau dữ dội, chẳng hạn như gãy tay hoặc đau tim, báo hiệu cho bộ não có ý thức của chúng ta rằng có điều gì đó rất không ổn. Đau là một phản ứng rõ ràng đối với một kích thích gây đau được gọi là đau do cảm thụ. Loại đau này có thể khắc phục không đơn giản, nhưng nguyên nhân được biết đến rõ ràng. Đau do cảm thụ cũng có thể xảy ra sau chấn thương khi có phản ứng viêm ở vùng bị thương.

Ngược lại, cơn đau mãn tính không phải lúc nào cũng liên quan đến các kích thích bên ngoài và nhiều người sống chung với nó cảm thấy rất khó diễn tả.

Trên thực tế, có nhiều kiểu đau khác nhau. Như việc bạn cụng đầu vào góc nhọn của tủ bếp đang mở. Đây sẽ là một loại đau, viêm cấp tính. Bạn cũng có thể cảm thấy đầu đau âm ỉ nếu bạn bị đau đầu do căng thẳng, hoặc bạn có thể cảm thấy tê buốt ở cổ và đầu nếu bạn bị chèn ép dây thần kinh cột sống cổ.

Các loại đau khác nhau được phân thành các loại cụ thể như sau:

Đau nội tạng: Loại đau này xảy ra khi các cơ quan nội tạng bị tổn thương hoặc bị bệnh. Rất khó để biết cơ quan nào gây ra cơn đau vì các cơ quan nội tạng có đường dẫn đau khác với bên ngoài cơ thể.

Đau do căn nguyên thần kinh: Cơn đau này xảy ra khi các dây thần kinh của bạn hoạt động không bình thường. Bạn có thể cảm thấy như “điện” và bạn cũng có thể cảm thấy cực kỳ nhạy cảm với cảm ứng và nhiệt độ.

Đau vùng chẩm: Loại đau này là một trong những kết quả cuối cùng có thể xảy ra của cơn đau do cảm giác kéo dài trong một thời gian dài. Trong trường hợp các tình trạng đau mãn tính như đau cơ xơ hóa và đau đầu căng thẳng tái diễn, một người có thể bị đau dai dẳng ngay cả khi cơ thể không có bất kỳ dấu hiệu tổn thương nào.

Thuyết cổng kiểm soát đau là gì?

Rất ít nhà nghiên cứu muốn làm giảm phản ứng của con người đối với chấn thương, bởi vì cơn đau này hoạt động như một cơ chế an toàn. Tuy nhiên, còn nhiều người phải sống với cơn đau mãn tính thì sao? Một số chuyên gia nghĩ rằng những người này có thể được giúp đỡ với thuyết cổng kiểm soát đau – hoặc, ý tưởng rằng bạn có thể đơn giản đóng cánh cổng đối với những cơn đau vô ích.

Thuyết cổng kiểm soát đau được xây dựng vào năm 1965 bởi một nhà sinh học thần kinh và một nhà tâm lý học, người muốn đề xuất rằng các dây thần kinh cột sống đóng vai trò như những cánh cổng để cơn đau đi qua và đến não – hoặc đóng những cánh cổng này và ngăn không cho thông điệp đau đi qua.

Thuyết cổng kiểm soát đau là gì?

Sơ đồ thuyết cổng kiểm soát

Cổng mở. Khi cổng mở, bạn sẽ cảm thấy quá đau trong thời gian dài. Những người bị đau mãn tính có cánh cổng vẫn mở ngay cả khi lẽ ra chúng phải đóng lại.

Cổng đóng. Nếu bạn đã từng bị tổn thương hai bộ phận trên cơ thể cùng một lúc, bạn hiểu rằng các tín hiệu đau “cạnh tranh” sự chú ý của não bộ của chúng ta. Bộ não của bạn khó xử lý cơn đau từ cả hai khu vực cùng một lúc. Các phương pháp khác để đóng một số cánh cổng nhất định bao gồm các bài tập tự thư giãn và dùng thuốc.

Điều gì ảnh hưởng đến việc cổng mở hay đóng?

Cảm xúc. Bạn đã bao giờ thiền với hy vọng rằng bạn sẽ bình tĩnh lại và các cơ căng cứng, đau nhức của bạn sẽ được thư giãn? Những cảm xúc tiêu cực như lo lắng, trầm cảm và căng thẳng mãn tính có thể làm tăng cơn đau. Ví dụ, một khi bạn đang trong vòng trầm cảm và đau đớn, có thể rất khó để biết liệu trầm cảm của bạn đang làm cho đau tồi tệ hơn hay liệu đau có làm trầm cảm tang thêm hay không. Mỗi cái có thể có ảnh hưởng đến cái kia. Đây là lý do tại sao điều quan trọng là phải thừa nhận mối liên hệ giữa sức khỏe tâm thần và đau mãn tính.

Rối loạn não bộ. Bộ não của bạn là trung tâm xử lý đau, vì vậy nếu một phần của bộ não không hoạt động bình thường, bạn có thể không xử lý đau một cách đúng đắn. Ví dụ, những người bị tâm thần phân liệt thường cảm nhận cơn đau không giống như những người khỏe mạnh về tinh thần. Các nhà nghiên cứu cho rằng hiểu thêm về mối liên hệ giữa bệnh tâm thần phân liệt và nhạy cảm với đau có thể giúp các bác sĩ hiểu được toàn bộ tình trạng bệnh.

Tín hiệu mạnh hơn. Khi còn nhỏ, nếu bạn bị va đập vào đầu, người thân có thể ngay lập tức bảo bạn xoa vào chỗ bị đau. Đây không phải chỉ là kinh nghiệm – nó thực sự là một ví dụ tuyệt vời về việc “đóng cổng” đau. Khi bộ não của bạn nhận thấy một tín hiệu khác mạnh hơn truyền đến, nó sẽ không chú ý nhiều đến tín hiệu đau kia nữa.

Dùng thuốc. Cả thuốc bất hợp pháp và thuốc kê đơn đều có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể xử lý và nhận thức các kích thích đau. Opioid đặc biệt được kê đơn thường là ít nhất để giảm đau, và chúng có tác dụng “đóng cổng” mạnh. Việc lạm dụng opioid có thể dẫn đến tăng độ nhạy cảm với đau theo thời gian.

Nhạy cảm trung tâm. Những người bị đau mãn tính thường có phản ứng đau cao hơn với hầu hết mọi thứ. Khi một người sống chung với đau mãn tính hàng ngày, hệ thống thần kinh của họ phát triển các phản ứng bất thường với các kích thích hàng ngày. Mặc quần áo có thể bị đau và đi lại có thể quá đau. Nói cách khác, những thứ không hề gây đau đang được đối xử như thể chúng là thủ phạm.

Mặc dù điều này nghe có vẻ trừu tượng, nhưng đó là thực tế đối với nhiều người mắc các chứng bệnh như viêm khớp dạng thấp hoặc đau cơ xơ hóa. Trong trường hợp này, cửa của cơ thể bị bỏ ngỏ và thường cần sự hỗ trợ y tế để đóng lại.

Chúng ta có thể thay đổi cách cơ thể cảm nhận đau không?

Nếu bạn đang sống chung với đau mãn tính, bạn có thể nản lòng khi phương pháp điều trị hiện tại không hiệu quả hoặc khi cơn đau trở lại hết lần này đến lần khác. Thuyết cổng kiểm soát đau cho bạn cái nhìn sâu hơn về nguyên nhân gây đau và tại sao một số trải nghiệm lại gây đau hơn những trải nghiệm khác.

Đóng những cánh cổng này thông qua các bài tập thư giãn, dùng thuốc thích hợp và sử dụng các phương pháp điều trị như châm cứu để đánh lạc hướng cơ thể khỏi nguồn gốc của cơn đau có thể giúp giảm đau.

Liên hệ với bác sĩ nếu bạn có thắc mắc về kế hoạch kiểm soát đau cá nhân của mình.

Taylor Wendt – Nguồn WebMD.com
-5%
New
10.990.000
-11%
New
2.400.000
-8%
New
3.400.000
-6%
New
4.900.0006.380.000

(Lưu ý: Việc đáp ứng với các liệu trình điều trị, máy, thiết bị trợ giúp là khác nhau tùy thuộc cơ địa mỗi người !
Những thông tin y học trên website chỉ mang tính tham khảo, bạn không được tự ý áp dụng nếu chưa được sự chỉ dẫn của thầy thuốc !)

Có thể bạn quan tâm

DMCA.com Protection Status