fbpx
Viện điện tử

Rickettsia và một số bệnh lý trầm trọng

LTS: Thời gian vừa qua, tại xã Ba Điền, huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi đã có 172 trường hợp mắc bệnh viêm da bàn tay, bàn chân, trong đó có 8 bệnh nhân tử vong tại cơ sở y tế và 11 bệnh nhân chết tại nhà. Sau những chuyến công tác, nghiên cứu nghiêm túc, cẩn trọng, ngày 24/4, các chuyên gia bước đầu xác định 14/26 mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân viêm da bàn tay, bàn chân có dương tính với Rickettsia. Vậy Rickettsia có ở đâu và biểu hiện bệnh như thế nào, lan truyền ra sao, phòng ngừa cách gì? Báo Sức khỏe&Đời sống xin cung cấp thông tin chi tiết về một số loại bệnh do Rickettsia gây ra.
 

Rickettsia tsutsugamushi gây bệnh sốt mò

Rickettsia tsutsugamushi còn gọi là Rickettsia orientalis gây bệnh sốt mò, còn có các tên gọi khác như bệnh sốt phát ban bụi rậm, bệnh ngứa ngáy bụi rậm vì những vết đốt máu của ấu trùng mò gây ngứa ngáy dữ dội, da bị kích thích và nổi mẩn ngứa. Tổn thương do bị mò đốt thường thấy ở mắt cá chân, thắt lưng, chỗ quần áo bó sát vào da…; nơi bị đốt da hơi sưng và đỏ. Ở giữa điểm đỏ là vị trí của ấu trùng. Vì ấu trùng mò không nhìn thấy bằng mắt thường nên hầu hết mọi người đều không thấy được sự có mặt của chúng cho đến khi thấy xuất hiện có vết đốt.

Rickettsia và một số bệnh lý trầm trọng

Rickettsia mooseri trong tế bào.

Bệnh do Rickettsia tsutsugamushi gây nên sốt cấp tính, đau đầu dữ dội và nổi hạch. Ở chỗ mò đốt, lúc đầu có một tổn thương gồm một vết loét có đóng vảy trên da rất điển hình, sau đó bắt đầu sốt. Tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, tỷ lệ tử vong của bệnh sốt mò có thể chiếm khoảng từ 1 – 60%.

 Bệnh sốt mò hay sốt phát ban bụi rậm thường xảy ra khá phổ biến ở các vùng miền quê xa xôi hẻo lánh, đời sống kinh tế còn thấp tại một số nước châu Á và châu Úc. Bệnh hay gặp ở những người có hoạt động kiểm tra hoặc làm việc trong các vùng bị nhiễm mò như bụi rậm, bãi đất, rừng phát quang, rừng trồng lại; các khu định cư mới và những vùng sa mạc hoang hóa mới được tưới nước.

Rickettsia prowazekii gây bệnh sốt phát ban do chấy, rận

Rickettsia prowazekii là một loại ký sinh trong cơ thể chấy rận, gây bệnh sốt phát ban cho người do chấy, rận cắn. Khi chấy rận cắn, phân của chúng có Rickettsia nhiễm vào các vết cắn ngứa làm cho người bị mắc bệnh. Khi thời tiết khô, phân của chấy, rận có thể vào cơ thể người qua đường hô hấp. Sau khi khỏi bệnh, Rickettsia prowazekii có thể sống sót trong tổ chức bạch huyết của người bệnh. Vì vậy bệnh có thể tái phát sau nhiều năm mà bệnh nhân không hề tiếp xúc với chấy, rận.

Biểu hiện: mệt mỏi, ho, đau đầu, đau lưng, đau khớp và đau ngực, sau đó đột ngột sốt cao, nhiệt độ luôn khoảng 40oC, mạch nhiệt phân li, rét run, mệt lả rồi tiến triển tới mê sảng và trạng thái sững sờ, đau đầu nhiều và sốt kéo dài. Có thể gặp viêm kết mạc, nghe kém do tổn thương dây thần kinh số VIII, mặt ửng đỏ, ran ở đáy phổi và thường có lách to.

 Triệu chứng phát ban: đầu tiên xuất hiện ban dát ở nách, sau đó mọc ở thân mình rồi chân tay nhưng không có ở cổ, mặt, lòng bàn tay, gan bàn chân. Nếu  bệnh nặng, ban trở thành xuất huyết, tụt huyết áp, suy thận, bệnh nhân rơi vào trạng thái sững sờ và mê sảng. Trường hợp tự khỏi, triệu chứng bắt đầu giảm từ  ngày 13-16 sau khi khởi phát với biểu hiện giảm sốt nhanh. Các biến chứng có thể gặp là bội nhiễm, viêm phổi, viêm phế quản, huyết khối, viêm mạch với tắc mạch lớn, hoại tử, suy tuần hoàn, viêm cơ tim, viêm não có thể gây tử vong.

Rickettsia mooseri gây sốt phát ban chuột (do bọ chét truyền)

Rickettsia typhi được truyền từ con chuột này sang con chuột khác (có thể cả động vật có vú nhỏ khác) do bọ chét. Người mắc bệnh là do bọ chét đốt, đồng thời đi ngoài ra phân có Rickettsia trong khi hút máu. Biểu hiện bệnh gần giống như sốt phát ban do chấy rận, nhưng nhẹ hơn. Hội chứng nhiễm khuẩn, nhiễm độc: thường sốt cao quanh 40oC nhưng không phân li với mạch, đau đầu nhiều.

Ban xuất hiện ngày thứ 6 của bệnh, lúc đầu là ban dát, sau là dát và sẩn mọc ở toàn thân kể cả đầu, mặt, gan bàn tay, chân. Bệnh thường kéo dài 12-14 ngày thì hết sốt, các triệu chứng cũng lui và thường không có biến chứng. Trường hợp nặng thường chỉ gặp ở người già, người suy giảm miễn dịch với các biểu hiện: viêm não, viêm cơ tim, mất nước nặng. Xét nghiệm tìm được kháng thể đặc hiệu với R.typhi trong huyết thanh bệnh nhân bằng phản ứng cố định bổ thể hoặc miễn dịch huỳnh quang.

Rickettsia và một số bệnh lý trầm trọng

-5%
10.990.000
Mua
-9%
Bán chạy

Máy vật lý trị liệu Bộ Quốc phòng

[Wonder MF508N] Máy vật lý trị liệu Wonder MF5-08N (New)

3.290.000
-6%

Hỗ trợ cơ xương khớp chi dưới

[MPT8-12] Máy vật lý trị liệu đa năng MPT8-12

3.490.000
Mua
BH 20 năm
Mua
Rickettsia burnetii xâm nhập qua da.

Điều trị bệnh do Rickettsia

Tùy bệnh mà có cách phòng và trị cụ thể

Do Rickettsia tsutsugamushi: Điều trị bệnh sốt mò khá đơn giản bằng cách sử dụng loại kháng sinh thông thường như tetracyclin hoặc dẫn xuất của nó như doxycyclin… Phòng ngừa mò đốt bằng cách tránh tiếp xúc với mò. Đối với ấu trùng mò, có thể phòng chống bằng phương pháp phun tồn lưu hóa chất diệt côn trùng ở trong rừng hoặc vùng cây bụi mặc dù khá tốn kém. Biện pháp phòng bệnh có hiệu quả nhất là tránh tiếp xúc ở những vùng đất có mò hoạt động và dùng hóa chất xua côn trùng bôi vào da và quần áo. Những chỗ hở của quần áo có thể bôi hóa chất xua bằng tay hoặc bằng bình xịt. Các chất benzyl benzoat, dimethyl phtalat, deet, dimethyl carmabat và ethyl hexanediol có tác dụng xua rất tốt.

Do Rickettsia prowazekii: Khi bị nhiễm Rickettsia prowazelii, xét nghiệm thấy protein và bạch cầu trong nước tiểu, 5-12 ngày sau khởi phát, tìm thấy kháng thể đặc hiệu trong huyết thanh bằng phản ứng kết hợp bổ thể, ngưng kết vi thể, miễn dịch huỳnh quang. Trường hợp nhiễm Rickettsia lần đầu, kháng thể xuất hiện sớm là loại IgM. Khi bệnh tái phát (bệnh Brill), kháng thể xuất hiện sớm chủ yếu là IgG. Chụp phim Xquang có thể thấy vùng đông đặc phổi.

Điều trị, dùng một trong các thuốc kháng sinh như: tetracyclin, 2g/ngày; doxicyclin 0,2g/ngày người lớn; hoặc chloramphenicol, thời gian dùng từ 7-10 ngày. Kết hợp dùng thuốc điều trị triệu chứng sốt, ho nếu có. Phòng bệnh bằng cách diệt chấy, rận bằng thuốc diệt côn trùng, luộc quần áo của bệnh nhân và những người trong ổ dịch.

Do Rickettsia mooseri: Điều trị bệnh giống như điều trị sốt phát ban do chấy rận. Phòng bệnh diệt chuột, diệt bọ chét bằng thuốc diệt côn trùng, chống bọ chét đốt.  

Nguồn Suckhoedoisong.vn

(Lưu ý: Việc đáp ứng với các liệu trình điều trị, máy, thiết bị trợ giúp là khác nhau tùy thuộc cơ địa mỗi người !
Những thông tin y học trên website chỉ mang tính tham khảo, bạn không được tự ý áp dụng nếu chưa được sự chỉ dẫn của thầy thuốc !)

-5%
10.990.000
Mua
-9%
Bán chạy

Máy vật lý trị liệu Bộ Quốc phòng

[Wonder MF508N] Máy vật lý trị liệu Wonder MF5-08N (New)

3.290.000
-6%

Hỗ trợ cơ xương khớp chi dưới

[MPT8-12] Máy vật lý trị liệu đa năng MPT8-12

3.490.000
Mua
BH 20 năm
Mua
DMCA.com Protection Status