Tê tay kéo dài: Coi chừng hỏng bàn tay vì hội chứng ống cổ tay

Cảnh báo từ cơn tê tay “vô hại”: Đừng để mất lực cầm nắm mới đi khám

Nhiều người thường chủ quan cho rằng hiện tượng tê bì đầu ngón tay chỉ là hệ quả của tuổi tác, làm việc quá sức hoặc do tuần hoàn máu kém. Tuy nhiên, đằng sau cảm giác châm chích tưởng chừng vô hại đó có thể là sự tiến triển âm thầm của hội chứng ống cổ tay – căn bệnh có thể cướp đi khả năng vận động tinh tế của bàn tay nếu không được can thiệp kịp thời.

Một trường hợp điển hình vừa được các bác sĩ khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Thanh Nhàn (Hà Nội) tiếp nhận là nữ bệnh nhân 58 tuổi (quê Hưng Yên). Nhiều năm trước, bà bắt đầu xuất hiện các cơn tê bì nhẹ ở đầu ngón tay, đặc biệt là vào ban đêm. Nghĩ rằng bản thân vẫn chăm chỉ đi bơi, tập thể dục đều đặn thì bệnh sẽ tự thuyên giảm, bà đã bỏ qua lời khuyên phẫu thuật trước đó của bác sĩ.

Hậu quả là theo thời gian, tình trạng đau buốt ngày càng trầm trọng. Hai bàn tay yếu dần đến mức bà không thể bưng bê đồ vật, thậm chí ngay cả việc bế cháu nhỏ cũng lực bất tòng tâm. Đến khi nhập viện, kết quả thăm khám chuyên sâu cho thấy dây thần kinh giữa của bệnh nhân đã bị chèn ép kéo dài dẫn đến tổn thương rất nặng.

Cơ chế “bóp nghẹt” dây thần kinh giữa trong ống cổ tay

Ống cổ tay là một khoảng không gian hẹp được bao bọc bởi xương cổ tay ở phía dưới và dây chằng vòng cổ tay ở phía trên. Đi qua đường hầm này là các gân gấp ngón tay và dây thần kinh giữa – sợi thần kinh chịu trách nhiệm dẫn truyền cảm giác cho ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa, một nửa ngón nhẫn và chi phối vận động cho các cơ mô ngón cái.

Khi có sự gia tăng áp lực trong ống cổ tay (do viêm bao gân, làm việc cổ tay liên tục, thay đổi nội tiết tố…), dây thần kinh giữa sẽ bị chèn ép trực tiếp. Sự chèn ép này ban đầu chỉ gây rối loạn cảm giác (tê bì, châm chích), nhưng nếu kéo dài sẽ dẫn đến tổn thương thực thể ở sợi thần kinh, gây mất dẫn truyền tín hiệu vận động.

Các giai đoạn tiến triển âm thầm của bệnh

• Giai đoạn khởi phát: Cơn tê bì xuất hiện thoáng qua, chủ yếu vào ban đêm hoặc khi làm các động tác gập cổ tay như lái xe xe máy, cầm điện thoại, đọc sách.
• Giai đoạn trung gian: Cảm giác tê buốt rát bỏng xuất hiện thường trực hơn, lan dần lên cẳng tay. Người bệnh bắt đầu vụng về khi làm việc, dễ làm rơi đồ vật nhỏ.
• Giai đoạn muộn: Dây thần kinh bị tổn thương không thể phục hồi, dẫn đến teo cơ ô mô cái (phần thịt dưới ngón tay cái bị xẹp xuống), mất hoàn toàn lực đối chiếu của ngón cái, bàn tay mất đi chức năng cầm nắm cơ bản.

Giải pháp điều trị: Khi nào cần phẫu thuật giải áp?

Việc điều trị hội chứng ống cổ tay phụ thuộc rất lớn vào giai đoạn phát hiện bệnh. Ở giai đoạn nhẹ, người bệnh có thể được chỉ định các phương pháp bảo tồn như dùng thuốc kháng viêm, nẹp cố định cổ tay vào ban đêm, hoặc vật lý trị liệu. Nhiều người lầm tưởng tập thể dục mạnh hoặc đi bơi có thể tự chữa lành, nhưng thực tế việc vận động cổ tay quá mức khi đang bị chèn ép cơ học có thể khiến tình trạng viêm sưng lòng ống cổ tay trở nên tồi tệ hơn.

Đối với các trường hợp trung bình đến nặng, hoặc khi điều trị nội khoa không hiệu quả, phẫu thuật giải áp là giải pháp tối ưu và triệt để nhất. Đây là một tiểu phẫu giải phóng dây chằng ngang cổ tay để giải tỏa áp lực cho dây thần kinh giữa. Sau phẫu thuật, cảm giác tê buốt thường giảm rõ rệt và chức năng bàn tay sẽ dần hồi phục nếu cơ chưa bị teo nghiêm trọng.

Các chuyên gia khuyến cáo, ngay khi có biểu hiện tê bì ở các ngón tay kéo dài quá 2 tuần, người dân nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa để đo điện cơ (EMG) và siêu âm khớp, từ đó có phác đồ điều trị kịp thời, tránh những biến chứng đáng tiếc gây tàn phế bàn tay.