Đại hoàng phụ tử thang

“Kim quỹ yếu lược”

– Tổ thành:  Đại hoàng            2-3 đc

                        Phụ tử                      2-3 đc

                        Tế tân            0,8-1,5 đc.

– Cách dùng: Ngày uống 1 tễ sắc với nước, chia làm 2 lần uống.

– Công dụng: Ôn kinh tán hàn, chỉ thống, cong kiên, phá tích, thông hạ.

– Chủ trị: Âm hàn tích tụ bụng trên chướng tích làm đau, tiện bí, chi lạnh sợ rét, hoặc thấy phát sốt, rêu lưỡi tráng, mạch trầm huyền.

– Giải nghĩa của phương: Phương này là phương đại biểu của ôn hạ pháp. Khí vị của Đại hoàng tuy khổ hàn nhưng sau khi phối ngũ với Phụ tử tân ôn đại nhiệt, thì tác dụng chủ yếu không phải là tả nhiệt, mà là cùng với Phụ tử nhất khởi phát huy tác dụng là tấu tiết công hạ, để khai trừ nội tích của âm hàn. Dùng Tế tân là lấy vị cực cay của nó, tác dụng ôn kinh phát tán rất tôt. Trong “Thương hàn luận” đối với khi hàn tà phục ở trong âm phần thường thường lấy Tế tân và Phụ tử cùng phối ngũ để tăng cường tác dụng phá trừ hàn tà, như ở phương này và Ma hoàng phụ tử tế tân thang đều là dùng cùng Phụ tử với Tế tân. Nhưng ở phương này cùng phối ngũ với Đại hoàng tức là trọng điểm ở chỗ hàn tà tích tụ ở lý, tiền nhân cho rằng: “Phi ôn bất năng tán kỳ hàn, phi hạ bất năng trừ kỳ thực, phi tân bất năng phát kỳ uất”. Cho nên lấy Đại hoàng, Phụ tử, Tế tân ba vị cùng phối ngũ, ôn thông công hạ, tán hàn chỉ thống, thuộc về phép ôn hạ. Ma hoàng, Phụ tử, Tế tân lấy Ma hoàng và Tế tân cùng phối ngũ, tức là trọng điểm ở ôn tán hàn tà theo biểu mà giải, thuộc phép ôn kinh giải biểu.

– Cách gia giảm thường dùng: Phương này nguyên là hàn tà tích trệ ở lý mà có sợ rét hoặc phát sót nhẹ hơi có biểu chứng ở đó, cho nên dùng Tế tân bởi vì gắng lợi đạo, để phát cái uất, nếu khi biểu chứng không phát sốt, đau đầu có thể bỏ Tế tân, dùng thêm Sinh khương hoặc Can khương. Nếu bịng đau thập phần nghiêm trọng, thích ấn, thích chườm ấm, có thể thêm vào Quế chi, Bạch thược để hòa doanh chỉ thống. Nếu lưỡi như bụi lấm tấm, bụng chướng, ngại mệt là tích trệ rất nặng, có thể gia vào Chỉ thực, Lục khúc để tiêu tích đạo trệ. Mình hư hoặc tích trệ rất nhẹ có thể dùng thêm chế Đại hoàng.

Có thể bạn quan tâm

Bài viết của: Phòng khám Thoát vị Đĩa đệm
Phòng khám Thoát vị Đĩa đệm | 589 Hoàng Hoa Thám, Ba Đình, Hà Nội | Phụ trách chuyên môn: BS Mai Trung Dũng | Bác sĩ chuyên khoa cấp II (Đại học y Hà hội - 2015) |Trưởng Khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Quân y 354 |Uỷ viên BCHTW Hội Phục hồi chức năng Việt Nam
1448 bài viết